Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
hobari.
sense-1
1. (V, G; LarH, Zam Voc; obaari V-gip). Ref.: A; Iz ArOñ (obáarixa), UrrAnz.
"Adehala, lo que se da además del precio y paga" Lar. "Gaje que se da en un contrato además de un objeto cambiado o vendido. Buruz buru barik zer edo zer, gauza baten ganera, beste baten truke emoten dan dirua; auxe da guretan obaria (V-m), cosa o dinero que se da sobre una cosa al cambiarla por otra [...]" A.
azpiadiera-1.1
(LarH, ).
"Mejora en los testamentos" Lar, .
azpiadiera-1.2
(V, G ap. A ).
Ganancia, provecho, beneficio; interés de capital. "1.º (V, G), ventaja, provecho, producto; 2.º interés de capital; 3.º (V-ger), ganancia" A.
Erri txiki onetako eun artaldeen obariak pilla batera batu, eta noraño igotzen dabeen. Izt C 170. Biurtzen zituztelarik oek aurreko egunean bidebage kendutako ondasun guztiak obari geiagorekin. Ib. 430. Nere dirua irabazian ipiñi bear zenduen, obariarekin nere nerea orain nik artu nezan. Lard 434. Diran guziak obari eta irabazi andiaz pagatzeko. Arr May 146s. Eman zazute dirua biursari eta obari gabe eta onela andia izango da zuen ordain-saria. Arr Bearg 97 (ap. DRA). Ondikoaren obaria; lagun abar bizi izatearen etekiña. Ayerb EEs 1912, 179. Iñor bi milloi oiek emateko gertu ba-dago, sinis beza: nork zintzoki ta obari onez erabillia Euskalerrian arkituko luke. Ldi IL 123. Nere dirua obariekin yasoko nian. Ir YKBiz 420. Ongille ark utzi zuan diru-ondokoaren obaririk ez omen da jaso. "Intereses" . EAEg4-12-1936, 453. Ezarri bedi osorik edo zatiz luzapendu nai dan zorra, obariak edo erantzun-bearra. Ib. 6-3-1937, 1220. Gizadiaren apurtasunak hobaririk ederrena aterako zuen inolako gertakariarekin. Arti Ipuin 24. Beren obariak eta mozkiñak txintxo asko begiratzen dituzte. Vill Jaink 137. Orra, obari bagako neke ta alegiña. Erkiag BatB 105. [Dirua] amar urtean obari edo interes barik biurtzekotan. Etxabu Kontu 197. Oneikandik aparte / urteko saria, / ta illeroko propinak / daukan obaria. Ayesta 116.
sense-2
2. (Lar, ).
Mejora.
Langilleak orain arte lortu dabezan obari guztiak, indarraren porasuz eskuratu dabez. Eguzk GizAuz 192. Norbait etxaldea itxi bearrean aurkituko balitz, or sartu dituan obariak aintzat artuko litzakeoz. Ib. 124.
azpiadiera-2.1
Mejoría. "Convalecencia" Lar in Aq 1360. "Amélioration dans l'état d'un malade" H.
Batzuk obaria artuko ebela euren geisotasunean, besteak osatuko zirala. Itz Azald 71.
sense-3
3. (Izt 121r).
Ventaja.
Onek [gauak] bere baukaz beronen obariak. AB AmaE 393. Obaari edo goi-beiren bat emonezkero [ajedrezean] . Ezale 1897, 162a. Berak [laguntz-elkarteak] bateratzearen obariak eta bideak. EEs 1920, 110. Bertzalde, itzalean gostuan artzea, laboraria iguzki terraian ari delarik, ez dea hobari baliosa? GH 1927, 391. Antxiñatasunian ezeren alderik edo obaririk emon eikijon piztirik ezeguala lurarren ganian. Otx 120. Domukeriaren okerrak eta gizartekeriaren obari ta mesedeak adierazteko asmuz. Eguzk GizAuz 66. Bakaldunak, ordea, beste obari ainitzen artean, gura ta atsegin dutena esan eta egin dezakete. Zait Sof 174s. Izan ere esne-bilduaren ondoan esne-austuak obari edo bentaja aundiak dauzka. ZArg 1958, 151. Gañera beste obari bat du erlijioak, kaxkarra ta erdi-farregarria ba da ere. Txill Let 121.
sense-4
4. (V, G ap. A ).
Regalo. v. opari.
Obari edo . erregalo-akin sartuerazten ditu bizitegian. Ezale 1898, 45b. Anitz urre, zillar eta beste obariz edertu zituan Konstantinok berak [eleizak] . J.M. Tolosa EEs 1913, 210. Zuretzat euskaldunen obari onenak. SMitx Aranz 35. Erakutsirik beatzarekiñ Pernandok utzi zituan obari edo erregalo aiek. A. Zavala Auspoa 54, 83.
sense-5
5. Fruto (de la tierra).
Gipuzkoako orube edo lurgaña ain aldepetsu eta arkaitzez josiya izan, eta alaere obariz edo laborez bete-betea dago baratz eder bat dirudila. IPrad EEs 1915, 120. Lenengo lau urtiotan lur onetan artuko diran obarijak. "Productos" . ForuAB 115.
sense-6
6. Interés.
Obari ta iritzi guziak izparringiren bat beren agerkin izanik. "Todo linaje de intereses y opiniones" . Zink Crit 56.
sense-7
7. (Adj.).Provechoso.
Urre ainitz baino arlo are obariagorik izaki. Zait Plat 127.
hobari
<< hezur 0 / 0 1 hola >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper