Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
haginka.
sense-1
I . (Adv.).
azpiadiera-1.1
(V; Ast Apol 96, H), hainka (V-gip, BN-baig), agika. Ref.: A (aginka, ainka); Etxba Eib (ainka).
A dentelladas, mordiendo (tbn. fig.). v. HORTZ-HAGINKA.
tradizioa
Tr. Documentado exclusivamente en la tradición meridional.

Muxika arerioakaz agika. "A dentelladas con los enemigos" . RS 270. An suge, zirau, zapo, armiarma, dragoi [...] aginka, ta atzaparka animak puskatzen bezala. Cb Eg II 205. Asitzen da ozka eta aginka erlijioko ordenetan bizi diranen kontra. AA I 89. Ezagutu dituzue lagun urkoaren izen onari edo famari ozka ta aginka ari zaizkanak. AA III 425. Txakurrak oi dabilz alkarri aginka, zaunkaka ta gorrotoz aginak erakusten. fB Ic III 235. Zorion gustijonen erdijan egongo jaka aginka bere konzienzijako aarra. Astar II 223. Eta aginka ebagirik / itziten dabee gaistoak [otsoa] . / galdurik bere lau zankoak / baia orregaitik bizirik. Zav Fab RIEV 1907, 533. Suge izugarriak aginka puskatzen zioten kolkoa. Arr May 57s. Saguak igesi ebilzala / eldu zan txakur mosu zabala; / zeñek ebazan aginka azkatu / amasei katu. Azc PB 44. Ainka ta zaunka, ikaratu ta zatitu ta ian egin bear ditugu prankotarrak ostera bere. Ag AL 33. Asi naz bada aparitan, nire tripei ta ogiari aginka. Or Tormes 79. Txakurrak axatu ta aginka il egijen. Otx 68. Aginka ta ostikoka erasotzen zien bere lagunai. TAg Uzt 64. Arratoi ikaragarriak kirri ta karra aginka zura janaz. Etxde AlosT 28. Lore guztiek aginka / edan zidaten odola. Arti MaldanB 215. Eurek berak aginka beren loadarrak urratzen zituten. Ibiñ Virgil 104. Atzka, aginka eta bultzaka. Etxba Ibilt 465. Zipotzetatik zurrutaka ta / txuletezurrei aginka. Zendoia 221.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. Lucha a mordiscos. "Llamamos aginkia a sus contiendas [de los perros]" Ast Apol 96.
azpiadiera-2.2
2. (A Morf 20; -kea det., H (V)), ainka. Mordisco. "El vocablo aginka, ainka, 'mordiendo, dentelleando', significa para muchos 'mordisco'" A Morf 20.
Txakur zaunkarijak aginka gitxi. EZBB II 116. Zakurraren ainka ark erru gaiztoa zuen. (AN-larr) A EY III 264. Gaurko egunean gizarteak darabiltzkin aginkak eta burrukak ikusirik. TAg Uzt 88.
azpisarrera-1
HAGINKA EGIN (V; Aq 479; ainka eiñ V-m-gip; aginke e. vEys (V)). Ref. A (aginka, ainka); Etxba Eib; Elexp Berg (ainka eiñ). Morder. "Morder, aginka egin (G). Txakurrak aginka egin dit" Aq 479. "Mutill txikittako burruketan, debekauta eguan aginka eittia" Etxba Eib.
Txakurrak egiten dabena bere egingo zeuskit: aginka. A Ezale 1897 263n. Ziraunak azi ziran eta aginka egin eutsen gizonari. Itz Azald 179. Sube okerrak ainka egin dautsa biotz eztitsuan. Ag Serm 449. Aginka egin zion / txakurrak bezela. EusJok II 169. Ezin ixan eutson kendu [aiztua], katuba lez aginka ta ostikoka egiten ebalako. Kk Ab I 38s. Ara non yatorkazan txakur gustijak [...] berari aginka egitteko. Otx 69. Miñ artzeko, belarrian ala biotzean aginka egiten dizute? Zait Sof 170. Muskerrak ainka ein ezkero . (V-gip). Gand Eusk 1956, 212. Bai, atzo be "alondigako txakurrak" aginka ein jestan. SM Zirik 93. Ta gero etzion egiten haginka jabearen zakurrak. Osk Kurl 136. Zakur zaunkatzen bazekiten [sofistak], bear zutenean, bai orixe: beren mingain luzeari, ostera, aginka egin bide zioten maiz. Zait Plat 151.
azpisarrerakoSense-1.1
Ai, ene ai! Beljika, Beljika! / Otsuak dautzu aginka.Enb 134.
haginka
<< guzti 0 / 0 hagorandu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper