Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
atxikarazi.
sense-1
1. (H), itxikarazi.
Mantener, hacer estar; conservar. " Ez ni beha atxikaraz! (BN-ciz)" Gte Erd 29.
Bakea, zeinak atxik arazten baikaitu bethi grina gabe. CatLav 196. (V 101) Oraño xede bera maiz erreberritu behar da eta entretenitu edo xut atxik-arazi bere garbitasunean eta bere berotasunean. He Gudu 70. Modestia oso batez [...], zeinak atxik-arazten baititu begiak eta beharriak zarratuak. Ib. 114. Arrozoin hori aski duzu gure beti desir hartan atxikarazitzeko. AR 36. Kontseiluko menbroak bil daiten elgarren gana [...] erregelak bere indarretan atxikaraztekotzat. JesBih 425. Ez detzakete soldadu egor gazteak zuzen kontra, ez sobera itxikaraz harmetan, ez odolik behar gabe ixuraraz. Hb Egia 128. Lanak dituztela yende haukien geldirik atxikarazteko. Prop 1892, 93. Harrigarri zen, zinez, hoinbertze edan ondoan gizona hoin xuxen ikustea [...]. Gorputza itze bat bezala atxikarazten zuen. JEtchep 97. Atxikarazi nuen aprendizgoan zenbait denbora enekin hargintzan ikasten. Etchebarne 118.
azpiadiera-1.1
Retener, hacer quedarse.
Eguerditan artzain xaharra etzen oraino etxean sartua. Ilobak pentsatu zuen etxola zonbaitetan sartua zela eta bazkaiten atxikarazia zutela. JEtchep 56. Arno ezti goxo harek atxik-arazten zuen bere lagunarekin, botoil hura finitu arte. Etchebarne 45.
sense-2
2. Hacer considerar.
[Orguiluak] berzeak baino gehiago bere burua atxik arazten baitio eta estima arazten. CatLav 169. (V 86)
sense-3
3. (H), atxikerazi (H), atxikirazi, itxekarazi (H).
Hacer conservar, hacer guardar. "Faire tenir" H.
Sakramendu horren establitzian uken dien xede geihenetarik bat duzu gure bihotzetan haren Pasioniaren orhitzapenaren atxikiratzitzia. AR 202. Geronek, gure heinean, lehia saindu bat izanen dugu... Jainkozko urhatsak gure menekoeri atxikarazteko. Dih MarH 399 (ap. DRA). Tobiasi hutsarazi zion bihotza, mina eta gibela atxikarazi sendagailu gisa. Zerb IxtS 62.
sense-4
4. Hacer agarrar, hacer sujetar.
Botatzen duzu gero irina emeki emeki, bethi higituz kuller zurezko batekin, kasola atxikaraziz <achi-> bertze presuna bati. ECocin 38.
sense-5
5. Encender. " Eratxekitzea, atxik-araztea " HeH Voc. .
sense-6
6. "Cultiver quelqu'un, norbaitekilakoa atxiki " T-L.
Atsegin ere balaitekela, Akademiak, berekilakoaren atxikarazteko, frantses eskualzale zenbeitez hautu egin dezan. Lander RIEV 1907, 100.
atxikarazi
<< 1 atso 0 / 0 atzeramendu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper