Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
lipar.
sense-1
1. (L, BN; H; -ph- Dv, H), limar (Dv, H), liper (V-gip, G-to; Lar, H; -ph- L; H), linber (SP, Urt I 502, HeH VocA). Ref.: A (lipar, liper); Iz UrrAnz (lipér).
Pequeña cantidad. "Migaja" Lar. " Liphar, lipher, linber bat, guti bat; zenbait " HeH Voc. . " Bihi, sagar, arrain, langile, irin liphar bat, quelque peu de grain, de pommes, de [...]" H. " Lipér bat, una pizca (de hierba)" Iz UrrAnz.
[Berthute] aiphatuez berze alde badik berzerik ere [Agnus Dei sainduak] / eta linber batek hanbat nola puskak bothere. EZ Man I 28. Bero huntarik lipar bat. O Po 41. Bihi lipher bat erori zen bidearen bazterrera. HeH Mt 13, 4 (Dv liphar; He, TB parte, Or puxka). Nitreari sufre liphar bat botatzen zaio. Dv Dial 117 (It, Ur piska, Ip iñhar). Betbetan hedoi artetik ikuski limar bat bezala, muttikoaren ezpainetan agertzen da irrino bat. EskLAlm 1903, 9. (ap. DRA) Emengo neke liperrak egundoko atsegin betea dakarkigu. Ayerb EEs 1912, 179. Lurreko edergailu eta aberastasunetarik lipar bat. JE Ber 65. Barnean damu-liper (pixka) bat. Or Eus 172.
azpiadiera-1.1
" Denbora liphar bat, une parcelle de temps (KadBet)" H. Cf. infra (2).
Yoan zuian hemendik Kapharnaura --zeinetan ez baitzen egon denbora liphar bat baizin--. KadBet 35.
azpiadiera-1.2
+ limar (Dv, H), liper (V-gip, G-azp), lipir. (En contextos negativos). Ref.: Iz ArOñ (lipérrik), IzG (ezta). Nada, ni pizca. " Lipérrik be ez, ni pizca" Iz ArOñ. " Ezta liperrik ere, ni pizca (G-azp); liperripeez (V-gip)" Iz IzG (s.v. ezta).
Zeruan esta disgusto lipirrik. (338) LE-Ir. Kafe-liparrik ez du gure kafeak. JE Ber 37. Odei-laiñoren liparrik ez da. Or Eus 389. Haren ahozko erakaspenetik ez zaiku limarrik gelditu. Lf in Zait Plat XIV. Eztut onhartzen den mendreneko liferentzia, berexkunde limarrik. Etcheb MGaric 156. Nahiz ez giren, limarrik ere, Guy Mollet zozialixtaren alderdikoetarik. SoEg Herr 4-4-1967 (ap. DRA; la ref. es incorrecta).
azpiadiera-1.3
(SPvEys), limar (SPvEys), linber (SPDv, A).
Muestra. "Morceau d'étoffe pour montrer, échantillon" SP.
Ethorkizuneko bizitzeko doatsutasunen limar eta erakuskari batzu dira. SP Phil 186 (He 188 mustra edo erakuskari). Eta [ohore] hura osorik ezin eman daidikeienaz gero, ezta gaizkirik hei hatsapenaren edo liparraren bedere emaiteaz. Ib. 207. Igortzen den lur poxi hura deitzen da "échantillon", limarra (xantilluna). Gatxitegi Laborantza 54.
sense-2
2. (G ap. A; Ht VocGr 375, Lar, Arch VocGr, Dv (G)), limar (H, T-L), liper (G-lab [?] ap. A Apend ), linber (H).
Momento. " Lipar baten buruan, dans un instant" Ht VocGr. "(En un) instante, lipar batean " Lar. " Limar bat ere eztu berantu " H. "(Court) instant" T-L.
Erakhutsi ziotzan lipar batez munduko erresuma guziak. TB Lc 4, 5 (Leon limar;denbora moment, He instant, Oteiza denpora gutxi, Dv begi itzuli, Brunet ergai, IBk, IBe une). Sarrazenuak lipar ontan saltatzen diyo bizkarrera. Bil 164. Ni sartu nintzan une, aida edo liparrean (instante). Ag AL 11. Gaizki bearko zuan [...] baldin lipar berean zerutikako gaizkairik izan ezpazan. Elizdo EEs 1913, 106. Leaburuar ospetsua agertu zitzaidan liparrean (unean). A Ardi 56. Bere buruaren ardurea lipar batean iztea. Or Tormes 91. Liparra gozartu, ilkorrak bagara. Laux BBa 76. Olerkariaren lipar illunak. Aitzol in Laux BBa VI. Leio-zapi saretik lipar batez begiratu ondoren. TAg Uzt 140. Limar bateko gogoetatzeak. Mde Pr 115. Lipar dizdiratsu oriek luzatzeagatik. Txill Let 31. Etzen limar bat ere lotsatu. Etcheb MGaric 135 (ap. DRA).
v. tbn. Goen Y 1934, 180. Zait Plat 104. Erkiag BatB 55. Onaind in Gazt MusIx 152.
azpisarrera-1
LIPARREAN. "(Al) instante" Lar.
lipar
<< lehiatu 0 / 0 1 lo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper