Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
abundantzia.
sense-1
(Urt I 64, Gèze), abondantzia (Ht VocGr).
Abundancia. "Abundantia, abundantzia, frankia. Omnium rerum abundantia, gauza guziezko abundantzia " Urt I 64. "Abondance" Ht VocGr. AxN explica frankiak (444) por abundanziak. v. ugaritasun.
tradizioa
Tr. Documentado sobre todo en textos septentrionales hasta finales del s. XIX. Al Sur se encuentra en Capanaga, Elizalde (43), SermAN, Lizarraga de Elcano (Doc 25), Hualde y en algunos bersolaris guipuzcoanos. La forma abondan(t)zia se documenta en textos suletinos (Abraham, CatS, Inchauspe; en los dos primeros junto a abundanzia ) y en Jauretche.

Begira zaitezte abariziatik: ezen zenbeitek onhasunez abundanzia badu ere, bere bizia eztu bere onetarik. Lc 12, 15 (He zer nahi abundanzian izan dadin gizon bat). Hik eskua zabaltzen duanean guziak abundanziaz bethe dioazak. ABC B 3r. Bere miserikordiaren abundanzia. Ins G 3r. Abundanzia ondasun guztiena. Cap (ed. 1893), 36. Errezibi dezan berthute guzien abundantzia. 55 (126 abundanzia). Hitzen abundantziaz bezanbatean-ere ezta eskasa, ez erromesa, batzuek uste duten bezala. ES 191. Ene grazien abundanziarekiñ. Ch III 42, 2. Nola izan da Ganzutua edo Sakratua? --Grazia haren arimara abundanzia handian ethorririk. CatLav 50. (V 32) Gauza nezesarioez kontentatu behar dugu, abundanzian eta frankanzian injustuki jarriko garen baino lehen. Ib. 172 (V 88). Mundugontan itzulzen dio Jainkoak abundanzia andiarekin ematen duena. SermAN 6v. Atseginetan eta atsekabetan, abundantzian eta gabetasunean, [...] Jainkoa guziez behar dut benedikatu. Brtc 203. Heben abondanzia deno / untsa gira izanen. Abraham 88. Eta abundanzia ororen / heben edireitera. Ib. 46. [Aitaren etxean] abondantziaren erdian aurkhitzen baitzen. Jaur 125. Konfirmazionia da sakramentü bat zuñek emaiten beiteikü Espiritü Saintia, bere grazien abondanziareki. CatS 112. (71 abundanziareki) Biziuen inundazioniaren edo abundanziaren kausaz, otzten da anitxen karitatia. Hual Mt 24, 12 (Samper eszeso). Beste munduban glori ontasunez / nai degu abundantziya. Ud 148. Jinkoak thaigabe bere grazien abondantziak hartara ixurten zütian. Ip Hil 197. Gizon orrek [...] urretan omen dauka / asko abundantzi, / lasai egiñ dezake / mantendu ta jantzi. AzpPr 47. Miseriyaren ondorenian / baleike abundantziya. (1956). Auspoa 39, 32.
v. tbn. Abundanzia: EZ Eliç 386. Tt Arima 89. CatLan 137.
abundantzia
<< absintio 0 / 0 abundatasun >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper