0

desditxa

1 iz. Zah. Zoritxarra.

2 iz. Herr. Iskanbila, zarata. Oihu, buila eta desditxarik handienarekin ekin dio berriz gogotik.

desditxatu

adj. Zah. Dohakabea. Zahartza txarra eta hari darraion heriotza desditxatua.

desdramatizatu, desdramatiza, desdramatizatzen

du ad. (Egoera edo gertaera bati) dramatismoa kendu, (egoera edo gertaera baten alde txarrei) garrantzia kendu. Umoreak lagundu egiten du, azken batean, egoera zailei gogortasuna kentzen; bizitza desdramatizatu egiten du umoreak. Gertakaria desdramatizatzen ahalegindu zen.

deseatu, desea, deseatzen

du ad. Heg. Desiratu.

desegile

iz./adj. Desegiten duena. Hizkuntzaren egile eta desegileak. Jakin ezazu bada, On Kixote Mantxako adoretsua naizela, kalte-okerren desegilea.

desegin, desegin, desegiten

1 da/du ad. Zerbait, egina izan aurretik zegoen erara edo itxurara bihurtu. Nongo ofizialeak eraikiko du etxe bat, hark egin ahala norbaitek desegiten badu? Mundu honetako gauzak egin eta desegiten dira, maiz aldatzen dira. Frantziako iraultza, hainbeste gauza egin eta desegin zituena. Lagun hurkoari edo herriari egindako kalteak desegiten ez dituenak. Familia bat desegin. Ohea desegin.

2 da/du ad. Suntsitu, deuseztatu. Etsaien hiria deseginik. Deabruaren erreinua desegin dezala. Izotza eguzkiaren beroaz urtu eta desegiten den bezala. Haien asmo galgarriak, bada, kea bezala desegin ziren. Etsaien sendotasuna desegiteko. Nahigabe-penaz zatiturik dagoen nire bihotza berriro negarretan desegiten da. Bere izena, hil orduko, desegiten hasia da. Sor daitezkeen eragozpenak desegiteko. Begiak sartuak, begitartea desegina.

3 (Partizipio burutua izenondo gisa). Hormak Gernika deseginaren airetikako argazkiz blai.

desegite

iz. Zerbait, egina izan aurretik zegoen erara edo itxurara bihurtzea; suntsitzea, deuseztatzea. Erori da etxea, eta haren desegitea handia izan da. Babiloniaren erortzea eta desegitea. Desegite lanetan.

desegituratu, desegitura, desegituratzen

da/du ad. Zerbaiti egitura kendu edo galarazi; zerbaitek egitura galdu. Desegituraturik omen dut nortasuna. Ekoizpen egiturak desegituratu. Mende honen erdialdetik aurrera, baserriaren gainbehera orokorra gertatu ondoren, gune sortzaile hori biziki ahulduz eta desegituratuz joan da.

desegoki

1 adj. Egokia ez dena. Leku desegokian ezarriak. Hitz desegokiak. Erantzun desegokia. Zerbaitetarako desegokia izan.

2 adb. Era desegokian. Desegoki erantzun. Desegoki egituratua. Ez zait desegokiegi iruditu hangoak hona aldatzea.

desegokikeria

iz. Gauza edo egite desegokia. Horrelako desegokikeriek ez naute gehiegi nahigabetzen. Desegokikeria handia litzateke ni hemen egotea. Desegokikeria horiek jakiteak harrotu zaitu.

desegokiro

adb. Desegoki, era desegokian.

desegokitasun

iz. Egokitasunik eza. Gaiaren eta kontatzeko eraren arteko desegokitasuna. Erantzunaren desegokitasuna. Egokitasunaren aldamenean ez dira desegokitasunak eskas.

desein

iz. Ipar. Marrazkia.

deseinu

iz. Ipar. Zah. Asmoa, xedea.

desenfokatu, desenfoka, desenfokatzen

1 da/du ad. Heg. Zerbaiten irudia fokutik ateraz, egokia ez den puntuan sortu eta lauso agerrarazi. (Batez ere partizipio burutuan erabiltzen da). Argazkiaren bazter batean ama dago, oso desenfokatuta. Argazki txarrak ez dira soilik desenfokatuta daudenak.

2 du ad. Heg. Tresna optiko baten osagaiak irudia lauso agerrarazteko eran jarri. Mikroskopioa nahierara enfokatuz eta desenfokatuz.

3 (Partizipio burutua izenondo gisa). Heg. Argazki desenfokatua. || (Begiez eta kidekoez mintzatuz). Hori da kataraten sintoma nagusietako bat: ikusmen lausotua, desenfokatua.

desengainatu, desengaina, desengainatzen

1 da/du ad. Engainua ezagutu edo ezagutarazi. Haiek desengainatzeko ahalegin handiak egin zituen. Munduaz desengainatuak, aseak.

2 (Partizipio burutua izenondo gisa). Jende desengainatu eta sinesgogorrak.

desengainu

iz. Desengainatzea. Ikaragarrizko desengainua hartu zuen.

desenkusa

iz. Aitzakia. Ik. estakuru. Zahartzaroko bekatuek ez dute desenkusarik. Ez da aitzakiarik ez desenkusarik batbederak sortzetiko hizkuntza ez jakiteko.

desenkusatu, desenkusa/desenkusatu, desenkusatzen

1 du ad. Norbaiten hutsegitea zuritu. Badirudi adinak desenkusatzen duela. Beren buruak desenkusatzen dituztela. Gure jakitate eskasiak ez gaitu desenkusatzen Jaunaren aitzinean. Ezin desenkusatuzkoak gara, baldin ez badugu amodio bero bat Jesu Kristorenganako.

2 da ad. Aitzakiak jarri. Ordea nola ez bainintzen neure buruaz fida, desenkusatu nintzen ahal bezainbat.

deseraiki, deseraiki, deseraikitzen

du ad. Eraiki dena desegin. Ik. eraitsi1; desmuntatu. Dorre bat eraiki eta berriro deseraiki.

deseraikigarri

adj. Deseraiki daitekeena.

deseroso

1 adj. Erosoa ez dena. Ik. ezeroso. Burdinazko aulki txatxar deserosoak.

2 (Adizlagun gisa). Noraezean eta deseroso, lekuz kanpo sentitzen zen. Gau hura, irteera aurrekoa, deseroso pasatu zuen.

deserosotasun

1 iz. Deseroso dagoenaren egoera; deserosoa denaren nolakotasuna. Ik. ezerosotasun. Deserosotasuna begitartean, bizargina isil-isila geratu zen.

2 iz. Batez ere pl. Deseroso sentiarazten duen gauza. Ez zaude hemengo deserosotasun hauekin ohituta.

deserri

iz. Erbestea. Deserri honetatik zerura igotzeko. Luzatu da deserri honetako nire bizitza. Hemengo deserri hau uzten duzunean. Deserrietara bidali zuen.

deserriratu, deserrira/deserriratu, deserriratzen

da/du ad. Atzerriratu, erbesteratu. Ik. deportatu.

deserriratze

iz. Atzerriratzea, erbesteratzea. Ik. deportazio.

deserritu

adj./iz. Bere herritik kanpo bizitzera behartu dena. Evaren ume deserrituak. Errukia deserritu pobre honezaz!

deserrotu, deserro, deserrotzen

1 da/du ad. Norbait edo zerbait bizi den lekutik edo bere girotik atera.

2 (Partizipio burutua izenondo edo izen gisa). Istorio eta pertsonaien artean ugari dira etorkinak, iheslariak, deserrotuak. Gerra baino ezagutu ez duen belaunaldi deserrotua.

deserrotze

iz. Norbait edo zerbait bizi den lekutik edo bere girotik ateratzea. Deserrotzearen eta zorionik ezaren kronikaria.

deserta

iz. Ipar. Bazkari-afarietan zerbitzatzen den azken jakia, gehienetan gozoa izaten dena. Ik. postre. Bazkaltzeko: piperrada, zikiroa, gasna, deserta eta kafea.

desertatu, deserta/desertatu, desertatzen

du ad. (nor osagarririk gabe). Armadatik ihes egin. Armadatik desertatu zuen 1965ean.

desertifikazio

iz. Basamortutzea. Ik. basamortutze. Europako hegoaldeko herrialdeetan, desertifikazioaren lehen zantzuak hasi dira nabaritzen.

desertore

iz./adj. Armadatik ihes egiten duena. Milaka soldadu epaitu dituzte desertore izateagatik.

desertu

iz. Basamortua.

desertzio

iz. Desertatzea. Desertzioa gogor zigortua dago.

desesperantza

iz. Itxaropenik eza. Ik. etsipen. Desesperantzazko basamortu zuria.

desesperatu, desespera, desesperatzen

da ad. Etsi, itxaropena galdu. Ez zaitez, otoi, desesperatu.

desesperazio

iz. Etsipena; ernegazioa. Desesperaziozko eta errabiazko sentimendua.

desespero

iz. g.er. Desesperazioa. Desesperoak ematen duen deliberamenduarekin oldartu zitzaion.

desestali, desestal, desestaltzen

du ad. g.er. Agertu, estalkia kendu. Belarriak esku-ahurrekin estali eta desestali ditu umeak. Bere bularra desestaltzen zuelarik, titietarik bat erakutsi zion.

deseuskaldundu, deseuskaldun, deseuskalduntzen

da/du ad. Euskara galdu edo galarazi. Ik. erdaldundu. Ipar Euskal Herrian bazterrak abiada bizian deseuskalduntzen ari ziren bitartean hasi zen ernetzen eta gotortzen abertzaletasuna.

desfasatu, desfasa, desfasatzen

da ad. Fis. Desfasea izan. Beren artean 90° desfasatuta dauden seinale harmonikoak.

desfase

iz. Fis. Maiztasun bereko bi fenomenoren arteko fase diferentzia, graduetan adierazten dena. Hiru tentsioak 120°-ko desfaseaz ekoitzi behar dira.

desfibriladore

iz. Deskarga elektrikoak ematen dituen tresna, bihotz taupaden erritmo normala berrezartzeko erabiltzen dena. Randriana zerraldo erori zen lurrera herenegun, eta medikuek desfibriladore bat erabili zuten jokalaria suspertzeko, zelaian bertan.

desfiguratu, desfigura, desfiguratzen

da/du ad. Zah. Desitxuratu, itxuragabetu.

desfilatu, desfila, desfilatzen

du ad. (nor osagarririk gabe). Pertsona-talde bat jendearen aurretik ilaran igaro; bereziki, soldadu-talde bat agintarien aurretik ilaran igaro. Azaroaren erdialdean Bilboko kaleetan desfilatu zuten batailoiek. Dantzariek eta musikariek kalerik kale desfilatzeari ekin zioten plazako bidean.

desfile

iz. Pertsona-talde bat jendearen aurretik ilaran igarotzea; bereziki, soldadu-talde bat agintarien aurretik ilaran igarotzea. Inauterietako desfilea ikusi nahi zuten. Madrilen egindako desfile militarrean.

desgaikuntza

iz. Zuz., Admin. Norbait, legez, kargu bat betetzeko edo eskubide bat erabiltzeko gaitasunik gabe uztea. Zigor astunak hauek dira: bost urtetik gorako espetxealdia, erabateko desgaikuntza eta bost urtetik gorako desgaikuntza bereziak.

desgaitu, desgai/desgaitu, desgaitzen

1 da/du ad. Istripu edo eritasun baten ondorioz, norbaitek ezintasun fisiko edo psikikoak izan.

2 du ad. Zuz., Admin. Norbait, legez, kargu bat betetzeko edo eskubide bat erabiltzeko gaitasunik gabe utzi. Debekua hausten dutenak desgaituta geratuko dira euren karguan aritzeko.

3 du ad. Inform. Gailu bat ez erabiltzeko moduan jarri; programa bati funtzio jakin batzuk exekutatzea galarazi. Lehenengo eta behin wifi gailua desgaitu behar dugu. Aukera hori aktibatuz, gure sisteman sartu nahi duen hackerrari lanaren erdia eginda ematen diogu; hori dela eta, guztiz gomendagarria da aukera hori desgaitzea. Desgaitu ondoren artxibo-postontzia gaitzen baduzu, artxibo-postontzi berri bat sortuko da, eta postontzi horrek ez du aurreko artxiboko edukia izango.

4 (Partizipio burutua izenondo edo izen gisa). Adingabeen eta desgaituen beharrak.

desgarai

iz. Garai desegokia, desordua. Atarira joan zitzaizkiola gauaz, desgaraian eta deiadarka.

desgaste

iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, desgaste-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. higadura].

desgisatu, desgisa, desgisatzen

da/du ad. Zah. Mozorrotu, desitxuratu. Ik. itxuragabetu. Zertako desgisa nork bere aurpegia?, zertako har beste baten irudia?

desgogara

adb. Gogoz kontra. Desgogara dagoena. || (-en atzizkiaren eskuinean). Jainkoaren desgogara ez egiteagatik.

desgogarako adj. (Gehienbat -en atzizkiaren eskuinean). Ez baita beldur haren desgogarako gauzarik eginagatik.

desgrabatu, desgraba, desgrabatzen

du ad. Heg. Ekon. Zergak arindu, zerga gisa ordaindu beharreko zenbatekoa txikiagotu. Ez zaie aparteko zergarik jarriko, eta ez dute errenta aitorpenean desgrabatzeko zailtasunik izango.

desgrazia

iz. Ezbeharra. Gizajoak badu beregan, makina bat desgrazia.

deshidratatu, deshidrata, deshidratatzen

1 da ad. (Gorputz edo gai batek) ura galdu. Kutsatutako urak beherako gogorrak eta okadak eragiten dizkie edaten dutenei, eta, ondorioz, haietako asko deshidratatu egiten dira.

2 du ad. (Gorputz edo gai bati) barnean duen ura kendu.

3 (Partizipio burutua izenondo gisa). Danimarkatik belar deshidratatu pixka bat ekarri zuen.

deshidratazio

iz. Deshidratatzea. Erietxera eraman behar izan zituzten, deshidratazio arazoak zirela-eta.

desilusio

iz. Zerbait edo norbait uste bezain ona ez dela ikustean izaten den sentimena. Lehenengo aldiz egin genuenean, desilusio handia hartu nuen; beste zerbait espero nuen.

desinentzia

iz. Hizkl. Deklinatzerakoan edo jokatzerakoan erroari eransten zaion morfema. Ik. hondarki. Deklinabide honetan kasu bakoitzari desinentzia bat dagokio.

desinfektatu, desinfekta, desinfektatzen

du ad. Infekzioa sor dezaketen organismoak suntsitu edo haien garapena eragotzi. Etxaldeko inguru guztiak desinfektatu zituzten.

desinfektatzaile

iz./adj. Desinfektatzen duena.

desinfekzio

iz. Desinfektatzea.

desinformazio

iz. Informaziorik eza. Munduko herri gehienetan edo guztietan bezalaxe, Afganistanen ere desinformazioa da nagusi. Hiesari buruzko desinformazio handia dago.

desintegratu, desintegra, desintegratzen

da/du ad. Zerbait zatietan edo osagaietan erabat banatu. Errazagoa da atomoa desintegratzea, aurreiritzi bat desintegratzea baino. Meteoritoa atmosferan desintegratu zen, 6.000 metroko altueran.

desintegrazio

iz. Desintegratzea.

desinteresatu

adj. Bere interesak eraginik jokatzen ez duena. Ik. eskuzabal.

desintoxikatu, desintoxika, desintoxikatzen

da/du ad. Gorputz bateko toxinak suntsitu edo kanporatu. Organismoa desintoxikatu duenean, pertsonak osasuna berreskuratzen du.

desio

iz. Heg. Desira.

desio izan du ad. Batez ere Gip. Desira izan; desiratu. Desio zuen gauza bakarra gure herrirako bakea zen. Bistan da gero eta gehiago desio zuela haur bat izatea. Bera zen, bera, espero nuena, desio nuena.

desira

iz. Nahia. Ik. nahikari. Ondasun desirak. Zerbait egiteko desira. Desira handia, kartsua.

desira izan Nahi bizia izan. Ik. desio izan. Entzun, ene bihotz umilak nola desira zaituen. Noizbait iritsi da desira genuena.

desiragarri

adj. Bereganako desira sortzen duena. Gau beltzaren hurbilak eguna inoiz baino desiragarriago bihurtzen duenean.

desirarazi, desiraraz, desirarazten

du ad. Norbaitengan desira sorrarazi.

desiratu, desira/desiratu, desiratzen

1 du ad. Desira izan, nahi izan. Ik. gutiziatu. Besteren ondasunak desiratzen dituena. Baldin desiratzen baduzu galdegin duzuna erdiestea (...). Ezin daitekeen gauza desiratzen du. Zoriona desiratzen diogu. Gogo onez desiratu. Kartsuki, lehiaz desiratu. Azkenean etorri duk desiratu orena. Desiratzeko den gauza.

2 (Partizipio burutua izenondo gisa). O gau desiratua!

desirkunde

iz. Ipar. Nahikundea. Mundu honetako desirkunde orotarik urrun. Desirkunde lizunak.

desitsatsi, desitsats, desitsasten

da/du ad. g.er. Itsatsirik zegoena banatu, askatu. Orea moldetik desitsasten denean, prest dago.

desitxuratu, desitxura, desitxuratzen

1 da/du ad. Zerbait, bere itxura aldatuz, ezin ezagutuzko bihurtu. Ik. itxuragabetu; itxuratxartu. Aurpegia baztangak erabat desitxuratua. Udazkenak desitxuratu duen lorategia. Inork idatzia desitxuratu edo itxuragabetu dute.

2 du ad. Zerbaiten azalpen faltsua eman. Egia desitxuratu. Gertatu zena desitxuratuz.

desitxuratze

iz. Zerbait, bere itxura aldatuz, ezin ezagutuzko bihurtzea. Adam Smithen obraren desitxuratzearen lekuko ona da aipu hau.

desizoztu, desizotz, desizozten

da/du ad. Izoztuta egoteari utzi, izozturik dagoena bere ohiko egoerara etorri edo ekarri. Desizoztu den janari bat ez da berriro izoztu behar. Hozkailutik txahal birika batzuk atera ondoren, urki batetik zintzilikatu ditu eguzkitan desizoztu daitezen.

desjabetu, desjabe, desjabetzen

du ad. Norbaiti, legez, ondasun baten jabetza kendu. 2005ean 40 milioi nekazari desjabetu zituzten. Abokatu gisa elkarte ugari defendatu ditu, tartean grebalariak eta desjabetutako herritarrak. || (Aditzak, osagarritzat, kentzen den ondasuna bera hartzen duela). Oraingoz ez dituzte Elorrioko, Atxondoko eta Abadiñoko lurrak desjabetuko. Desjabetu behar dituzten eremuetan etxeak, alorrak eta lantegiak ere badaude. Gure birraitonari desjabetutako lurretan zegoen egina aireportu zaharra.

desjabetze

iz. Norbaiti, legez, ondasun baten jabetza kentzea. Aurkeztu duten desjabetze planak ez du zuzenean hartzen bere etxea. Desjabetze agiria sinatu.

deskafeinatu

1 adj. Kafeinagabea. Kikara bat kafe deskafeinatu.

2 iz. Kafe kafeinagabea. Deskafeinatu bat eskatu zuen, sakarinarekin.

deskalabru

iz. Heg. Beh. Kalte edo hondamen handia. Deskalabrua franko gertatu zait niri.

deskalifikatu, deskalifika, deskalifikatzen

1 du ad. Kirol. Arau-hauste bat egiteagatik norbait lehiaketa batetik kanporatu. Batzorde Teknikoak deskalifikatu egin du Pedreña Hondarribiko estropadan.

2 du ad. Norbaiti edo zerbaiti izen ona, itzala edo aginpidea kendu.

deskalifikazio

1 iz. Kirol. Deskalifikatzea.

2 iz. Norbaiti edo zerbaiti izen ona, itzala edo aginpidea kentzea.

deskantsatu, deskantsa, deskantsatzen

1 da ad. Atseden hartu.

2 da/du ad. Ipar. Lasaitu.

deskantsu

1 iz. Atsedena. Ik. pausu.

2 iz. Lasaitasuna.

deskantsuan adb. Lasai, bakean. Inondik ezer ageri ez eta, ez nengoen deskantsuan. Mintza zaitez deskantsuan; hemen erranak hemen egongo dira. || Deskantsu ederrean hitz egiten du.

deskantsu hartu Atseden hartu.

deskantsuz adb. Lasai, deskantsuan. Deskantsuz nengoen neure etxean. Zaude deskantsuz, etxeko jauna.

deskapitalizatu, deskapitaliza, deskapitalizatzen

da/du ad. Enpresa, banketxe edo kideko bat kapitalik gabe edo kapital gutxirekin gelditu edo utzi. Urteetan inbertsio txikiena egin gabe, erabat zaharkitua eta deskapitalizatua zegoen enpresa.

deskarga

1 iz. Karga kentzea.

2 iz. Elektrizitate deskarga. 3.000 volteko deskarga jaso zuen.

3 iz. Eduki bat sistema informatiko batetik beste batera mugitzea edo kopiatzea. Kantuen doako deskarga legezkoak eskainiko dituela iragarri du.

deskarga elektriko Elektrizitate deskarga. Harryk ere salto egin zuen, deskarga elektriko bat hartu izan balu bezala. Zigortzeko, deskarga elektrikoak ematen zitzaizkien animaliei, eta, saritzeko, berriz, janaria.

elektrizitate deskarga, elektrizitate-deskarga Karga elektriko bat eroale batetik beste batera bat-batean igarotzea. Castejon-Iruñea trenbide sareko mantentze lanetan ari zen langile batek elektrizitate deskarga jaso zuen, eta hil egin zen.

deskargatu, deskarga/deskargatu, deskargatzen

1 du ad. Zerbaiti karga kendu edo arindu. Ik. hustu. Portuan lan egiten dute, ontziak deskargatzen. Idi orgek deskargatzen dituzte hondartzan burdin mineralaz betetako ontziak.

2 du ad. Nonbaitetik karga bat kendu. Arraina deskargatzen eta saskietatik ateratzen ari ziren. Kontu handiz jardun behar izaten zuten txatarra ontzietatik deskargatzean. Pirita deskargatzen ari ziren.

3 du ad. Eduki bat sistema informatiko batetik beste batera mugitu edo kopiatu. Uda honetan egindako argazkiak deskargatu ditut. Mundu osoko musika, saretik zuzenean, ordenagailura deskargatu gabe eta doan entzuteko aukera ematen zuen.

deskargu

iz. Zuz. Norbaitek, salaketa baten aurrean, bere burua defendatzeko edo zuritzeko ematen duen arrazoia. Idazkiari, Trafikoko Zuzendaritza Nagusian aurkeztutako deskargu orria gehitu zion.

desklasifikatu, desklasifika, desklasifikatzen

1 du ad. Sekretupean zegoena eskuragai ipini. Argazkiok berriki desklasifikatu dituzte eta ikusgai jarri.

2 (Partizipio burutua izenondo gisa). Dokumentu desklasifikatu baten zatiak.

desklasifikazio

iz. Desklasifikatzea.

deskodetu, deskode, deskodetzen

du ad. Mezu bat kodetzeko erabili den kodea alderantziz erabiliz, mezu horren jatorrizko forma lortu. Ik. deszifratu. Mezu sekretuak deskodetu zituen John Wallisek.

deskodifikatu

ad. [Oharra: Euskaltzaindiak, deskodifikatu-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. deskodetu].

deskolonizazio

iz. Herri batek beste baten kolonia izateari uztea; kolonia bat independente bihurtzeko prozesua. Nazio Batuen Erakundeak 1960ko hamarkadan bultzatu zuen Afrikako herrialdeen deskolonizazioa.

deskomekatu

ad. [Oharra: Euskaltzaindiak, deskomekatu-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. eskumikatu].

deskonektatu, deskonekta, deskonektatzen

da/du ad. Heg. Konexioa eten. Telefonoa deskonektatu du. Gaixoa bizirik mantentzen duen makina deskonektatzea legezkoa da Alemanian.

deskonexio

1 iz. Deskonektatzea. Deskonexio automatikoaz gain, etengailuak eragingailu bat dauka, erabiltzaileak eskuz korrontea eten ahal izateko.

2 iz. Irud. Gazako deskonexio plana israeldarren bake urrats bat dela aditzera eman dute hedabideek.

3 iz. Telebistan eta irratian, seinale bat deskonektatzea, kate berak aldi berean saio bat baino gehiago igorri ahal izateko. RTVEk Euskadirako egiten dituen deskonexioetan euskara ere erabil dezan eskatu du EAJk Gasteizko Legebiltzarrean.

deskonposaketa

1 iz. Fis., Kim. Osagaietan banatzea. Ik. deskonposizio.

2 iz. Mat. Gaietan banatzea. Polinomio baten deskonposaketa.

deskonposatu, deskonposa, deskonposatzen

1 da/du ad. Fis., Kim. Osagaietan banatu. Oxigenoa ezinbestekoa da elikagaiak kimikoki deskonposatzeko. Argi zuria kristalezko prisma batez deskonposatu. Izpi hori zazpi koloretan deskonposatzen da.

2 da/du ad. Mat. Gaietan banatu. Zenbaki oso guztiak deskonposatzeko era.

deskonposatzaile

iz. Kim. Landare eta animalia hilez elikatzen den izakia. Bizidunak hiru ataletan sailka daitezke: ekoizleak, kontsumitzaileak eta deskonposatzaileak. Nolako ondorioak ekarriko lizkioke ekosistemari deskonposatzaileak desagertzeak?

Oharra: azken eguneraketa 2020-07-08

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper