Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

58 emaitza ostegun bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ostegun.
etimologikoa
Etim. v. ortzegun.
sense-1
(G, AN, BN, S, R; Lar, VocS 136, Añ (G, AN), Mg Nom 69 (G), Lecl, Arch VocGr, Gèze, Dv (V, G, BN, S), H (G, BN, S), Garate 5 . a Cont RIEV 1935, 352), osteun (G-azp-goi-to-bet, AN-gip-larr, BN-or), osteegun (Dv (V)), oztegun (G-goi), ostiun (AN-larr-araq-ulz), oztzegun (AN-5vill), oztsegun (AN-5vill). Ref.: Bon (ostegun, osteun); A; EI 334; Lrq (ostégün); ContR 515; Echaide Nav 51; Ond Bac 403; Iz Als e IzG (astelena), To (igandia).
Jueves. "Euskerazko Ostegun/Ortzegun, Urtzia berriz ere, Jainko oni eskeiñitako eguna zan" Vill Jaink 25. Cf. JMB ELG 76: "Egun orren izenak, ostegun, orzegun, izartegiaren eguna". Cf. tbn. Orreaga 114 y JMB MitV 195. v. eguen, ortzegun.
tradizioa
Tr. Documentado en textos guipuzcoanos (ya desde principios del s. XVII) y suletinos; tbn. lo hallamos en unas cartas labortanas de fines del s. XVI que muestran rasgos meridionales. En DFrec hay 85 ejs. de ostegun, 1 de ellos septentrional.

Egun, zoin baita oste eguna, etorri da gizon bat nere semeareki minzatzera. (c. 1597). FLV 1993, 458. Ostegunean emetik igaroko dira Tolosara . (Azpeitia, 1622). ConTAV 5.2.9, 125. Zergatik aste saintüko astizken, ostegün, ostiraletako ofizioan erhaiten dira khanderak? Bp I 143. Pazkoako arkumea urte artan ostegun-arratsaldean jan bear zan. Lard 437. Ostegun joan danian / amabost Ernaniñ / betroiaren tratua / genduen egiñ. Xe 295. Pazkoa asteko osteguna zan. Arr May 169. Ez zaituztet ikusi osteguna ezkero. Lab EEguna 89. Iñauteri-aurrean, / irutan ostegunean. Or Eus 157. Ostegun goizean [...], sabela zulatuta agertu zan Txantxikoren ontzia. TAg Uzt 223. Ill onen 17garrenez, ostegunez. EAEg 15-12-1936, 550. Muin lizun bat ezpaiñetan egiñaz eta ostegunerarte esanaz etxe aldera abiatu zen. Etxde JJ 112. Ostegunez [...] Itziarko Ama Birjiña ikustera igo giñan. NEtx Nola 26. Jai zuan arratsaldean, ostegun guztietan bezela. Osk Kurl 206. Bolara artan ezkontzen ziran / geienak ostegunian. Uzt Sas 105. Datorren ostegun ortan etorriko da. TxGarm BordaB 102. Sorgindua dago [globoa], [...] Donostiako Louvren ostegunetan ematen zizkigutenak bezalaxe, haur-irudimenak sorgindua. MEIG I 170.
v. tbn. Cb EBO 47. Ub 87. Zab Gabon 73. Iraola 59. Noe 74. KIkG 80. ArgiDL 129. Goñi 44. Ardoy SFran 275. Lasa Poem 105. Insausti 108.
azpisarrera-1
OSTEGUN-AIZARO (AN ap. A; Añ (G, AN)). "Jueves Santo" Añ.
azpisarrera-2
OSTEGUN DEUN. Jueves Santo.
Ostegun deuna zan. Osk Kurl 189.
azpisarrera-3
OSTEGUN DONE. Jueves Santo.
San Blasetan piper-opilla ta Ostegun Donean garapaio ederra amandreak ekarri. Ag G 135.
azpisarrera-4
OSTEGUN GIZEN (G, L-ain, B, BN, S; Lar). Ref.: A; Lrq. Jueves gordo. "(Jueves de) comadres" Lar. "Lardero, jueves lardero" Ib. "Ostegün-gizen, jeudi de carnaval" Lrq.
Urte guzietako ostegun gizen egunetan egiten dute [...], gizon dantza oniritzi pozkarri bat. Izt D 31. Biba ostegun gizen, / biba iñauteriya. Echag 63. Ostegun gizen egun / deritzan goizean, / golpeka asten dira / etxeko atean. It Fab 43. Ostegun-gizen eguna, Otsaillaren amaikan. Goñi 22.
azpisarrera-5
OSTEGUN IHAUTE. "Ostegun ihaute, iñote, jeudi gras" H (s.v. ihaute).
azpisarrera-6
OSTEGUN SANTU (Lar, Añ (G, AN)). Jueves Santo.
Ostegün saintian Jaun Apezküpiak konsekratia. Bp I 64. Ostegun Sant arratsez. Mb IArg I 387. Ostegun Santu arratsez egin zuena agertuz. Ib. 127. Olio au urte oro ostegun santuz bedeikatzen due Obispo jaunak. AA I 536. Ostegün saintü gaian [...], jelki zinen Jerüzalemeko hiritik. UskLiB 37. Zertako Elizak misterio hari eztü zelebratzen Ostegün Saintian? CatS 106. Hil zen ostirale saintü egünian, ostegün saintüz Sen Zozimaren eskütik komünione saintia errezebitü ondoan. Ip Hil 123. Ostegun santu apal-ondoan / bere lagun zituala, / Jesusek iru ikasleai / itz egin zien onela. Balad 234. Ostegun Santu eguna zan. Iraola 34. Urte artako ostegun santu egunean eman zituen aurrak. Goñi 70. Ala jokatu bai zendun, Jauna, / Ostegun Santu gau artan. NEtx LBB 267. Konfesiñoak ziran / geienak urtero / Ostegun Santu goiz ta / Pazkoa goizero. Ayesta 65. Ostegun santuz meza ta sermoi. Insausti 107.
ostegun
0 / 0 ASTELEHEN-OSTEGUN >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper