Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4831 emaitza t bilaketarentzat

Sarrera buruan (63)


Sarrera osoan (485)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahantzarazi.
sense-1
(Urt, Dv, A), ahantzerazi (S ap. Gte Erd 18 ), ahanziarazi (Lar), ahantziazi, aantzirazi, ahatzarazi, ahatzerazi (Arch ap. DRA .), aazarazo (A), ahaztuerazi, aaztuerazo, aaztuazi, atzarazi (Sal, R-uzt ap. A ), azarazo (V-oroz-m ap. A), azterazi, azterazo, aztuarazi, aztuerazi, aztuerazo (as- Lar), aztuazi Hacer olvidar. "Antiquare" Urt II 152. "Desenseñar" Lar. "Amodio berriak ahatzerazten zaharrak" Arch (ap. DRA). "Maiz gauza batek ahantzarazten du bertzea" Dv. v. erahantzi, AHAZTU ERAGIN.
tradizioa
Tr. En la tradición septentrional domina la forma ahantzarazi; los suletinos emplean ahatzerazi y los mixanos ahatzarazi. Al Sur gralmte. aparecen variantes en (a)aztu-; hay además azterazi en Mendiburu, azterazo en Lardizabal, aantzarazi en Orixe y Gaztelu, ahantziazi en Etxaide y aantzirazi en Olabide.

Amorioak [...] errazten, gozatzen eta ahantz arazitzen derautza [...] neke trabaillu guztiak. Ax 489 (V 316). Ene biziaren sustengatzeko, ahantzarazi baitarot ene ogiaren jatera. 47. Ahantzaraz diezaguzu / Munduan den bizioa. Ib. 196. Ahantzaraz dietzakidatzu munduko gauzak. Ch III 48, 5. Hark [lohikeriak] ahantz arazten daroku gure salbamendua. CatLav 131. (V 69) Eztitarzünaren handitarzünak ahatz erazitzen zeien [...] hazkürriaren hartzia. Mst I 18, 3. Jaio den semeak ematen diozkan poz-atseginzak azt-erazten diote leneko bere miñ-oñaze guzia. Mb IArg I 315 (v. tbn. 392 azt-eraz). Hunek zoratzen ohi du izpiritua eta ahantz-arazten anaiei eta burasoei berei zor zaien amudioa. Lg I 218. Ene eskergabetasunak ezdietzakidan [ungi egin] hek behinere ahantz araz. Mih 60. Deusek-ere eztezagun behinere ahatz-araz. AR 177. Jangoikoak bere probidenzia miragarriaz aztuerazitzen dielako ezer esatea. Mg CC 125. Zelan zoorra aztuerazo? Mg PAb 103. Neke-izardi guztiak aztu-erazo ta gozotuten badeustaz noian lekuko gomute gozoak. LoraS 180s. Ipui oek izango dirala guziz onak aztuerazotzeko nekazarien etxeetatik ipui oker ta zatarrak. VMg XII. Munduko gauza guztiyaz aztuerazi nazazu. Echve Imit III 48. Marta eta Mariari damuan edo miñean laguntzera, eta anaia aztuerazotzera. Lard 425. Garaipen onek len emandako itz ziñeztua Sauli azterazo zion. Ib. 168. Ez dirudi nihongo arthek ahantzarazi diotzatela oraino Yainkoari lurreko beharrak. Hb Egia 41. Aztuerazo dizkit Jaungoikoak nere neke guztiak. Ur Gen 41, 51 (Urt, Dv, Bibl, BiblE ahantzarazi, Ol aantzirazi, Ker aaztuerazo). Lurreko hiri eta lekhu ederrenek ez darotzuete sort-herria ahantzarazi. Dv Lab I. San Pedro kordegabetu eta beregandik atera, eta beste gañerako guziaz aztuerazirik. Arr Orac 267. Berri horrek ahantzarazi ziozkaten guziei gainerako atsegin eta atsegabe guziak. Jnn SBi 109. Ahantz-arazi nahi liokete, gehiago dena, etxean ikasi. breton poxi hura ere. HU Zez 123. Gibel üskara ahatzerazi edo arnegatü nahi dienak! ArmUs 1899, 39.
( s. XX.) Bere egiteko handien ahatzarazteko gai ditaken josteta zerbait. Pilota Eskual Herriko josteta nausia (1907) (ap. DRA). Azken aste hotan ikusi ditudan erretor sartzeek ez dautate ahantzarazi ene haurtasuneko hura. JE Bur 185. Ia logratzen detan nere alaba tristi oni aztu azitzia zorigaiztoko amoriyo etsimendu ori. Iraola 55. Lurdesko gertaerak nola aztu-aziko zituzten pentsatzen ziarduen. Goñi 71. Zuk aztu erazten dizkidatzu nere nekeak, nere samiñak. Ag G 136. Bideko itzalak beroa aantzarazten din. Or Mi 11. Zu aurrean egoteak naigabea aztu arazten dit. Lab EEguna 105. Zergatik ari dituk ba beti aztuarazi naian? ABar Goi 70. Garhaitiak etzion Jainkoa ahantzarazi. Zerb IxtS 55. Andiak txikia aantzarazten. (Sal) A EY III 171. Egonak / âztuazi dit noiz otoitza nun asi. Or Poem 556 (Aitork 85 aztuerazi). Zorion edo zorigaitzik aundiena berak aztuaziko digu. Etxde AlosT 20 (JJ 107 ahantziazi). Aren magalean ta altzoan aztu-erazoko dot oe onen berotasun kaltegarria. Ergiak Arran 156. [Aizeak] susmur ezti guriaz / daragie zuaitzai, / urre t'algoa aantzaraziz. "Que del oro y del cetro pone olvido" . Gazt MusIx 79. Theresarekiko elkar-izketak [...] kanpoko mundu hori ahatz-erazten zion. Mde HaurB 61. Eta begirada onen lillurak Jainkoa aaztu erazi zuan. Vill Jaink 44. Makurrik gabe [Jaunak] ahantzaraziz / holako bozka egunak, / zitalkeriaz beteak izan / ez diten biharamunak. Mattin 64. Gertakizun batzuek, alakoxe seillu berezia uzten dute, naiz denborak zerbait aztu erazi. Insausti 125. Ez dizkigu oraingo A. Olabideren Itun zar eta berriak lehengo Testamentu zahar eta berriak ahantzarazi behar. MIH 342. Inguruko jendea maiz nabarmentzen da, neska-mutil gazteen poz-nahigabeak ahaztuerazteko adina. MEIG I 164.

v. tbn. He Gudu 169. Ahatzarazi: CatLan 94. Ahatzerazi: Egiat 243. Aztuarazi: Ir YKBiz 131. Aztuazi: Bv AsL 67. Ill Testim 30. JAIraz Bizia 67.
azpiadiera-1.1
Hacer olvidar, dejar pequeño, superar.
Kalterik handiena, galgarriena, eta bertze guztiak xitzen, iragaiten, eta ahantz arazitzen dituena da. Ax 569s (V 365). Gazte beroek agurtu dute erakuspen hori oihuz, zalapartaka, yausiz, ostikoka, Waterloo guziak ahantzarazten zituztelarik gasailan. Hb Egia 137. Ohiko hemengo ez-bai eta makur iraganen ahantz araztekoak izan ahal dire geroztik Frantzian. HU Aurp 121. Tirante, Febo ta Belianis guzi-guziak aaztuaziko dituan aako ura. Berron Kijote 216.
ahantzarazi
<< ahaltsu 0 / 0 aharxkila >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper