Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 anker.
sense-1
(V ap. A ), anger (Bera).
Cruel (aplicado a personas y cosas). Cf. Etxba Eib: "Culto en Eibar, donde comúnmente se echa mano de algún adj. socorrido como sazkarra, zatarra o una perífrasis como erruki-gabia". v. bihozgabe, kruel.
tradizioa
Tr. Documentado primero en Refranes y Sentencias y posteriormente en autores meridionales modernos. En DFrec hay 8 ejs.

Bildurti dana amker [sic] . "El que es medroso es cruel" . RS 12. Bere etsaiak bitartean ao-betean ematen diozkate jakinge, kirten, anker, odolkoi [...] eta beste orrelako izen politak. Zink Crit 56s. Zorgin ankerra. Altuna 112. Zer dala-ta zara ain ankerra errukarrijak diran notiñakin (lagunakin)? Ib. 95. Negu ankerrak il daun baratza / Berbixi udabarrijak. Enb 131. Txerren zitalen ekaitz ankerrak sortu ixan daben uyola. Ib. 61. Aita ankerra, orrela apalerazten nauzu? Or Mi 97. Eguzkiaren iltze zorrotzak, arantza ankerrak, burua zulatzen didate. Ib. 121. Burruka latza besoan eta / latzagoa biotzean, / bukatuko da noizbai.itsaso / ankerrak gogo dunean. Or Eus 206. Baiñan ezin eragotzi Aitak erabakia. / Anker aien eskuetan, nai-ta ziñan utzia. Or Poem 544. Pizti ankerrak. Ib. 519. Oneik anker zittalok eztabe nigaz aidetu gura neure ondasunen jaube eurak egittiarren baño! Otx 72. Eta negarrez geldiro dua [...] Ogija billa seintxu arentzat / gose ankerra kentzeko. Laux BBa 82. Erijo anderak kiñua bai ankerra! Laux AB 41. Aizkora ankerraren ebaki sarri-berritua. Ldi BB 98. Londongo agintari ankerrak. Ldi IL 167. Gizon gaxoa ugazaba mamu ta anker orrein otsein, morroi ta jopu egiten dabelako. Eguzk GizAuz 90. Marxen gizartekeriak [...]. estadu altsu ta ankerra dau bere elburu. Ib. 85. Gizon anker arek esandakoak ausnartzen. Goen Y 1934, 98. [Osalaria] bearkizun anker bat entzuteko indarrik izango ez ote zendun bildur baizan. TAg GaGo 99. Biozgabea ta ankerra bear zukean alako neskarentzaz errukirik ez izateko. TAg Uzt 187. Anker alen orrek, begi gabe nengon oni nere begi argi bakarra zan neskatxa, deunge ostu didakan orrek. Zait Sof 131. Haren bihotz ankerrak jasan ez dezakeen alkar maitatze zintzo horrek gaitziturik. Mde Pr 176. Jendeen zintzotasun ankerretik sendoki zaindua. Mde HaurB 13. Ugazamaren asmo ankerra (cruel). Etxde AlosT 99. Munduaren ezbidea! Eta Zoriaren gogorkeria ankerra. Txill Let 64. Ni bigundu bearrean ankerrago biurtu ninduen. Ib. 104. [Emazte] gaiztoa ta ankerra. Etxde JJ 278. Gizalege ankerrak. Ib. 228. Ekaitz zorrotz bapatekoa; labur eta ankerra. Erkiag Arran 162. Aen gurari anker ta errukibakoiai. Erkiag BatB 52. Komunismuaren eragille ankerrak zer ziran? Vill Jaink 132. Sikiliko iauntxorik ankerrena. Zait Plat 16. Negu ankerrak billozten dituz / zelaiak eta baratzak. BEnb NereA 200. Orra Nisus, aren etsai ankerra. Ibiñ Virgil 78. Gertakizun ankerrak. Lab SuEm 214. Kijoteri gertatu zitzaiona, Yanguastar anker batzuekin topo egin zuanean. Berron Kijote 163. Etsai ankerrak gaur ez ote du / egin zunaren penikan? AZink 120.
v. tbn. Amez Hamlet 80. Gazt MusIx 99. Lasa Poem 98.
azpiadiera-1.1
(Uso sust.).v. ankertasun.
Langilleetako bati ken zaiozute sabela, umea babesera yasotzen diardularik; artarañoko ankerrik ba-duzute, moztu zazkiozute atzeko anka biak. Ldi Y 1933, 87.
anker
<< animale 0 / 0 ankerkeria >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper