Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
total.
sense-1
1. Total.
Spiritu sainduaren kontra den bekhatua da Iainkoaren Legearen kontra iakiarazko reboltatze total bat.ABC I 5v. Nahi ezpadugu ikhusi gure arimen hilzia, galzia eta ruinamendu totala. Tt Onsa 82. En DFrec hay 4 ejs.
azpiadiera-1.1
(Uso sust.).
Totala pezetak: 42, 12 sosak. HerVal 221. Totala, Irazustak: 67' 55"; nik: 69' 10". Albeniz 204.
sense-2
2. (AN, L, B, BN, R, S; Dv). Ref.: A; Lh; Satr VocP (s.
v. ttottal). "(Adj.), négligent" A. "Completamente negligente" Ib. "Total (AN, ...), frívolo. Egiten dituen zapatak bezain totala da zapataile ori (B), ese zapatero es tan frívolo como los zapatos que hace" Ib. "Enfant nul" Lh.
Lagun on bat agindu duzularik lehenbiziko emazteki zantzailari, eta lagun total bat, aldiz, bigarren emazteki hain garbiari. Barb Leg 61. Lagun totalaren xuxen ibilarazteko ere gai izanen duk. Ib. 61. Badire burhaso lazo totalak [...], haurren eskuak, ez begitartea garbi ala zikin ikus, bardintsu baitzeie. GAlm 1951, 18. Nausiari joan baitzitzaion, gaizo totala, / Beharriak trebes, trebesago bera, / Phereka goxo zonbeiten egitera. Leon GH 1955, 127. Oinezko batzu ere totalak dira, nehori kasurik egin gabe, bidearen erditik ibiliko dira. Herr 17-12-1959, 2.
sense-3
3. (BN-lab ap. A ).
(Acompañando a un adj. o adv.).Totalmente. "Palabra que se emplea para dar fuerza a una palabra despectiva. Alferra totala, zikina totala, totalmente perezoso, excesivamente sucio" A.
Gure patroiak total ondo egin dau maniobrea. Berriat Bermeo 387. Euren ustez, euren eskuerea ona da, total ona, biziteko eta gizon modernuak izateko balio deutselako. Ib. 387.
azpiadiera-3.1
(Acompañando a un verbo). "Ori andriori zan politxakin, total alperrigaldu da urtiekin" (V-gip).
Nere buruarekin borroka au daukat: deporte-munduari eldu edo total atzera utzi. Albeniz 67.
sense-4
4. "(BN-mix), espantoso, hablando del tiempo" A.
sense-5
5. "(ANc, ...), inerme, exhausto de fuerzas" A.
azpisarrera-1
TOTAL EGINA EGON (etc.). Estar borracho.
Total egiña zegoen baño / alare ezurrak osorik / galdetzen zuen: "Plakiyak nago, / ez al da ardo goxorik?". Xe 269. [Emakumia] arratserako eskall-buruan / askotan total egiña. Ib. 268.
azpisarrera-2
TTOTTAL (Forma con palat. expr.). "(BN-baig), inútil, sin fundamento. Más irónico que total" Satr VocP.
total
<< 1 sugar 0 / 0 trakamaila >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper