Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
alfertasun.
sense-1
1. (SP, Urt I 92, Ht VocGr 392, Lar, Dv, H), alpertasun (V-gip; Lar, ), afertarzun (BN, Ae), aurertarzun (R), auhertarzun, auhertasun (SP), aguertarzun (Sal; Bon ap. A.). Ref.: A (afertarzun, aurertarzun, aguertarzun); Lh (alfertarzun); Etxba Eib (alpertasuna).
Pereza; holgazanería. "Fainéantise, paresse" SP. "Acedia" Urt I 92. "Oisiveté" Ht VocGr 392. "Pereza" Lar, Añ y A. "Acidia" Lar. "Oisiveté" Dv, H. " Alpertasunak dittu ondoren beste gaitz asko, a la pereza siguen otros muchos males" Etxba Eib. . v. alferkeria.
tradizioa
Tr. Documentado al Norte en autores labortanos clásicos y en Etcheberri de Sara, y al Sur en autores del s. XIX. Es prácticamente sinónimo de alferkeria, pero menos utilizado. Con valor general, adviértase que, en abstractos, -(t)asun es el término no marcado que indica sólo 'cualidad'. Por el contrario -(k)eria, se toma siempre en mal sentido (defecto, culpa, etc.). Es pues inevitable que haya diferencias de frecuencia entre 'sinónimos' como éstos.

Gormantaren pena. [...] Paillartarena. [...] Alfertasunarena. EZ Man I 108 (tít.). Hanbat kalteren eta damuren haste eta pitzgarri den alfertasuna. Ax 24 (V 13). Erhokeriek eta bizio suerte guztiek egiten dute laster alfertasunera, zeren ama baitute. Ib. 39 (V 24). Bizio guztien eta pensu gaixto guztien zimendu, ithurburu eta maestru bezala da alfertasuna. Ib. 42 (V 26). Gure alfertasuna aithorturik behar baigindeske ahalkhez gorritu. "Socordiam nostram" . SP Phil ã 4r. Alfertasuna baita aztura gaixtoen ama. ES 186. Esaminiaren paltaz egiten dira konfesino dongaak, bakotxaren nagitasun, alpertasun, ta ardurarik ezaz gogora ekarten ez dirianian. Mg CO 243. Gure bizitziari ez jatorko alpertasunik. Mg PAb 153. Eta alpertasuna eta arduragabetasuna txit igui ditu. Gco I 424 (v. tbn. II 17 y 89). Agertuten dau emakumeen alpertasun, ez jakin, ta ardura bagetasuna. JJMg BasEsc 195. --Zer da preza edo aguertarzuna? --Obra onen egiteko animo falta bat. CatSal 63. (CatR 63 aurertarzun, CatAe 62 afertasun) Erdalerriti etorri direan langille, alpertasuna baiño besterik ezaututen eztabenak. Ezale 1897, 287a.
sense-2
2. "Inutilité" Dv.
alfertasun
<< alfer 0 / 0 algara >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper