Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
askotxo.
sense-1
1. (V, G), askotxu. Ref.: Etxba Eib ; Iz ArOñ ; Elexp Berg. (Dim. de asko).
(Con sust.).Mucho(s); un poco demasiado(s).
Berriketan denbora askotxo igarotzen duenak. Gco II 17. Egiten eutsan bere soloetan / kalte askotxu gari-artoetan. Zav Fab RIEV 1909, 29. Beste persona askotxok egunero bera zuen jatekoa limosnaz geienean ematen bazioten ere. Aran SIgn 53. Denbora askotxo da aditzen dituztala beorregatik gauz on asko. Bv AsL 140. Letraukeri askotxo somatzen dizut. Urruz Urz 43. Denbora askotxo bearko dut gauza abek garbitzen. Apaol 59. Diru askotxoaz etxeratu zana. Echta Jos 58. Denbora askotxoan alkarrekin ikullu batean egon dirala ta... Muj PAm 58. Liburutegira lagunduko dizugu, bañan jaia aurrera eramateko sermoi askotxo tajutu bear ditugu. Lab EEguna 87. Urte askotxu dala irakurri nebana. Kk Ab II 109. Españan ondiño "analfabeto" askotxo daguala. Ib. 79. Naiz maiorazgo interes / askotxoren jabe. MendaroTx 62. Izneurtuetan betegarri edo "ripio" askotxo oi-dirala. Ldi IL 36. Liburutxo au irartzekotan [...] uts askotxo agertu dira. InIr YKBiz 545. Jatorrizko mintzairaren hitz askotxo gorde zituzten Kornubitarrek beren ingles hizkelkian. Mde Pr 256. Arek lako egun askotxo bageunkoz, irakurle! Bilbao IpuiB 97. Alde onetan sukar ustela (tifus) askotxo zegoan. Anab Poli 120. Gero mudantza askotxo gaude / geure begiz ikusiak. Basarri 140. Betiko udaberria dugu emen eta uda ere eztagozkion illebete askotxotan. Ibiñ Virgil 85. Urte askotxo ez al dira. NEtx LBB 62. Baita ganera urte askotxo / nire bizkarrak artuta. Ayesta 29.
azpiadiera-1.1
(Con partitivo).
Ezta izango Triskilliren antzekorik bai beintzat askotxu, nik uste. Bilbao IpuiB 164.
sense-2
2. (V-gip).
(Como pronombre).Mucho(s); demasiado(s). "Disminuido para significar lo contrario. Demasiado" Etxba Eib. "Demasiado" Iz ArOñ. "Un poco demasiado. Irureun ardi dauzkala diño, baiña askotxo ez ete da? " Elexp Berg. "Ez da gehiegi erabiltzen. Askotxo pentsatzen jat, eta horrelakoetan, batez ere" Ib. v. gehitxo. .
Bati askotxo edan ezkero gertatu oi zaionean, bere jenioa, bere humore edo naturala agitz mudatzea. Gco II 60. Eskas degunak askotxo gera, / batzuek abundantziya. Ud 138. Askotxo bizi arren nere inbidian. AB AmaE 406. Barru orretan askotxo gelditzen ere da. Urruz Urz 52. An ebiltzan ikastetxera barik, askotxu. Ag Kr 62. Bada urietako euskaldunak, danak ez baña bai askotxo, azaletik bakarrik dira euskaldun. Ag G 95. "Zortzi orduko lana gura genduke"; (Moxolok: Askotxo dek, baño, tira, nai duanak egin dezala). Ib. 354. Askotxu, baña... zoritxarreko lupetzartian / dagozalako loituak. Enb 176. Orrengatik ez ditugu esan [...] irakurleari atsegin zezaiokean askotxo. Anab Usauri 142. Baña askotxuk edan nai zattu / ta odol bigurtuko da ura. Laux AB 93. Sardá y Salvany-k lendabizi, ta aren atzetik beste askotxok, esana dute. SMitx Aranz 155n. Baina askotxok, ehunka zenbait izango dira, arbasoen mintzaira [...] ikasi egin dute. Mde Pr 263. Motzegi izan zait erauntsia, luze xamarra izan arren; eta urri oñaztarriak, askotxo izanda ere. Txill Let 50. Txarri-bodara barriz askotxu / eta txarrik pixu gitxitxu. BEnb NereA 48. Betikotasun au batez ere geiegikotzat jotzen dute askotxok. Vill Jaink 158. Askotxo ikusi ditut nik ereintzetarako azi-aleak [...] bustitzen. Ibiñ Virgil 73. Lagundua naiz gizon emazte jatorrez, / askotxoren alderat betea naiz zorrez. Xa Odol 317. Esango nuke jakinduritik / askotxo palta zaigula. Olea 102. Zuk badaukazu ori, / naiz erdia erori, / askotxok ez daukaguna. Insausti 258. Irudi horiek berberak dira, oroitzen bazarete, hain traketsak, baldanak eta desegokiak, duela zenbait urte, iruditzen zitzaizkigunak askotxori. MIH 231. Zenbait pesetaren truke, askotxo badira ere, bihotzeko pake hori ateratzea gutxi al da? MEIG I 124.
sense-3
3. (Con vb.).
Asnasarekin beste bat airian askotxo ere botatzen. Bv AsL 169. Zu zera Alper-andi, / ni naiz Egoarri, / askotxo nai diogu / guk biok elkarri. Urruz Urz 40. Erregutu egiozu askotxu [bakea] laster izan dediñ. Ag AL 150. Askotxo kosta zitzaion Martolori Aitagurea ikastea. Urruz Zer 34. Alogerak bear dan neurrian erabilteak, orretarako askotxu lagundu leike. Eguzk GizAuz 142. Askotxu itxaron bear izan eban. Bilbao IpuiB 125. Uste dot orain agurtutean / askotxo kanta dodala. Ayesta 29.
sense-4
4. (Con comparativo).v. ASKOTXOZ.
Atxurlario baño askotxo zan obe. AB AmaE 246. Kurutzemendi baño askotxu berago. Ag Kr 214.
azpisarrera-1
ASKOTXO IZAN. Ser suficiente.
Egun batzuk askotxo izanen da. Egun batean joan eta bestean etorri. Etxde JJ 53.
azpisarrerakoSense-1.1
Ser un poco demasiado.
Batzuk diñue iru-lau urte barru, danak dirala barruan, baña ori askotxu da. Gerrika 188.
azpisarrera-2
ASKOTXOZ (Con comparativo). v. ASKOZ.
Jaunartze ospatsu au egin baño askotxoz ere aurretik asitzen dira apaiz jaunak eliz-dotriñaren agerketa egiten. ArgiDL 127. Baiña ezin det iñola utzi / zure eskerrezko lorea, / naiz ortarako bear askotxoz / Insausti baiño obea. Insausti 243.
askotxo
<< asko 0 / 0 asmalari >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper