Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
3 arte.
sense-1
(V, G, AN-5vill-ilzarb-egüés-olza, B, Ae; Mic, Lar, Añ, Hb, Dv (S), H), arta (V-m-gip). Ref.: A (arta, arte); VocPir 555; Bon-Ond 147; Lcq 152; AEF 1955, 72; Iz ArOñ , UrrAnz (artia); Etxba Eib (artia); Elexp Berg .
Encina. "Encino árbol" Mic. "Chêne vert" VocPir.
Lope Lopiz de Arteeta (1087). Arzam 130.
Aretxerean artera ekandu gaxtoa arzaiten da. "Del roble al encino". RS 279. Ilze dilindaká biloak enredaturik arteabáten [sic] arraman traspasaturik irur lánzas. LE Matr6 275. Gizon bakotxeko, zeinbat aritx, arte, pago, kastaña? Mg PAb 128. Berdin arteak ez du emango sagarrik. VMg XVI. Caracasko kakauari botatzen zaiola urra, artearen ezkurra eta kakau txikia. AA II 184. Kirten berria egin ondoren / sartzen dio aizkorari, / eta golpeka asitzen zaio / arte arixe berari. It Fab 144. Arteak egiten zuten itzalpean. Zab Gabon 85. Piño, arte, eriñotz, kaudan, gorosti ta giñarren batzuk izan ezik. Ag AL 108. Pago lodiena baizen zabal, arte gogorra bezela trinko. Ag G 201. Arte gogorrak / gorozti gogorra. EEs 1916, 145. Arte baten zuluan urre zurizko txinddija ikusi eban. Altuna 106. [Basurdeak] illea lazten du, ta letagiñak arteetan zorrozten ditu. Or Mi 53. Ostro gabe ikusirik / aritza neguan, / zaiñak igartu zaizkalakuan / artia zeguan. MendaroTx 366. Arte tantai itzaltsuz inguraturik. Otx 105. Arte urtetsubari, arian, kimu barrijak urteten dautsen antzera. Ib. 5. Arte antzeko txaga ta sastrakak. JAIraz Bizia 38. Ederra da benetan artea! Munita 45. Bizkarra txapar artez eta piñuz beterik. Erkiag Arran 11. Aritza [...], eta grezitarrek igarletzat dadukaten artea. Ibiñ Virgil 82. Pliniuk bost arte ala aritz mota aipatzen ditu. Ib. 93n. Orduan arte-zailak ere adaburuak iñarrosten. 'Rigidas [...] quercus". Ib. 48. Erleak berriz, zugaitz azaletan eta arte ustelaren zuloan izkutatzen ditute erlauntzak. Ib. 91. Utzi ziñuzten etxe-jirako / intxaurrak eta arteak. Zendoia 119. Yesako mendietan, Xabier inguruetan ta artea dagoen lekuetan. Ostolaiz 105. Neuk arte oni lau azkorakada emon arte. Gerrika 36.
v. tbn. Izt C 124. ForuAB 137. EusJok 39. EEs 1915, 59.
azpisarrera-1
ARTE-ALE. Bellota de encina.
Ez dezu arte ale, lur-arbietan / zerekin gosea ase ugari? Mg in VMg 99.
azpisarrera-2
ARTE-ARBOLA ( (H)). Encina, pie de encina.
An bait-zeukan lantza arte-arbolaren arrimuan. Berron Kijote 58. Arte-arbol batetik adar lodi bat artu zuala. Ib. 97. Azkora bat egoan arte-arbola naiku sendoa zan baten onduen. Gerrika 36.
azpisarrerakoSense-2.1
Arako abere beltz, arte arbolapean ezkur jaten [...] aritzen diran aen antzekoa. Ant ZerBid 336.
azpisarrera-3
ARTE-EZKUR (artezkur AN-gip ap. BU Arano). Bellota de encina. v. 2 artazi.
Ez dok arte-ezkur, ta lur-arbietan / zegaz ire gose[a] ase ugari? Zav Fab RIEV 1909, 30. Arte-ezkurrak biltzeko garaia. Ibiñ Virgil 76.
azpisarrera-4
ARTE-GARRASTA. "(V-oroz-ple), hojas de encino cuya masa se da a los animales en invierno" A.
azpisarrera-5
ARTE-GERRI.
Ebaindu bait-nau arte-gerriaz makilka. "Con el tronco de una encina" . Berron Kijote 86.
azpisarrera-6
ARTE-MENDI. "Arta mendixa, monte encinar, que generalmente coincide con las manchas calcáreas del terreno. Arta mendixa orraztu eben ziero, ikasgintzarako, talaron todo el monte encinar, para hacer carbón" Etxba Eib. Cf. Johan de Artamendi (1449) Arzam 130.
azpisarrera-7
ARTE MOTZ.
Arte motz baten adarburuan eseri zan. "De una desmochada encina" . Berron Kijote 126.
azpisarrera-8
ARTE-ONDO. Encina, pie de encina.
Ezta ainbeste ezkur erortzen arte-ondoa iñarrosten denean. Ibiñ Virgil 109. Artondoz iositako oian doneak itzala eman. Ib. 101. Bere kantuekin katamotzak lilluratuz eta arteondoak makurtuaraziz. Ib. 117.
azpisarrera-9
ARTE-ORRI. "Arta-orrixa, hoja de la encina. Arta-orrixak, urte guztirakua danetik, gordetzen dau baserrixa aize otzetatik" Etxba Eib.
azpisarrera-10
ARTE-TXARA (V-gip; arta-txara V-gip). "Jaral de encinas, carrascal" Elexp Berg.
azpisarrera-11
ARTE-TXARAKA. Jaral de encina.
Arte-txaraka asko dauka itxas-aldetik eta Mardai-aldetik. BasoM 9.
azpisarrera-12
ARTE-ZAIN. Raíz de encina.
Arte-zaiñetan barna. Or Mi 80.
azpisarrera-13
ARTEZKO. De madera, de tronco de encina.
Putzu ta urmael sakonetara eraman itzatzu artaldeak artezko odietatik darion ura edan dezaten. "Ilignis" . Ibiñ Virgil 101.
arte
<< 1 arte 0 / 0 arteratu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper