Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
asper.
sense-1
1. (AN-larr-erro, BN ap. A; O VocPo , SP, Dv, H).
Satisfacción. "Satifaction, ou contentement (BN)" O VocPo. "Satifaction, contentement. Il se prend en mauvaise part" SP. "Asper hartu dut, j'ai pris plaisir à" SP (que cita a O).
"(O) satisfaction, contentement" Dv. "Satisfacción, contentamiento" A.
Hel zazkit gaurger', otian, / Heltzekoz zure bizian, / Ezpad' en' asperragati, / Ezpererik zureagati. O Po 45 (en el ejemplar de Vinson, ap. Lfn NotesO 156: Ezpad' ene amorekati). Ezi eztuket berhain asperrik, / Ioan' enea zenbait hil-errik, / Lupean, air' edo zeruan / Derakustano den lekuan. Ib. 52. Hunen [zure Semearen] asperragatik, atrebitzen naiz, Jaun handia, zure majestate ikharagarriaren aintzinean ahuspez jartzera, eta ahalkerekin nere galdeak zuri begietaratzera. Dv LEd 150. Bidean beera jarraitzeko garaia du-ta, azken-asper bat eman nai die begiai, urrutira ikusten duan jaiot-ibarra betikoz utzi baiño leen. Mok 21.
sense-2
2. (S; H (S)). Ref.: A; Lh.
"Vif désir, passion. Asperra goitzea, surmonter sa passion" H. "(S), anhelo" A. "Caprice d'enfant. Asperra igan zaizü?, le caprice vous a passé?" Lh.
sense-3
3. Cólera. "Indignatio, indignation" Dv.
Sainduaren hain laster hiltzeak aree errabia handiagoan ezarri zuen gobernadorea [...]. Bere ezin-bertzean, eta bere asperraren iraganarazteko bezala, ezarrarazi zuen san Bizenteren gorputza oihan edo larre baten erdian. Jnn SBi 153.
sense-4
4. Venganza. "Vindicta, vengeance" Dv. Azkue da asper como "(V-arc), venganza" tomándolo de RS 10, pero aquí asper es el radical de aspertu.
Ta bere maiteñori salkeri naiz irain egiñen balio, zazpi epaikarienpean maite-asper izugarria liken. 'Vengeance d'amour' . Or Mi 34.
sense-5
5. Aburrimiento. "Hastío, aburrimiento" A.
Ozkiro gazia, gau beltza, izar-mordo aundia... Nekea... asperra, ogemiña. Ldi IL 50. Gazteak, nere aurraren bataio egunez Deban nai ziñuzketet. Asperraren bildurrez ez geldi, zuentzako naiko jolasa izango baita. Etxde AlosT 16. Uraren lankaden azantzaz, / ez iguzkiaren erlantzaz, / axoltzen ez ziran batere / hoik untzilariok: alphertu / baitziran bideko asperaz [sic] . Mde Po 89.
sense-6
6. (Adj.).Aburrido, hastiado.
Osasun bikaña zatika utziaz, almen zoliak iñoren lurrari emanaz; ospel, asper, beartsu ta elbarri [...], bizitza estu, latz ta lakarra eraman zuan Pedro Migelek. Ag G 255.
azpisarrera-1
ASPER-ASPER EGIN. v. aspertu.
azpisarrera-2
ASPER-ASPERRIK. "Asper-asperrik, estar muy hastiado (G-nav)" A Apend.
azpisarrera-3
ASPER EGIN. Vengarse. v. aspertu (3).
Au agindueran Bertoldari asper egittia baño beste burupiderik ezeban ixan bakaldunak. Otx 55s. Asarre bixi-bixittan jarri erazo dauste niri, bai, eta nik, asper egitteko, artu urun zorrua ta begi-begijetara jaurti dautset urun gustija. Ib. 141.
azpisarrera-4
ASPER IZAN. Vengarse.
Ak jakin ebanian Bertoldak aingirea lez zirrist egin eutsala esku artetik ezetariko miñik artu barik, len baño bi bidar asarriago jarri zan, eta zin egin eban asper ixango ekijola. Otx 36.
azpisarrera-5
ASPER-USAIN. Aburrimiento.
Nikanor itoten asi zan bere egoterrian. Gogaita, iguiña, asper-usaiña susmaten eban baztarretan. Erkiag BatB 106. Nork gogaitu unada luze-samar batez, nork asper-usaiñik zati baten izan, maite dan norbait edo kutun dan zerbait ainbeste urteren buruan ikusi ezta, barriro ondoan eta inguruan ikusirik? Erkiag Arran 10.
asper
<< aspalditxo 0 / 0 aspergune >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper