Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 artegi.
etimologikoa
Etim. De art- (< ardi ) + -(t)egi .
sense-1
1. (V, G, AN, L, BN, R; -th- S; SP, Lar, Aq, , Hb, Dv, H), artei (Ae; Lcc, H), artai (G-nav). Ref.: A; Lrq (arthegi); Arin AEF 1955, 99; Iz ArOñ (artegixa), Als (artaiya); CEEN 1973, 330.
Redil, aprisco, cualquier tipo de construcción destinada a guardar las ovejas. "Aprisco de ovejas" Lcc. "Ouile, bergerie" SP s.v. ardi. "Corral para el ganado, eioa, en particular artegia, itigia, aunztegia, etc." Aq 72. "Aprisco" Ib. 986. "Bergerie" H s.v. ardia. "La cuadra" (Ae) CEEN 1973, 330. Cf. arditegi.
Egiaz egiaz erraiten drautzuet, borthatik ardién arthegira sartzen eztena, baina da igaiten berzetarik, hura ohoin da eta gaixtagin. Io 10, 1 (LE, Ol, IBe, IBk artegi; Dv, Leon, Ker arditegi). Berze ardirik-ere badut zein ezpaitirade arthegi hunetako: hek-ere ekarri behar ditut: ezen ene boza enzunen duté, eta eginen da arthegi bat eta artzain bat. "Une bergerie" . Ib. 10,16. Arzain onak bezala ni, ardi errebelatua, zeure arthegian sar nazazu. Harb 187. Otói otói, Jesus, / ni bere artegían / idúki naiz rehús, / ta bere grazían / eskuiekoéki, / ta géro glorían. LE Kop 133. Esango deutsagu, otso batek artegijan baino, kalte geijago egiten dabela gaizki-esaliak. fB Ic II 189. Bildots gizen-gizen bat / dago artegian, / be egiten duela / amaren ansian. It Fab 94. Ardi galdua, Medel, artegira zetorren. A Ardi 125. Ala bat-batez ardokian (artegia) / otsoa sartu bart, agian...? Jaukol Biozk 38. Artzakur aundi ta lilia bezain zuriek etzanda zeuden artegiaren luzeran. Or Mi 99. Artegira atetik ez, baña beste nonbaitetik sartzen dana, lapurra ta arrapatzalea da. Atetik sartzen dana berriz, ura artzaia da. Ir YKBiz 334. Neguz, ostera, nerau nire artegira baztertzen nintzan. Zait Sof 89. Ardi atzetik aiek / an zenbat enpeño! / Eramaten zituzten / nai zan tokiraño. / Artegi baten preso / errenditzeraño... Basarri 152. Bildu ginituen [gatuak] eta artei zahar batean hetsi. JEtchep 35. Artegian dagoz, ta artzaiñak oi dauan lez, banan banan zuur zenbatuak, bada ezpadan bat edo bat faltau ez daiten. Erkiag BatB 193. Asteko esan bear dizuet ardiak artegi erosoetan utzi bear dituzutela. Ibiñ Virgil 100. Etxearen be-alde erdia, artegiak artzen zuan. NEtx LBB 94. Artegian egin duzu zonbait zonbait lan berri. Xa Odol 157. Ditzak arthegi berriak / eta tresnak ezaririk. Casve SGrazi 88. Exeri ziran, bada, aietatik sei, larru-gaiñean inguruka; artegian orduan zeuden seiak ziran. Berron Kijote 123.
sense-2
2. "Multitud, en composición: (V) tegia: gizontegia, artegia, multitud de hombres, carneros" .
azpisarrera-1
ARTEGI-HESIGINTZA. Fabricación de muros de redil.
Gizonak ere arri aundi auek nastu eta apurtzen ibili dirala yakin diteke; ta zearo puzkatzeko, txabola ta artegi-esi gintzarako ta argintzan, eta mugan daudenean mugarritzat ere erabili dira. Arzdi LEItz 84.
artegi
<< artegatu 0 / 0 1 arteka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper