Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

68 emaitza ikertu bilaketarentzat

goiburua
ikertu.
sense-1
1. (BN-ciz-arb, Sal, S, R; -kh- BN, S; SP, VocS 133, VocBN , Gèze, Dv, H), ikartu (Lar, H; -kh- SP, Ht VocGr 357, H, A). Ref.: A; Lrq; Gte Erd 269.
Examinar; registrar, escudriñar; investigar. "Regarder" SP. "Visiter dans l'objet d'une recherche" VocBN . "Tantear, p.ej. los daños de un sembrado" A. v. ikerri.
tradizioa
Tr. Documentado desde Leiçarraga y empleado por autores septentrionales (generalmente suletinos o bajo-navarros); a partir del s. XX su uso se extiende a los meridionales (antes sólo encontramos un ej. de Beovide). Usan ik(h)artu Leiçarraga, Belapeyre, Duvoisin y Beovide. En DFrec hay 59 ejs. de ikertu, de ellos 52 meridionales.

Eta ikhartzera beheititurik ikhus zitzan mihise hutsak. Lc 24, 12. Eta luen ikertu eta lotu [axeterrak] . O Po 52. Bere konzenzia onsa ikhar. Bp I 67. Kontzentziaren ikhertzeko. Mst III 43, 2 (SP, Ch miratu, Ol azterkatu). Ikher bageneza hastioaren arrazoa. Egiat 225. Ogen handien ikhertzera. Arch Fab 207. Izpirituak ezen ikhartzen ditu guziak, Jainkoaren barne minenak ere. Dv 1 Cor 2, 10 (Ol, Bibl ikertzen; Lç, He penetratzen, IBk, IBe aztertzen). Ikherrazue hil ala bizi den. Laph 206. Ikartu, examinatu zituban dotrinan. Bv AsL 83. Konbertitze miraküllüzko hori [...] izan ledin xeheki ikhertürik. Ip Hil 12. Alperrik aratu ta ikertzen zituen [...] zoko-bazterrak. A Ardi 89. Xokuen ikertzen. Const 21. Sakela bat ikhar, bestea ikhar [...] eta paperik ez. GH 1930, 176. Liburu aiek ikerturik. Or Aitork 167. Muthiko horiek, bai izkirioz bai solasez ontsa ikertuak izan dira. Herr 12-6-1958, 3. Ama ikertu eban medikuak. Erkiag BatB 98. Xeheki ikertuko dugu gure kantuen arabera zer den amodioa. Lf ELit 71. Zer ez du egiten Elizak Liburu Sainduen hobeki miatzeko, ikertzeko, argitzeko? Larre ArtzainE 195. Gaia horratik astiroago ikertu beharrekoa da. MEIG III 107s.
v. tbn. AR 285. Dv LEd 272. CatS 82. Prop 1876-77, 143. Jnn SBi 330. Arb Igand 129. HU Zez 126. JE Bur 177. ForuAB 157. StPierre 36. Barb Sup 83. Zub 54. Ir YKBiz 318. Eguzk GizAuz 22. SMitx Aranz 91. Txill Let 74. Arti Tobera 263. JEtchep 54. Zait Plat 35. Larz Senper 38. Ibiñ Virgil 69. Ardoy SFran 338. Casve SGrazi 52.
sense-2
2. (SPA, Bera).
Visitar. " Ikhertzea, visiter, traiter un malade" SP. Cf. supra con el significado de 'visitar para examinar'.
Eriak ikhertzea, ondikatuak konsolatzea. SP Phil 421. Geu bixittau edo ikertu gauzala Sorkaldeko gottik. (Lc 1, 78). AG 1529 (tbn. Arriand; Lç, He, Oteiza bisitatu). Askok ikertzen (bisitatzen) dutena udaretan. IPrad EEs 1915, 106. Eliza ikertzea (bisitatzea) eskatzen danean. ArgiD 26. Guraso ta nebarrebak / Gabonez ikertzera. Enb 164. Eri nintzan, ta ikertu ninduzuten. Ir YKBiz 422. Ikertu egin naute eriotzaren mandatari diren eritasunak. Txill Let 92. Baten, Euskadi ikusten edo ikertzen katalandar abertzaleak etorri ziran. Etxabu Kontu 56.
v. tbn. Ayerb EEs 1912, 153. FIr 188. Laux BBa 68. Gand Elorri 161.
sense-3
3. ikartu. "Ez dut haren zuzentasunik ikhartu, je n'ai pas expérimenté sa probité" Lh.
sense-4
4. "Couvrir (femelle)" Lh.
azpisarrera-1
EZIN IKERTUZKO (T-L; ikhar- Dv). Inescrutable. "Inexplorable" T-L.
Giza-biotza gaizto ta ezin-ikertuzko da. Nork ezagutu? Or MB 211.
azpisarrera-2
IKER ETA MIKERTU. Escudriñar.
Ez zabiltzan gu bezala bertzeen harat hunatak ikher eta mikhertuz. GH 1932, 413.
azpisarrera-3
IKERTU-MIKERTU. Examinar, registrar.
Nahi luzketela ikertu-mikertu dorre debru horren bazterrak, jakiteko errotik zer den. Herr 7-3-1963, 3.
ikertu
0 / 0 IKERTU-MIKERTU >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper