Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
arnaska.
sense-1
1. (G-to ap. A ), asnaska (G ap. A ; Lar, Bera) Jadeando, respirando con dificultad; a prisa. "Acezar, respirar con dificultad, asnaska egotea. El pobre perro de cansado está acezando, txakur gaixoa nekatuaz asnaska dago" Lar. "Asnaska, a golpes de aliento y respiración" Ib. s.v. bascas. "Agonizando" Bera. v. arnasestuka.
Asnasea ezin idukiz asnaska asitzea. Mb IArg I 248. Ontan, zurrungaka, arnaska, ito-bearrez ixildu egin zen Bausko sorgiña. Or Mi 79. Mistral sortu zenetiko eun urtegarrenean argitara nai ta arnaska ibili gara. Ib. 155. Bular-arnaska ta matail-gorri [datoz] . Ib. 49. Baserritar bi etorri dira / asnaska erdi ituan. Tx B 145. Asnaska emen nauzu / atzoko tokian... / naigabez erori naiz / kordege lurrian. P. Etxeberria in Onaind MEOE 969. Artzaia arnaska ardi-billa mendi-garaiean. Or Eus 58. Arnaska, izerdiz, aurrera, alare, gure bidazti leiala. SMitx Aranz 129. Izerdi-patsetan, asnaska sartuko da geznaria. Teseu-ren lagunetakoa da. Zait Sof 150. Beude gauza aunitz; arnaska bainoa. "Quia multum festino" . Or Aitork 225. Arnaska ta larri sartuko da, alde guzietara begira. NEtx Antz 19. Asto-idiak arnaska, / krixkitin kraxkitin, / berotzen alegin. NEtx LBB 304. Larri ta arnaska abil! Apusturen bat egin al dek? Ataño TxanKan 10.
v. tbn. Atutxa Mugarra "Ataria" (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
Olak, ol barriak / t'ol-usain barria / zerrako erreka ondoan. / Aita zugaitzeko arima garbia / oletik arnasa epelka / ezagun ta gozo. "El alma límpida del padre árbol / respira, por la tabla, / un tibio y familiar aliento". Gand Elorri 172.
sense-2
2. (Bera).
Jadeo.
Arnaska eta puzkar / uraxen bai lana, / libratu arteraño / preso zegoana! JanEd I 109. Erditzen ari diren andreen indar-arnaskak. Or Mi 76. Berein izardi, berein arnaska / altzoan ditun aroa! "Muchas ansiedades" . Or Eus 296. Aserrearren arnaska dakust. Zait Sof 27. Adiskide aundi geiago ditut. Arnaska geiegi gabe, zenbaiten buruzagi gerta naiteke. Or Aitork 145.
azpiadiera-2.1
"Llaman albatea o arnaskea a la dificultad de respirar producida por la tuberculosis pulmonar; a algunas ovejas se les forman tumores en el pulmón. Es enfermedad contagiosa y una vez introducida en el rebaño, difícilmente desaparece (G-goi)" Arin AEF 1955, 105. v. albata.
azpisarrera-1
ARNASKA BIZIAN. Jadeando.
Pizti lerregiñaren antzera, arnaska bizian sartu da Zarautzen, burdin-arietan labainka, Donostiko bultzia. TAg Uzt 5.
arnaska
<< arnasestu 0 / 0 1 aro >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper