Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
belardi.
sense-1
1. (G), belarti, belardoi (R-is), belati (AN-5vill), bedardi, berardi. Ref.: A; Echaide Nav 102.
Prado, herbazal. " Landa (Francia), zelai (AN-gip), soro (G). Sorho (Francia), belardi (AN-gip), zelai (G)" Bon (ref. a la distribución e interferencias de 'campo cultivado' y 'prado'). "Prado" A. v. BELAR-EUNTZE, BELAR-SORO, BELAR-ZELAI, belagai, belartegi (2), belartza.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición meridional. No se encuentra, salvo algún ej. moderno, en textos vizcaínos. La forma belarti se documenta una vez en Mendiburu, y berardi en Iztueta.

Arzai onak bere ardienzat billatzen ditu mendi, larre ta belardi onak. Mb IArg I 309. Nere ondotik dabillena ibilliko da gal-bideetatik urrun ta sartuko da belardi onak diran tokian. Ib. 372. Gure Jaunaren belarti onak, eta Elizako Sakramentuetako jan edan indarti garbiak utzirik, sasiz sasi ibilli izandu gara gu, ta bekatu zorrotzen larrez ta puntaz odoltuak eta galduak. Mb OtGai III 18. Turmoietako ebiak ere galtzen dituzte soroak eta belardiak. Echve Dev 283 (Harriet traduce inexactamente 'les foins et les regains'). Arkitzen dira baserri-etxe asko, berai dagozkioten alor, baso, berardi eta abere mueta guztiaz ondo janziak. Izt C 182 (v. tbn. pág. 234, en una lista de nombres relacionados con la agricultura). Joan zan eguzkiak ederki berotzen zuen [...] belardi batera. Arr GB 57. Kontxako erdi parian batelikubak geldi geldi, belardi eder zabal batian bildotx beltxak bezela. EE 1885a, 223. Botatzen edo ematen badiogu . mineral au bakarra, iru edo lau urtean besterik gabe naiz belardiari ta naiz soro edo lur gorriari, [...], mogitzen ditu lur artan dauden beste alimentu klase guztiak. GipNek 1903, 27a. Alderdi artako erriak baldar ta txiroak ziran geienak; ango lurrak, agor, lau, zabal ta berdiñak, zugazti ta belardi gabeak. Ag G 113. Belardiak eta soro landuak. Ib. 11. Ango gari-artoak! Ango gerezi eder, marrubi gozo, belardi mamintsuak! A Ardi 36. Gizonen gogua bere bizitokiak edo ikuskizunak eratzen du-ta, Euskal-kantetan agertzen zaizkigu gure sagastiak belardi orlegiaz inguratuak. ADonostia Itzald II 11. Moztu zetuztean nonbait basoak, eta aritz-pagoakin batera, an joan dituk erabat nere belardiak, eta errekak, eta txori gaixoak ere. Mok 14. Belicaire bere belardiekin. Or Mi 33. Betiaren begi, / Yainko-geznaria, / belardi beltzeko / loreño txuria. Ldi UO 18. Olerkariaren paperetan, belardian garo naroaren azpian basaka loreak apalki ezkutatuta egoten diran eran gordeak zeudenak. Aitzol in Ldi UO 4. Urrutiago belardi ezeak, erriskak eta Schwitz-ko baserriak eguzki argi izpitan ageri dira. Goen Y 1934, 92. Zenbat ardi bazkatzen / belardi yorietan. Ir Y 1934, 175. Jueza bera bien tresnekin / belardira sar oi uan, / apustulari biak besterik / jasan bagerik ondoan. Or Eus 305. Askatu idiak, eta etxeondoko belardira larrera bialdu zitun eztenka. TAg Uzt 267. Errekisatutako belardiak bi sailletan muetatuko dira. EAEg 11-6-1937, 1795. Zoritxarrez mendi sail asko billatzen da soill-soill. Batzuek garaman, belardi besteak, txillar da otadi asko ezeren etekiñik gabe. Munita 95. Belar gainean etzan nintzen haien artean, goizeko ekiak, [...], argitzen gintuela, belardiak, behiak eta ni. Mde Pr 130. Biartik (Elizama) errogatibetan ibilliko da gure soro belardi loretuak zear otoika. EgutAr 25-5-1957 (ap. DRA). Elizondoko belardian ganadu-peria zan. Anab Poli 133. Gau intzetan, zelaiaren bedardi orlegia guztia zidarrez. Egieder Usk 24 (ap. DRA). Toki menditsua au ere, ardi-tokia, pagadiz, belardiz ta mota askotako landarez ta egaztiz josia. Vill in Gand Elorri 12. Bide zabalen inguruan zelai ta belardi ioriak [...] zabal-zabal edatzen ziran. Zait Plat 20. Zoruntasun-belardi, / bazkategi gizen, / betiko poz-iturburu garden. "Prado de bienandanza" . Gazt MusIx 89. Lengo lagunak, zelai ta belardi zear, ikusi ez badagite. Ib. 156. Belardi gurian antxume gizenak iolasean ari dira elkarri adarka. Ibiñ Virgil 92s. San Juanetan ikusgarriak / dira emen belardiak, / erdiak jaten dira berdetan, / legortu beste erdiak. Uzt Sas 169. Inguru oetan, guk gure sarrera egin gabeko belardirik ez dek izango. Ataño TxanKan 202. Baiña orduan belardi genduzkan bi sail, bat bere etxola ta guzti. Insausti 121. Maastiak, gari, arto, alpalpa, belardiak. Gerrika 219.
azpiadiera-1.1
"Almarjal, beira belardia " Lar.
sense-2
2. (Lar, H -lh- (V, G)).
Cantidad de hierba. "Herbaje, belardia, bedardia, belartza, bedartza " Lar. " Belhardia, abondance de foin, foin qu'on est à faner" H. v. belarketa.
sense-3
3. " Belardi (G), henil, lugar en que se guarda el heno" A. v. belartegi.
belardi
<< bekain 0 / 0 beldurti >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper