Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4790 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aparailu.
sense-1
1. (Urt II 222, H (L)), apareilu (-ph- SP), apailu (-illu L-côte ap. A ).
Aparejo (de pesca). "Appareil" SP, H. "Aptus ex sese et apta illi ex se ipso omnia, bere aparaillu vel ontasun guziak berekin ditu" Urt II 222. "Aparejo para pescar" A. v. apareju, 2 aparatu; tresna.
Gero hereneko egunean geurok gure eskuz unziko aparaillua egotz genezan. 'Armamenta navis' . Act 27, 19 (Dv, TB e IBk tresnak, Ol ontziko abasak, IBe tresneria). Lohiko xalupa aterako zaie eta xalupak bere aparailluekin libratu. (L, 1680). ConTAV 5.2.9, 135.
azpiadiera-1.1
Aparejo para caballería.
Zeruak niri zertako / daut eman garraiatzeko / Ondikozko edergaillua / Kopetako aparaillua? Gy 64. Aparaillua urraturik, / Abrea ezartzen du xutik. Ib. 199.
azpiadiera-1.2
Aparato, instrumento.
Suak arthiki etzuena aparailluz atzo goizean desegin dute. Prop 1891, 286 (ap. DRA). En DFrec hay 4 ejs., meridionales, de aparailu 'aparato'.
sense-2
2. (T-L), apareilu, apailu (-illu L-côte ap. A ).
Disposición, preparativo; preparación. "Improviser, aphailurik gabe egin" T-L. Cf. apailatu.
Baiña ba-dakizu, Iainko ona, ezen Sagaramendu hunetako behar diren kondizinoak eta aparailluak ezin dituzkedala neure indar xoillez. Mat 233. Baiña emaiten zuten garazia, emaiten zuten, errezibitzen zituenak zuen disposizionearen, debozinoaren eta aparailluaren arauaz. Ax 527s (V 339, que traduce 'aparejo'). Eta utzi zuten eskuen artean izan zuten denbora, okhasinoa eta aparaillua probetxatu gabe iragaitera eta galtzera. Ib. 594 (V 382). Badira bertze bortz othoitz suerte laburragoak eta zeinak baitira, hala mintzatzera, bertze orazione handi haren aldakak, xertoak eta apareillua. SP Phil 116. Jesusen frogu handietan, / halako aparailluan, / Egik nigar: estali uben / Zerua haren doluan. 90. Aitzitik baitu asko hitz diferentki mintzatzeko, eta pintatzeko, hitzezko aparaillu eder batekin. ES 191. Engoitik apailuak eginxeak zituzten. Lf Murtuts 20. Orai ez jakin nola eginen diren bakearen antolatzeko apailuak. Herr 26-11-1959 (ap. DRA).
azpiadiera-2.1
(H).
Arreglo, adorno, compostura.
Aparaillu eder hortan, / bestea eta igandetan, / bide berritan laurazka dire / [andreak] ikusiko pasaietan. BertsZB 129.
azpiadiera-2.2
apagailu. Ceremonia.
Egin ginuen beila bat dena euskaraz, otoitz, kantu eta prediku [...]. Ezin ahantzizkoa guretzat eta Irisarrin beteko nuen apez karguarentzat apagailu paregabea. Larre ArtzainE 292.
azpisarrera-1
APARAILU-TOKI. "Armamentarium, untzi aparaillutokia" Urt II 324.
aparailu
<< apaltto 0 / 0 apendu >>

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper