Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
hagorandu.
sense-1
(L, BN-baig ap. A; SP, Sb-Urq, Dv, H), hagoandu (Dv).
Afligir. " Hagorandua, qui est aux abois, agonisant. [...] Leku batean gaude hagorandurik [Ps 83, 26]" SP. " Hagorandua, [...] lánguido, languissant" Sb-Urq. "1. être en suspens, dans l'attente et l'anxiété [...]; 2. être dans l'affliction, la souffrance, l'angoisse [...]; défaillir, être épuisé de forces" H, que cita a EZ y Lg. "Torturar, afligir" A. Cf. hagoatu.
tradizioa
Tr. Documentado sólo autores septentrionales no suletinos.

Eztukete ene penek bada noizbait mugarik, / Hemen egon beharko dut bethi hagorandurik. EZ Man I 100. Karzela izigarrian / daude hagorandurik, / bere libratzeko ezin / daditela obrarik. EZ Noel 132. Hunen absenziak guztiz / Ninduen hagorandu: / Ikhusteak berriz darot / Bihotza alegeratu. Ib. 79. Zer progotxu duzu berdin / ene hagorantzeaz / eta ene bekhatua / herioz punitzeaz. EZ Eliç 304. Iauna ene arima da / munduan hagorantzen, / eta ene salbatzera / noiz ethorriko zaren. Ib. 230. Hagorandua naiz, mundu huntan presondegi beltz batean bezala gaitzez kargatua. Ch III 21, 4 (SP ondikozko, Mst miserable). Haiñ gare flakoak eta hagoranduak non bizia ere nekhagarria baitzaiku. Ch I 18, 6. Ikhusatzu batzu herraz, inbidiaz eta koleraz furian jarriak [...]: berzeak hagoranduak, gogoetatsu eta khexu billakatuak. He Phil 68s. [Gure arima] unhatua izanez, hagorandua eta tontotua dagoela. Ib. 506. Guzia hagorandua, hirur egun hetan yan eta edan gabea. Lg I 292. Baliatu ziren gerlako imintzione guziez yazartekotzat armatua etzen populu hagorandu bati: erori ziren, bet-betan, yuduen gainerat. Ib. 138. Egin zuen penitentziarik dorpheena, [...] hagorandua izaterainokoan bere gorphutzean. Ib. 308. [Salbatzaillea] hagorandua zela, eta bere indar guziez hurren gabetua. Lg II 277. Mortifikazione hek guziek hagorandu zuten haren gorphutz herbala. Ib. 451. Zure bihotz adoragarria nere bekhatuez kargaturik izan dela heriotzeraino hagorandua. Dh 82. Jesus Jainko ona, agertzen natzaitzu bihotz hagorandu batekin. Dv LEd 276. Etxola txar harren aldetik iragaitean, sumatu auhenez zagola norbeit haren barnetik [...]. Aurkhitu zuen Franzizko gaizoa, hantxet zagola hagorandua. Prop 1895, 181. Bizirik hil, hilik bizi, o bizi hilgarria! / Hagorandua dolorez, ene hiragarria! / Ezin konplitu desirez / Hiltzen naiz ezin hilez. Kantika Espiritualak (ap. DRA).
hagorandu
<< haginka 0 / 0 hainbat >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper