Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
apendu.
etimologikoa
Etim. Puede ser un representante del lat. appendere con un sentido de 'pagar' no conocido en románico (REW 543). Un paralelo caucásico fué propuesto por Bouda en EJ IV (1950) 335-338, núm. 22.
sense-1
(G ap. A (que cita a AA) ; H).
Vengarse (de); vengar (a). v. mendekatu.
Ekiten dioe bere etsaiaren kontra aspertzeko, apendutzeko edo benganza artzeko zaleak. AA CCErac 191. Ekusi ezazue [...] nola dagoan guzia urratua [...]; baderitzat apendu zeratela asko adiña. AA III 120. Ez apendu, ene maiteok, utzi, ordea, aserrea dagokionari. Ol Rom 12, 19. Zenbat il-ezur jeki liteke / il zituena apentzeko! Or Eus 254. Alegia, etsaiaren gaitzak apendu eta adiskideak, aitaren giñoan, maite ditzaten. Zait Sof 179. Gure aita zanaren erioa apendu ta neri nere anaia igorri! Ib. 16. Bere sendiaz apentzeko (familiaz bengatzeko) aukera bat zetorkiola. Etxde AlosT 70s. Etxahuniako mutil-zaharrak bere illobak egin laidokeriaz apentzea (bengatzea) zin egin du. Etxde JJ 15. Orain Piarresen dollorkeriaz apentzeko aukera sortu zaizula diñozu. Ib. 117. Baina iraintzera ausartu zitzaidanean, apenduko, mendekatuko nintzela zin egin nuen. Mde Pr 105. Egin zaion irain hori apentzeko. Ib. 174. Oinbeste eriotz ezin apendu, aiek bezala izan nai ez badugu. Or QA 92. Apentzen duzu gizonek beren aurka dagitena. Or Aitork 67. Apendu ezazu aren eriotze zital, zikiña. Amez Hamlet 43. Modu egokian apenduteko bizarrik ezpa eben, naikoa zala Nikanor bera, uste eban, Olarratz jauntxuaren kaltean okerreriaren bat egiteko. Erkiag BatB 90. Zure anai Esauk il egin nai zaitu, zutzaz apentzeko. Ker Gen 27, 42 (Ol apen artzeko).
azpisarrera-1
APENDUA HARTU. Vengar(se).
Eta autortu eban, deabruaren agoz esan ebala, batetik, ari kalte egitearren eta apendua artzearren. Or Tormes 115. Aren emazteak, apendua artu nairik, Itis bere semea illazi ta aitari eman zizkion aren aragiak. Ibiñ Virgil 50.
azpisarrera-2
APENDU-NAHI. Deseo de venganza.
Ez du erakusten apendu nairik, ez eta gorrotoaren beste siñalerik ere. AA I 228.
apendu
<< aparailu 0 / 0 apentza >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper