Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
agerraldi.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en Mendiburu y en autores septentrionales y meridionales de los siglos XIX y XX. EnDFrec hay 6 ejs. de agerraldi y 1 de agertaldi.
sense-1
1. (Dv, A (que cita a Mg)), agertaldi, agertualdi, aierraldi (AN-larr ap. Asp Leiz1 ).
Aparición. "Acte d'apparition. Ez du agerraldi bat baizik egin " Dv. "Aparición" Asp Leiz2 (s.v. aiertu).
Berrogei egun orietan agertu zen, dio, anitz aldiz bere Apostol onetara. Lenbiziko bere ager-aldian aserretu baten gisan hitz egin zien. Mb IArg I 339. Agertu zitzaion sarri Kristo [...]; Jauna, esan zion alako ager-aldi baten. Mg CC 13. Urriaren hogoi eta bian egin zuen eritasunak bere lehen ager aldia. Prop 1876-77, 225. Batek, zerutikako ager-aldi bat izan zuen Santa Theresa hil-eta laster. Arb Igand 97. Ama Birjiña esan al ezin litezkien bere agertaldia [sic] guzietan, jende beartsuai eta batez ere artzaiai agertu zaiela. Goñi 23s. Agur "Euzkadi" eguneroko / jelkiden izparringija! / Pozik ospatzen dogu gaur zeure / lenengo agerraldija. Enb 121. Pentekostes egunean [...] egin zuan Espiritu Santuak bere agerraldirik aundiena. Inza Azalp 84. Yesusek bere ager-aldian ogei ta amar urte zituen gutxi-gora-bera. Ir YKBiz 44. Izarrak klixk-egin t'egin / beren zabalde garbia / bitxitu-garaian oi det / maizenik agerraldia. EA OlBe 36. Ta Jesukristo gure Salbatzaille ta Jainko aundiaren agertaldia itxedoten dugula. (Tit 2, 13). Or MB 100 (Ol agertaldi; TB agertzapen, Dv ethorpen, IBk, IBe agertze). Eztituzte zentzu-galtze oriek Iainkoaren agerraldietan. Or QA 171. Illunabarrean izurderen batek egiten dizu agertualdi bere soin eta eskarda beltzak erakutsiz. Etxde Itxas 115. Jesukristo gure Jaunaren azkenengo agertaldia itxaroten dozuen ezkero. Ker 1 Cor 1, 7. Fatima agerraldietan Ama Birjinak hiru haurreri eman zioten manu salbagarriaz. Etcheb Zeruari 14 (ap. DRA). Lagun artera agerraldiak eta ezkutaldiak, tximistearen antzekoak izaten zituan sarri askotan. Erkiag BatB 24. [Irakurtzea] agerraldi zoragarri batek galerazi zion [...] uste gabean agertu zitzaien begi-aurrera; Marzela artzaia zan. Berron Kijote 159. Kristoren bazko-agertaldiak --Paulorena izan zen azkenekoa--, eta geroko beste agerpenak. IBk 2 Cor 12, 1n. Arratsalde artan baziran odei-etenetan eguzkiaren agerraldiak ere. Zendoia 227. Bihar eguzkiak egungo ordutsuan beste agerraldiren bat egingo digula. MIH 396. Esaera zahar baten bigarren agerraldia. MEIG VI 185.
azpiadiera-1.1
Aparición de un hecho repetible, ingl. occurrence.
Akerrak adarrak okerrak ditu perpausean /R/ fonemak hiru agerraldi ditu. Ej. del lexicógrafo.
azpiadiera-1.2
(L, BN, R, S; H), aierraldi (AN-larr). Ref.: A; Asp Leiz2 (aiertu); Gte Erd 64.
Visita. "Visite courte. Ager aldi bat eginen dut, je ferai une courte apparition" H (s.v. agertzea). "Agerraldi bat egizu, faites un tour chez-nous" Ib. (id.). "Agerraldi bat egin zazu" A. "Doi doia eriari agerraldi bat egin dako (BN-arb)" Gte Erd 64.
Ager aldi bat egin zuen Angleterrera. Prop 1876-77, 191. Galdetu zioten beraz egin zezala oraino ager-aldi bat bere meneko fraiden artean. Jnn SBi 67. Illebitan ibilli zan olako agerraldi asko egitten Basoganera. Echta Jos 313. Eskerrak zeure agerraldiagaittik. Echta Jos 133. Etorri dakidala Bertoldin neure jauregira agerraldi bat egunaro egitten. Otx 130. Egin nion agerraldi batean. FIr 185. Senar-emazteak Jontxuren agerraldia izan ondorean, alkarregaz autuan ekin eutsen. Erkiag Arran 125. Ateta enas eta maskildu aretara agerraldia egin. Erkiag BatB 18.
sense-2
2. + agertaldi, agerkaldi. Cuadro o escena (de una obra teatral). "Euskaltzaindiak bere gogo-gogozko abek aukeratu ditu: teatro esateko: antzoki; escena: agerraldi; escenario: agertoki " Eusk 1927, 31.
Agerraldia ta erderazko. capítulo (baita escena bere) bat dira. Ezale 1897, 132a. Maitena. Pastorala hitz neurtuz eta larriz egiña [...]. Zati lehena. Lehen agerraldia. RIEV 1910, 157s. Neurtitzez edo bestela, nai ainbat atal eta agerraldietan banatuta datorren euskerazko opera batentzat. EEs 1911, 165. Neskatil eta mutikoak agertu lezakien antzerkia [...], egilleak nai duan aña atal eta agertaldiz. EEs 1914, 99. Lenengo ekitaldia. I. agerraldia. Alkatea ta Etxenagusia.Lab EEguna 62. Bigarren ekitaldiak bi agerraldi dauzka. Goen Y 1934, 90. Lenengo atala. Aurrenengo agertaldia. Zait Sof 13. Lenengo Agerkaldia. NEtx Antz 102. Musikoak, buruan dauzkan musika-zatiak kokatzeko, zenbait agerraldi behar lituzke: maitaleen bakarkako hizketa, edo herri osoaren plaza nagusiko bilera, edo agure begiragarriaren hiletak. MEIG I 154.
v. tbn. Ort Oroig 13. Sabiaga Y 1933, 420. Lek EunD 11. Amez Hamlet 51. NEtx Antz 74 (9 agertaldi).
sense-3
3. Representación (de un espectáculo).
Lehen ager-aldia, larunbat huntan arratseko bederatzietan eta bigarrena biharamunean, bezperak ondoan. Herr 1-3-1956 (ap. DRA). Agerraldia baño ordu erdi goizago, sakristira eroan zuan Patxi Padre Valerak, ardo xurrutada bat edan zezan ahalgea khentzeko. Osk Kurl 178.
sense-4
4. + agertaldi. Edición. v. argitaraldi.
Auxe niñoian . Kresala-ren lenengo agerraldian. Ag Kr 10. Gipuzkoako euskeraz (osoa) 8gn agerraldia. KIkG 1. Eta geroztik zazpi agerraldi izatu zituen [Krixtoren Imitazioneak] . Zerb Azk 59. Lehenbizikoak izan duen harrera ona izango ahal du [liburuaren] bigarren agerraldi honek ere. MEIG III 101. Aita Iraizozen . Gurutz-bidea azkeneko agertaldian. MEIG I 117.
azpiadiera-4.1
Número (de una publicación).
Alfotxetan ezartzen ditut ez dakit zenbat urthe hetan egin ziren . Gure Herriaren ager-aldi guziak. Barb Sup 14.
azpiadiera-4.2
Época (de una publicación).
Eta ez du inork aditzera eman, nik dakidanez, . Euskera-k, bigarren agerraldi honetan, bere ohiturak aldatuko zituenik. MIH 202.
sense-5
5. Capítulo. " Agerraldia ta erderazko capítulo (baita escena bere) bat dira" A Ezale 1897, 132a (nota ref. a BGuzur).
Done Paulok Efesotarai esan zizten itzak, bere eskutitzeko 5-en agerraldian, 2-en esakizunean. Ag Ezale 1897, 124b. Bederatzigarren agerraldia. A BGuzur 151. Urrengo agerraldian berak beren barrua agertuko dau. Ib. 116.
azpiadiera-5.1
Nola [hizketaldi] sail honen agerraldiak banakatuak urtetzen joan diran.Ugalde in MEIG IX 51.
sense-6
6. agertualdi. Descubrimiento, acción de descubrir, destapar.
Aita Mendibururen gizirudi ederra Pikabeatar Errapel oiartzuar seme argiari zor diogu. 1922gn urtean egin ziran agertualdi-jaiak. Etxde 16 Seme 136.
azpisarrera-1
AGERRALDIDUN. Compuesto de escenas.
Euskerazko jostirudi edo antzerkia, nai ainbat atal eta agerraldiduna. EEs 1912, 149.
agerraldi
<< afari 0 / 0 agortu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper