Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
erregarri.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado desde mediados del s. XVII sobre todo en autores meridionales. Los únicos ejs. septentrionales son de Axular y Duvoisin. La forma erragarri se documenta sólo en Axular.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (Urt I 360, Dv, H), erragarri (H) Que quema, abrasador (sdos. prop. y fig.). "Brûlant" Dv. "Qui brûle" H. "Irritant, intolérable etc. Badea solhas horiek baiño gauza erregarriagorik?" Ib. Cf. ergarri.
Ezta konzientzia gaixtoa bezain gaixtorik eta erragarririk. Ax 423 (V 274; Añ GGero 282 erregarriagorik). Gaitz gogorrak, buruko miñak, kalentura erregarriak. Mg CC 137. Otz gogorrak edo bero erregarrijak. Mg CO 283. Kalentura edo sukar erregarri guziak. Gco I 358s. Zerua [...] tximista erregarriz betea. Ag Kr 61. Garagarra, sagardoa t'abar [...] pattar erregarriak bezin txarrak ezdira. Ayerb EEs 1916, 14. Erantzunik erregarrienak bota oi zizkion batere kupida gabe. Etxde JJ 268. An beroa erregarria izaten zala. Anab Aprika 97.
azpiadiera-1.1.1
(Pred.).
Sugarra zebilkion zainetan erregarri. TAg Uzt 247.
azpiadiera-1.1.2

(Como segundo miembro de compuestos).
" Arno minkhor barne erregarria " H.
azpiadiera-1.2
2. Asadero, apto para ser asado. "Asadero" Lar.
azpiadiera-1.3
3. ().
Combustible, que arde, que se puede quemar. "Combustible, erregarria, errekorra, errekizuna " .
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (Vc ap. A; Dv).Combustible, material que arde. "Combustible" A (no es seguro que no se refiera a su uso adj.). v. errekin.
Itzelliko da surik biziena erregarririk ematen ezpazaio. Mg CC 190. Iriziki zituenean erregarriak, igoten zuen keak gora. VMg 15. Auts asko egiteko erregarri asko biar da. Ur Dial 52 (Dv errekin, It erragiñ). Etxietarako bakarrik, zenbat sukin edo erregarri bearko da? ForuAG 235. Ketan joan da bildutako erregarria. Txill Let 80.
azpiadiera-2.2
2. (Tras gen. objetivo).Cosa que quema.
Egija, askoren erregarrija. Mg PAb 123. Ordiako sakramentubak egin deutsen arimako markia bera izango da inpernuban sazerdoten lotsagarri, ta erregarri betikua. fB Ic III 303. Gizaldi onetako argia / munduen erregarria. Azc PB 213. Egia, ordea, askoren erregarria oi da zoritxarrez. Zait Plat 18.
azpiadiera-2.2.1
(Tras gen. subjetivo).
Haize amoltsuak iguzkiaren erregarriengatik leku hartan beiratzen zuten hozgune goxo bat. Dv Telem 15.
azpiadiera-2.3
3. (Vc ap. A).Multa.
Bide-ertzetik bat etortea / ete da naiko ziorik / erregarritzat (de multa) oni emoteko / makur eder bat osorik? Artatxori Ezale 1898, 140a.
erregarri
<< erramueta 0 / 0 erresort >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper