Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahulezia.
sense-1
(BN ap. A ; Dv, T-L).
Debilidad, flaqueza (tanto física como moral). "Insuffisance de nourriture. Ahulezian bizi dire etxe hortan, on vit dans cette maison sans nourriture suffisante" Dv. "Langueur, ahuldura, ahulezia, langidura " T-L. v. ahuleria, ahultasun.
tradizioa
Tr. Documentado en autores septentrionales, principalmente bajo-navarros, desde finales del s. XIX.

Jainkoak ikusten zuen gure ahuleziak behar gintuela lotsarazi, ezkinela abiatzen ere ahal Jesusen ondotik. Jnn SBi 33. Ezen ahuleziaz, bere aldean gaizkia egiterat uzten duen gizona, izan bedi nahi duen bezen gizon ona... ez da gizona. HU Aurp 128. Ahuleziarik ez zuen nahi; bainan ez behar gabeko gerlarik ere. Ib. 114. Herriko jende handien azturak, ahuleziak, itxaxurak deusek ez ditu boketa latsa batek bezain agerian ezartzen. JE Bur 36. Tentazione gaixto guzien ithurburua, bihotzaren ahulezia eta Jainkoaren alderateko fidantza ttipia. Leon Imit I 13, 5. Lotsatu zuten Pilatos oihuek eta, ahuleziaz, baia eman zion kondemnamenduari. Zerb IxtS 89. Larrunen izan da oraino ermitau bat [...]. Edo bederen bere burua ermitautzat har-arazi nahiko zuen norbeit. Ez haatik deusen esperantzan: buruko ahulezia batez. Gizon on bat, oro har. Zerb Azk 45. Ustez ontsa ari hizan hitaz trufatuko dituk eta hire ahuleziaz baliatuko. JEtchep 100. Jainkoaren beldur sainduan [...] altxatua izan zen haurrak izanen ditu menturaz bere ahuleziak eta burtzurokeriak, bainan bethi kasik amaren orhoitzapenak ekar-araziko du berthutezko biderat. Etcheb Zeruari 165 (ap. DRA). Pazientzia behar dela bekatorosekin, nahi dut. Bainan, pazientzia soberakina ez othe da ahulezia. Larz Senper 40 (Vill auleria). Bainan zer ziren giristino tokietan min egin zioten ahulezia eta malezia guziek, horgo itsuskerien ondoan? Ardoy SFran 227. Ez, ez ditake Eskualdun semerik Frantses bezain gora joan denik: bainan gora joan da ez aingeru gisa, bere ahulezia guziekin. Ib. 282. Errexenerat nintzan lerrakor gauza guzien gainetik; / ahulezia ene nagusi izan da egundainotik. Xa Odol 214. Hau da sinesmenaren argia ahulezian hurtzea! / O, Jesus ona, ilunbe hunen iraupenaren luzea! Ib. 266. Horregatik, Jaun ahalguztidunak / ahulezia bihurtuko du / asiriarren sendotasuna. BiblE Is 10, 16 (Dv ihardura, Ol zargailtasun, Ker makaltasun). Xoxo gaztea txepeldu, / gauez ez bait zan epeldu, / orra aulezia eldu. Zendoia 156. Honetan ageri da gure historiografiak hezur-muinetaraino sarturik daraman gaitza: ahulezia, kasik ezereza. MEIG VIII 105. Hor baitago, ene irudiko, arrazoibide horren ahulezia. MEIG VII 115.
ahulezia
<< ahuleria 0 / 0 ahultsu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper