Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aintza.
sense-1
(Zam Voc).
Gloria. "Formé esta palabra de ain, que es una de las formas en que aparece una importantísima y fecundísima raíz que significa 'alto', 'arriba', 'elevación', y tza, nota abundancial y determinativa" AG 1913 (no tiene, pues, nada que ver con aintza(kotza)t, etc.).
tradizioa
Tr. Aparece a principios del siglo XX en la escuela sabiniana, aunque se va extendiendo a autores ajenos a ésta. En DFrec hay 84 ejs., todos ellos meridionales.

Eta geuk Bere aintzea ikusi gendun, aintza Jaungoikuaren Semakarrari dagokana, ta Bera eskarrez ta egiz betia. (Io 1, 14). AG 1464 (Ol, Arriand, Ker, IBk, IBe aintza; Lç, He, LE gloria, TB, EvS loria, Dv ospe, Leon distira, Or argitasuna). Jesukristok, Jaungoikoa danez, Aitak ainbat aintza edo gloria [...] duala. KIkG 21. (KIkV 32 aintza) Zer bidez billatu dezakegu Jaungoikoaren gorapidea edo aintza? Inza Azalp 134. Jaungoikoaren guraria ta aintza bete dedin. Pi Imit I 16, 2. Paradisuban egazti onek beti abesten (kantetan) iñardungo dau, ta Bakaldungai Zorijontsuba aintzaz (glorijaz) beterik bixiko da. Altuna 27. Aintza ta gorapena / Prantzisko Aitari! Jaukol Biozk 104. Aintza Beljika erri gurenai, / abertzale onoi aintza. Enb 135. Betiko aintzaren duin / egingo zaituna. Ib. 113. Salomon bera bere aintza betean ere ez zan orietako bat bezain apaindurik azaldu. Ol Mt 6, 29. Gitxik dazaben gentzan nabil ameslari, / olan damotsat aintza Urtzin emoiari. Laux BBa 92. Uts geldi nadin, geldi nadi ilun / Iaunari emanez aintza. Or BM 74. Aintza aundia, glori aundia zuena ontan ongi yokatzen badezute. Ldi IL 141. Ura etorria zenun, Eladeko aintza aipagarri dan Delpiko yolasen ederrez leiatsu. Zait Sof 29. Aintza irabaztera / eta ez galtzera etorri bai gera. SMitx Aranz 212. Artu, ba, irazti au ta irakurri bijotz-bijotzetik, zeuben onerako ta Jaungoikuaren aintzarako. Kelmen 5. Opamahain alboan hamar ginen bakarrik / eta ez zen lorerik, ez kanturik, / ez oihalik, ez osperik, ez aintzarik. Mde Pr 288. Orixe da zugandik / [...] / espero dauan aintza. Gand Elorri 38s. Maria beti Birjiñaren aintzarik aundienerako. MAtx Gazt 106. Zu nere aintza, nere ospearen eragillerik aundiena. Ibiñ Virgil 83. Baiña, une orretan, israeldar guztien aurrean, Batzar-Txabolan, Jaunaren aintza agertu zan. Ker Num 14, 10. Etorriko bait da Gizonaren Semea aintzatan, bere aingeruekin. IBk Mt 16, 27. Guda-burruka ontan izango nuan ospe ta aintza. Berron Kijote 201. Ez ote dizue jiteak berak erakusten desohoragarri dela gizonarentzat ile luzea, emaztearentzat aldiz, aintza dela ile luzea? Bibl 1 Cor 11, 14s.
v. tbn. Eguzk RIEV 1927, 428. BEnb NereA 60. Basarri 65. Ataño TxanKan 166. Zendoia 179.
azpiadiera-1.1
(Como primer miembro de comp.).
Aintza-aparrez Elkano-ontziak / inguratzean lurbira. SMitx Aranz 178. Amaganako aintza-kantetan / dijoakizu bizia. Ib. 189.
azpisarrera-1
AINTZA-BIDE. Camino de gloria, vía para alcanzar la gloria.
Ludija dago zeure aintz-bidez betia. "Tus caminos de gloria" . Laux BBa 102. Negargarrizko etsia benetan, gerez ezerez-samarrak izan arren, maitasunaren indarrez euskerari aintza-bideak urratzen laguntzea amets gendunontzat. Ldi IL 108. Aintza-bidetzat, ta ez obitzat, / an zegon zai itxasoa! SMitx Antz 90.
azpisarrera-2
AINTZAZ (Tras gen.). En alabanza (de); en honor (de).
Guzia izan dedilla [...] Donosti ederrraren aintzaz ta omenez. Garit Usand 70. Ar zazu, ene Jaungoikoa, Opari au zure izenaren aintzaz eta gorapenaz, eta gure Eliz Amaren onerako. ArgiDL 63. Agurtza Otoizten dabe, / Sendi Deunaren aintzaz. Enb 98. Arrantzaleen kofradiak geienak Pedro Deunaren aintzaz dagoz; deun orren izena dauke. Etxabu Kontu 132.
azpisarrerakoSense-2.1
(Con dat.).
Urederrari aintzaz. AZink 175.
azpisarrera-3
AINTZAZKO. Glorioso; de gloria.
Aintzazko piztuerara eldu gaitezen. KIkG 83. Aintzazko ezkutukiak, eguasten, zapatu ta domeketarako. KIkV 108. Aintzazko eskutukiak. ArgiDL 112. Aintzezko itz-sakonak. "Profundas palabras de gloria" . Laux BBa 8. Eruan zagidazan aintzezko zerura. "El cielo de mi gloria" . Ib. 94. Eskatzen diot bizkor dezala bere Espirituaz indartsuki zuen barne-gizona, Haren aintzazko aberastasunaren neurrian. 'Secundum divitias gloriae tuae' . IBk Eph 3, 16 (IBe bere aintzaren aberastasunari dagokionez).
aintza
<< aingerutxo 0 / 0 aintzaka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper