Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
konsagratu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Kon(t)sekratu es casi la única forma documentada en textos septentrionales, excepto los ejs. de kon(t)sakratu en Pouvreau (que por lo demás emplea konsekratu ), Argaignarats y Jauretche, y konsagratü en Eguiateguy. Salvo errata, hay tbn. cuatro ejs. de konsekatü en Inchauspe (págs. 25, 41 y 55). La única forma atestiguada en la tradición meridional es konsagratu (salvo konsekratu en Legaz). En DFrec hay 4 ejs. de kontsakratu y 1 de konsagratu, meridionales.
sense-1
1. kon(t)sakratu, kon(t)sekratu (-nse- Urt V 63), konsekatu.
Consagrar(se) (a), ofrecer.
Bere amaren sabeleandanik puritate orijinalean Iainkoari konsekratu izan zaiola. Ins C 4r. [Bihotza] bihurtzen derautzut eta konsekratzen. SP Phil 35 (He 34 konsekratzen). Jesus Haurrari presentak / ziotsaten konsekratu. 217. Zure gorputza sakramentuetan Jainkoari konsagratu. Cb Eg III 383. Nobiziadua igaro ta botoakin zan guzia Jaunari konsagratu zan. Cb Just 49. Emanen zuela mudurat haur bat Jainkoari konsekratua izan beharko zena. Lg I 223. Jangoikoak beretzat konsagrau eban eguna. Zuzaeta 123. Zoinek konsekratzen baigitü Jinkuari manera osoki partikülar batez. CatLan 121. Jaungoikoari konsagraturik dauden eliz gizonetan. Gco II 61. Jesu-Kristori eman zaiona, hari konsekratu zaiona. Dh 254. Jesus garbijari konsagrauta dagozan esposak konbentubetati aterata. fB Ic II 289. Ezin besteri eregi eta santutu edo konsagradu leijoz, Jaungoikuari bakarrik baño. Astar II 53. Zuzen da kontsekra nadin haren zerbitzukotz. MarIl 99. Jainkoari eta haren zerbitzu sainduko kontsakratua zen etxe batean bezala. Jaur 348 (142 kontsekratu). Berari bere bizitza konsagratzeko asmuarekin. Bv AsL 33. Birjina txit santari konsagratutako maietzeko illa. Arr May 1. Hari konsekratürik da neskanegüna. Ip Hil 178 (25 y 55 konsekatü). Jainkoaren ohoreari konsekratuak diren egun hek. Arb Igand 186 (127 kontsekratu). Konsagratu zioten Frantzi guzia Ama Birjiñari. Goñi 117. Ta antsia erre haren / erre oparia / konsagratu nion... / zer dakit nik zeini? Azurm HitzB 38.
v. tbn. Kontsekratu: Brtc 55. JesBih 474. Jnn SBi 35. Konsekratu: Harb 56. Ch I 25, 1. CatLav 94 (V 54). Mih 13. Brtc 27. CatS 101 (-tü).
sense-2
2. (Lcc (-adu), Lar, VocS 142), konsakratu, kon(t)sekratu (-nts- Urt III 179, Dv; -ns- Chaho (+ kun-)). Consagrar, bendecir, santificar.
Krisma Saintia, zoin baita olio balsamoareki nahasia eta ostegün saintian Jaun Apezküpiak konsekratia. Bp I 64 (CatJauf 109 kontsekratua). Elizaren konsagrantzez edo bedeikantzez santutua. Mb IArg II 319. Anitz baliodú ofrezimentugónek, zeñeki konsagratzenbaitire gure óbrak. LE Prog 98. Ponpeak bere bildokia Erremuan konsagratü zian egünian. Egiat 190. Zeren apaizaren mallara igo zanean konsagratu zitzaizkan esku-zabalak Jesu-Kristoren gorputza ukitzeko. AA I 537. Tabernakuloa eta oni zegozkion gauzak konsagratu, Jaunari ofrendak eta sakrifizioak eskeñi. Lard 86. Au konsagratu ta bedeinkatu zuan Aita Santu Gregorio bederatzigarrenak. Bv AsL 182. Orregatik dauka eskubidea . obispo berriak donekida edo konsagratzeko. Ag Serm 161. Handik bi urtheren buruan, egunez egun, kapera berria kontsekratu zuen. Prop 1906, 54.
v. tbn. JJMg BasEsc 23. Ayesta 173.
azpiadiera-2.1
(Part. en función de adj.).
Estimatzak Erromeria Elizaz laudatuak / zeren bisitatzen diren lekhu konsekratuak. EZ Man I 25. O, Maria, Iainkoaren / ama konsekratua. Hm 35. Argitan den arimaren, / lekhu konsakratua, / egoitza da Ienkoaren / nola baita zerua. Arg DevB 33. Zuek zuen esku konsagratuetan Jesu Kristo darabiltzute. Cb Eg II 5.
v. tbn. Konsekratu: Tt Arima 20.
azpiadiera-2.2
Consagrar (el pan y el vino).
Aphezak konsekratzeko hitzak erranez gero. Mat 131. Apezek xoilki [...] esku dute meza erraiteko eta Iesusen gorputzaren konsakratzeko. SP Imit IV 5, 1. Ostian, konsagradu baño len zer dago? Cb CatV 73 (CatBus 45 konsagradu). Ala Meza esan ta konsagratzean, nola konfesioak enzun ta pekatuak barkatzean. Cb Eg II 5. Sazerdoteak, ostia konsagratzeko unean deitzen dio bakarrik Kristoren korputzari. Mg CC 202. Konsagratuz geroz itzen bertutez ardoa biurtzen da Kristoren Odol. CatAN 54. Sazerdotiak berba konsagretakuak esan dagizan orduban. fB Ic III 296. Bere apostoluai eman zien eskubidea aren gorputza eta odola donekidatzeko edo konsagratzeko. Lard 478. Berak konsagrau eta bere apostoloak komulgau eta bereala. Itz Azald 169.
v. tbn. Ber Trat 71v. VJ 11. Arz 57. El 76. Iraz 57. JJMg BasEsc 209. Kontsekratu: Monho 136. Lap 359 (V 164). Konsekratu: EZ Man II 49. Bp I 70. CatS 74. Legaz 45.
azpiadiera-2.2.1
(Part. en función de adj.).
Ogi konsagratua, / arimako sustentua. (Poesía premiada en Pamplona, 1610). TAV 3.1.21. Begiaz etzakusagu / orhe konsekratuan. EZ Noel 122. Osti konsagradu onetan Jesus maiteen gorputzean ezkutadua! Cb CatV 93. Jesü-Kristo idereiten dea Ostia konsekratü güzietan? CatLan 132. Kenzadazu nere aoan dagoan hostia konsagratu au. Mg CC 118. Erabilli dituzu ostikopian forma konsagraubak? Mg CO 188. Hostija eta ardao konsagradubak artu. Astar II 197. Ostiya konsagradua erdibituten edo apurtuten bada. CatLlo 73. (CatBus 46, Itz Azald 164 konsagradua, CatB 63 konsagratua, CatJauf 111 kontsekratua, CatUlz 46 konsagratue) Zelian eta mündü orotan diren ostia konsekratietan. CatS 73. Jesu-Kristo Gure Jauna osorik ostia konsekratu bakoitxean den bezala. HU Zez 135.
v. tbn. Ber Trat 87v. VJ 10. OA 46. AA I 470. Konsagrau: JJMg BasEsc 65. Kontsekratu: CatLuz 36.
azpiadiera-2.3
Consagrar, ordenar.
Huna, apez egin zare, eta konsekratua zara meza erraiteko. SP Imit IV 5, 2. Eliz-gizonak, esan nai det, apaiz mezatako, diakono ta subdiakonoak konsagratzeko ta ordenatzeko. CatBurg 38. (Cb CatV 54 konsagradu) Beti [izan dira] arrezkero beeragoko sazerdote Obispo Jaunak konsagratuak. Mg CC 195. Ordenduteko ta konsagratzeko apezak ta eliz-gizonak. CatAN 56. Obispo esleitua Txiapa-rako eta konsagratua Madrillen milla seieun ogei ta emeretzigarren urtean. Izt C 487. Baita apaiz-nagusi Aaron ere konsagratu zuen, olio santuarekin eta ofrendaetako abereen odolarekin igortziaz. Lard 84s. Eleizgizonak donekidatu edo konsegretako. Itz Azald 168. Ordenatzeko eta konsagratzeko Elizeko ministro dignoak. CatUlz 47. (CatB 60, CatAe 58, CatSal 59 konsagratzeko, CatLlo 76 konsagretako, CatBus 32 konsagrau, CatR 59 konsagratako, Legaz konsekratzeko) Bere gisako lau ehun eta berrogoita hamar aphez berri kontsekratu. Zerb IxtS 59.
v. tbn. Iraz 40. fB Ic III 281. Kontsekratu: CatLuz 24. Lander EEs 1916, 60. Konsekratü: CatS 98. Ip Hil 108.
azpiadiera-2.4
Confirmar.
Zeren Dabid ta beste erregeak olio santuz ganzutuak, doainduak ta konsagratuak izandu ziran. Ub 41. Israelgo errege izateko Samuel profetak aurrez konsagratu bazuen ere. Gco II 69. Konsekratu zelarik Iruñeko eliza nagusian Nafarrako errege bezala. Ardoy SFran 48.
sense-3
3. kontsagra . Considerar.
Ondo kontsagra ezkero, errosoie be bakoie gixon koitxadue.zeitxik eze... mariñeruen bixitzie ezta bixi modue. Ort Oroig 60.
konsagratu
<< klink 0 / 0 kontsolio >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper