Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
jakitate.
sense-1
1. (B, S; Gèze, Dv A; H; y- VocBN , VocB ). Ref.: Lrq; Izeta BHizt (yakitate).
Sabiduría, conocimiento. "Instruction" VocBN . "Science, savoir" Dv. v. jakinduria, jakituria.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición septentrional; se documenta también en algunos autores meridionales del s. XX. En DFrec hay 12 ejs., 6 de ellos septentrionales.

Zu ere ari zite gureki / zure jakitate guziaz. AstLas 14. Aski jakitate gabez. Xarlem 1473. Nahi bada etzarri giristinoen bihotzean egiazko iakitate hau grabaturik. CatLuz 2. Esperientziatik hartu yakitatea, / [...] hobe dela ukhaitea. Gy 83. Behar du beraz izan hainitz yakitate, / bainan oroz gainetik zeruko berthute. Hb Esk 172. Etzaiote guziei yakitate eman. Ib. 127. Haren jakitate hedatuak, izpirituko eta gorphutzeko haren dohain ederrak xoratua atxiki zuten. Laph 122. [Huntarzünen] ükheiteko lagüntzen gütian jakitatia deüs ere ezta beste jakitate baten aldian. CatS III. Halakoak zirelakotz haren kuraia eta jakitatea. Jnn SBi 51s. Zer da komuniatzeko behar den jakitate hura? CatJauf 114. Guti zakien, bainan eskolatu gutik ukan dute haren jakitatea. JE Bur 66. Itz zuurretan dago gure arbasoen jakitatea, guk uste baiño aberatsago dena. FIr 160. Europa guzian edatu zen gure Huarteren yakitate haundia. Zub 33. Ez bakarrik Elizaren erakaspenak, bainan oraino zuzenki eta ontsa bizitzeko behar diren jakitate mota guziak. JE Ber 66. Arrezkero, izan ere, altsuenari on dagokiona aztertzen eta agintzen duen iakitaterik ezta. Zait Plat 134. Zure yakitatean uste osoa dugu eta itxaropena. Izeta DirG 37. Deus eztakienaren jakitatea, ixilik egoitea. Osk Kurl 167. Nik dadukatan jakitatea, / zeruetarik ukana. Mattin 118. Dena jakitate haundi batez emanak, trinko, argi eta zehatz. InMEIG IX 57. Jakitate ttipiko apez batzuentzat. Larre ArtzainE 195.
v. tbn. Monho 96. Dh 105. Jaur 169. Dv Lab 178. Lap 31 (V 17). Ip Hil 33. Arb Igand 21. HU Zez 162. Prop 1906, 145. Const 37. Barb Sup VIII. Zerb IxtS 100. Mde Pr 43. Zerb Azk 87. Othoizlari 1957, 113. JEtchep 89. Vill Jaink 72. Ardoy SFran 55. Xa EzinB 60. EZBB I 95. Etchebarne 94. Yakitate: Elsb Fram XI.
azpiadiera-1.1
Mintzatzeko jakitatea duena mintzatuko da ahalik hobekien.HU Zez 49. Gostu handia zuen elizaren apaintzen, ba eta hortako jakitatea ere. HU Aurp 161.
azpiadiera-1.2
(A).
Ciencia, estudio.
Emanen dut orthografaz jeneralean zer pentsatu duten lengoajetako eta letretako jakitatean izan diren gizonik argituenek. MarIl IX. Ikhasi zituen jakitate humanoak eta dibinoak. Jaur 386. Jakitate horiek / nuntik ditu biltzen? / Eta dohain guziez / nola baliatzen? Etcham 208.
azpiadiera-1.3
(Con ukan).Tener conocimiento (de).
Jainkoak nahi izan du horren gainean jakitate osorik ez nezan ukhan. Dh 244.
sense-2
2. (H (S)).
Testimonio.
Eta ikusi düt eta jakitate errendatü düt hura dela Jinkuaren semia. EvS Io 1, 34. Johanek errendatü zian jakitate, erraiten zialarik. Ib. 1,32.
azpisarrera-1
JAKITATE-ESKAS. Ignorancia.
Gure jakitate-eskasak ezkaitu desenkusatzen Jaunaren aitzinean. Dh 141. Beraz, jakitate-eskas hautan naizenazkero, nere eginbidea da beldurtasun seindu batean bizitzea. Ib. 125.
azpisarrera-2
JAKITATEZKO (Adnom.). "Jakitatezko, qui est de science" Dv. "Scientifique" T-L.
Haren baithan dauntza gorderik [...] Jainkoaren zuhurtziazko ta jakitatezko tresor guziak. Dh 239.
jakitate
<< 1 jakin 0 / 0 jaungoiko >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper