Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
bertsolari.
sense-1
(V, G, AN, L-ain; VocCB , A DBols), bersolari (V-gip), bersulari (BN), pertsulari, pertsolari. Ref.: A (bersulari, bertsolari); Gte Erd 61; Elexp Berg (bersolari).
Versificador popular, que improvisa o compone versos.
tradizioa
Tr. Documentado, tanto al Norte como al Sur, desde la primera mitad del s. XIX. En DFrec hay 316 ejs. de bertsolari, 22 de bertsulari, 6 de pertsulari y 1 de bersulari .

Itz neurtulari edo bersolarien jostaketa. Izt D 168. Bersulariak oro ginandian ari / Kanthore konposatzen, nahiz prima hori. Etch 458. Ondarrabi aldian / aditzen genduen, / dama bertsolari bat / nola bazeguen. Bil 153. Ni bertsolariya naiz / bañan det aditu, / ez nitzaizula zuri / ala iruritu. Ib. 154. Bost kontu eder jakin biar du / munduan bertsolariyak. Xe 191. Musika ta bertsolari / eta danboliña, / komediante moduko / kuadrilla bat fiña. Ud 85. Denbora berean . bersolari gogargitu bat da, itz-neurtzazko eun batzarretan garaitu dituena Bizkaian eta Gipuzkoan diran ospatsuenak. Otag EE 1881b, 87. Urkiolako bentan Abenduko gau ekatx andiko baten batu zirean sei bersolariak. AB AmaE 362. Eta bertsolaria baizan edan ezkero, bota zion erdaldunari bertso au. Urruz Urz 49. Orra probintziako / iru bertsolari, / Pello eta Bernardo / ta Udarregi. AzpPr 112.
( s. XX.) Iñun biursak egiten ikasigabekoak, berezko bersolariak, neurtitzak esateko erreztasuna jaiotzatik dakartenak, dira bersolari abek. Muj RIEV 1908, 428. Bertsolari famatu bat, bertsuak jartzen ari dala ogei ta bost zentimoko zigarruari. Iraola 116. Urbian ibilli zan ederki, epero ta peku gabe, akitika ta . bertsolari, zoroko ta txit umeturik. Ag G 148. Bertsolari buru-zorrotz, ur etsai, ezpain-biguñ geienen bilune zan Tolosa. A Ardi VI. Bertsulariak herri hoitan ez dire zintzurretik eri. Ox 31. Gure gizon ikasiak, beren ikastaroakin ba-dirudi galtzen dutela berezko bersolarien itz-jarioa ta etorria. Inza in Jaukol Biozk VI. Baño, nola ordea, orrenbeste bertsolari ateratzen dan errian, olerkari orren gutxi? Ib. VI. Apatxo-bordan bizitzen zeran / bertsolariya al zera? Tx B I 146. Bainan erran behar dut Benafarroan, eta uste dut Laphurdin ere, pertsularia eta koblakaria ez direla gauza bera. Lehenbizikoak dira etxian pertsuak egiten dutenak eta kantua berari emaiten dakotenak. Bigarrenak, koblak egiten dituztenak oste baten aitzinian. Zub 58. Ta bertsolariak, aurretik ikasi gabe, nola asmatzen dituzte ainbeste bertso? Lab EEguna 99. Ez degu zapuztu-arazi bear ez bertsolari mordolloa, ez olerkari garbi-antxekoa. Ldi IL 110. Bertsolaria nazu, eskolaz urria, / alare jendearen maixu gidaria. SMitx Aranz 33. Asi bitez zuaitzaren alde kantatzen gure olerkari ta bertsolari bikañak. Munita 33. Nahiz ez nizan pertsularia, / nahi nikezi mintzatu, / Pertsularien egun ederra / neure maneran aipatu. (1951). Etcham 239. Emen ezin ditzakegu ezarri bertsolariak ordu laurden bateko jardunean bota zitun bertso guziak. Etxde JJ 174. Norañokoa da humoretasuna gure bertsolarietan? Lek SClar 140. Horrengatik, bardoen antzea gatzoztu zen izigarritan, eta orduko neurtizlariek bertsolari deitura hobeki hartzen dute, ezen ez egiazko poetena. Mde Pr 235. Bear bezela ezin agertu / bertsolari baten auak, / Zenbat naigabe sortu dizkigun / Urrillaren amalauak. Basarri 106. Jatorriz ere beartsua ta / eskola gutxi ikasia, / bertsolaria ez egokia, / itz neurtzaille itxusia. And AUzta 111. Aldizka ahapaldiak ialkitzen ditute bertsolarien gisa. Ibiñ Virgil 37. Il da bertsolaria, / erriko kantari, / basarri ingurua / beltzez da estali. NEtx LBB 374. Etxaku ba barru-barrenetaraiño samurtzen biotza bertsolariak eta txistulariak entzutean edo euren soñuak gogoratzean? Alzola Atalak 91. Kobla ederren itzaina falta / zela pertsularietan. Mattin 80. Bertsolari bat ez bada haizu hoinbesteren esatera. Xa Odol 270. Mugaz bertzaldeko pertsulari lagun horiek aunitz estimatzen eta maitatzen ditut nik. Ib. 55. Aren mingaiñak etzun trabarik, / ain bertsolari iaiua. Uzt Sas 147. Mañex Etchamendy ez da behin ere tipus-tapas ahotik hortzera bertsuka ari izan, gure plazetako bertsulariak bezala. Lf in Etcham 22. Neskak ere bertsolari? TxGarm BordaB 84. Zure illeta-meza ortan be / makiña bat bertsolari. FEtxeb 91. Bizkaiko bertsolariek ez dituzte gipuzkeraz bertsoak ontzen bertsolari giputzak maizago entzun dituztelako. MIH 123.

v. tbn. MendaroTx 332. SM Zirik 58. BEnb NereA 98. Yanzi 234. Arti Tobera 278. Salav 47. Alzola Atalak 139. Olea 31. Mattin 81. Lf ELit 349. Etxabu Kontu 99. Ataño TxanKan 79. Bertsulari: Mattin 134. Larre ArtzainE 285. Pertsolari: Mattin 82.
azpiadiera-1.1
Ollarrak bertsolari ari zirala elizako kanpaiak asi ziran berriz joka.Anab Poli 79.
azpiadiera-1.2
bertsulari (Lh), bersulari (Hb), persulari.
Poeta. v. olerkari, bertsogile.
tradizioa
Tr. En esta acepción su uso disminuye notablemente en el s. XX, sobre todo entre los meridionales.

Parisen, musde Legouvé, obrak ageri dirade, / aita zela mündian zeno libürü famus egile, / eta semia bersulari, Üropan parerik gabe. Etch 522. Lelengo iru gizaldijetako Erromako Agintari-nagusi guztijak, eta arako sermolari, esale, jakitun eta bertsolari, mundu guztijan ain ospetsu ta entzute andikuak. Ur MarIl 45. Ithurri bat, zoiñen urek baitzuten, zahartua berriz gaztetzeko berthutea. Baiñan ithurria, nihoiz poeten edo bertsolarien kaskoan baizik izatu eztena. Gy 266n. Jakinikan / Ez naizala bersolaria. MSIgn 359. Musikua zan ta itz neurtuak izkribitzen zekiana, bersolaria. Bv AsL 25. Enperadore Federiko bigarrenak koroatu zuan, itz neurtuetan txit artekua zan gizon bat, ta izendatu . bersolarien Errege. Ib. 106. Ai! banituke neure miñean arako berba / Erzilla zoli bertsolariak zituenak! AB AmaE 183. Argiaren Aita, eta / bertsolariena, / Apolo zan Olinpon / Iaunik galantena. Azc PB 293. Gabona, bertsolari ta idazlariak era guztietara goratu duten gaba. Ag G 226. Elissamboure Sarako persulari aiphatuak ederki erran dauku. Barb Sup 106. Baña onezkero eztago mattasunik. Olerkarijak (bertsolarijak) il dabe. Altuna 76. Zure gogotik, zure karretik datortzi / Nere amets zabalak, pertsulari karra. Iratz 86. Fama handiko Hiribarren pertsulari haren xortelaguna. Zerb Azk 76. Virgile pertsulariak latin ederrenez aspaldi erran zuen: . trahit sua quemque voluptas. Ib. 5. Gertatzen baita iñoiz, bertsolari baten bertsoak gure arira ongi etortzea. Or Aitork 79. Babiu ta Mebiu, latindar bertsolari bi ziran, Bergiliren etsai. Ibiñ Virgil 41.
azpiadiera-1.3
Rapsoda.
Garai ontaraino, antxiñako poema ederrak buruz esaten zituzten bertsolariak izan ziran erriaren irakasle: purpur-soinekoz iantzita, erriz-erri, ara ta ona alderrai ibiliak ziran bertsolari ipurdantzariok. Zait Plat 111.
azpisarrera-1
BERTSOLARI-FESTA. Festival de bersolaris.
Eman zitzaion bukaera egun artako bertsolari-festari. Salav 44. Hazparnen bertsolari-besta batean eske bat egin zan nere alde. Mattin 55.
azpisarrera-2
BERTSOLARI-GUDU, BERTSOLARI-GUDA. Competición de bersolaris.
Azpeitian bertsolari-guda aundia zala. Etxeg in Muj PAm 23. Egun orretan bertsolari gudua edo jarri nai genuke. Lab EEguna 97.
azpisarrera-3
BERTSOLARI-TXAPELKETA. Competición de bersolaris.
Nik amazazpi urte nituala, Donostiko Kursaal-ean egin zan bertsolari-txapelketa bat. Salav 43. Euskeraren alde beti lanean ibili da [...], umien euskal azterketa-etsamiñetan eta bertsolari-txapelketaetan. Alzola Atalak 106. Euskalerrian sarri izaten / dira zerbaiten neurketak: / abildade ta indarrarenak, / bertsolari-txapelketak. Olea 223. Gipuzkoako bertsolari-txapelketa jokatu zan. Zendoia 53.
bertsolari
<< bertso 0 / 0 bertutedun >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper