Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ameslari.
sense-1
(V-gip ap. Etxba Eib ; , T-L), ametslari, amesari (Lar, Hb), amestari (Hb).
(El)que sueña, tiene sueños (mientras duerme); soñador, persona a quien le gusta soñar. "Soñador" Lar, . "Rêveur" T-L. " Tellatuetatik gora bizi dan ameslarixa nere seme gizajua, un soñador que vive tejas arriba, mi pobre hijo" Etxba Eib. . v. amesgile.
tradizioa
Tr. Documentado al Sur desde mediados del s. XVIII, y al Norte en J. Etchepare, Iratzeder y Larre. En DFrec hay 8 ejs. de ameslari.

Nolerenai azkenean aberatsak eta ondasundun guziak dira errumes, behartsu, ameslari baten gisako gizonak. Mb IArg I 63. Eta esaten zioten alkarri: Ara, ametslaria badator. Ur Gen 37, 19 (Lard 49 ametslaria, Ol yaun ameslari ori, Ker ameslaria; Urt, Dv ametsegile). Jatsiten zalakoan lurrera zalditik, / Mitxel ameslaria jausi zan burditik. AB AmaE 210. A, ze ameslaria izan nazan! Zenbat bidar egin dot ames Adalbaldogaz ondo izango nintzala! Ag AL 111. Emakume gazte ameslariak. Ag G 334. [Artzaiari] ameslaria bada amesetan, nagia bada erdi lotan, langillea bada, galtzerdiari ekiñaz, oso epero igarotzen zaizka berebiziko astiune luze luzeak. Ib. 151. Begiak lurrera beiñere biurtzen ez dituan emakumea, ez da ordea lurrean bizi izateko jaio: gizon ameslarien irudimenean bizi izateko bakarrik. Muj RIEV 1913, 540. Buruauste oriek utzi nituen alde baterat eta lasai-lasai bizi naiz ametsak ameslarientzat utzita. EEs 1920, 126. Eta zuri, ameslaria, zer zaizu? JE Ber 81 (cf. voc. del final: "Ameslari, rêveur"). Ori diñoenak zoro garbiak ezpadira, ameslari galantak bai dira beintzat. Eguzk GizAuz 115. [Gizartekeria] alper eta nagien, arlote eta ameslarien asmakizuna dala uste dabe. Ib. 120. Neskatx ameslaria..., andre ta gizon, zar eta gazte, bildu dira Pelagi donearen elizatxoan. TAg Uzt 23s. Euskal-Herriko ameslariak / atzar lo pisu hortarik / Ar giten kantuz, soinuz ta pertsuz / iratzetarat bildurik. Iratz 89. Saindutzen ote zituzten auhen luze horiek / Ameslariren auhenak, ororen zorigaitza? Ib. 64. Eta ameslaritzat edukiko zituzten noski Kornubiako jendea ostera hizkuntza hortan mintzatuko zela esango zietenak. Mde Pr 261. Gizon arroputz, ameslari, zoro, aragikoi, berrizu, agoan deabruaren xedea dutenen artean gertatu nintzan. "Homines superbe delirantes" . Or Aitork 60s. Eta zuek ez egin jaramonik zuen profeta, asmatzaille, igarlari, ameslari ta aztiai. Ker Ier 27, 9. Adimendua nagusi-arazi beharrez horra zertaratu den gure ameslaria. Lf in Zait Plat XVIII. Frantziako Matxinada aundiko gizonak, mundua azpikoz gora jarri nai zuten ameslari porrokatu aiek. Vill Jaink 132. Sentimenturik duana bertan / biurtzen da ameslari. Olea 59. Orreagan Erroldan ameslaria ill bait-zuan onek. "Roldán el encantado" . Berron Kijote 35. Berriro alkarganatu ziran bi ameslariak eta alkarri ezkongaietako baiezkoa eman zioten. TxGarm BordaB 185.
v. tbn. Erkiag BatB 179. NEtx LBB 50. Larre ArtzainE 348.
azpiadiera-1.1
(No ref. a personas).Soñador.
[Bakaldungaiak] begi ameslarijak eukozan. Altuna 73. Aintzezko itz-sakonak, idazti zarretan, / daurkiz gogo ameslarijak. / Asaben eredu garbijak... Laux BBa 8. Ene Donosti ameslaria. Basarri 159. Mistikarik beroena ta ameslariena. Zait Plat 7.
azpiadiera-1.2
(Tema nudo; uso pred.).Soñador; lleno de sueños.
Ameriketara joan zan, Arjentinako lurretara, [...] irakurtzen ondo ikasi gabe, baño biozdun, ameslari, aberats izateko uste ziurretan. Ag G 253. Eta txakur politak / oso ameslari, / ausi egiten dautso / zeruko oztiñari. Laux BBa 52. Eta barru onetan zetan zaran ari / ulertu nairik, lotu nintzan ameslari. "Me paré en un ensueño" . Ib. 100. Neska polit bakotxan zakust ameslari. "En cada doncellita hermosa te vislumbro rodeada de un nimbo de ensueño" . Ib. 44. Kornubitar bat gertatu zen, ordea, bere herritarrak "kernewek" zaharraren berpizkundeari buruz aski ameslari --eta aski bihoztokoi [sic] -- abierazteko: Henry Jenner. Mde Pr 261. Eurotarik premiñaz bizi diranik asko, beste batzuek ameslari ta barruko indarpean dabiltzanak. Erkiag BatB 190. Gaua zer dogun azaldu guran / bertsolari bat kantari, / bere mamiña azaldu guran / emen nabil ameslari. BEnb NereA 192. Udabarriak lora politak / egiten dituz ekarri, / gaztea barriz lora artean / beti dabil ameslari. Ib. 199. Ameslari zebillen gure mutilla. TxGarm BordaB 92.
azpiadiera-1.3
Soñador, sonámbulo.
Murelagan ameslariak Arteagako Santa Inesen Ermitara eroaten ebezan. "A los sonámbulos solían llevar" . A EY I 117. Dimati Errigoitira gorpu santuagana eroaten ditue ume ameslariak. Ib. 117.
ameslari
<< amazulo 0 / 0 amets >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper