Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
badarik.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado desde Leiçarraga, aparece fundamentalmente en autores septentrionales (además de algún alto-navarro) de los ss. XVI-XVII; entre los occidentales se documenta en Ochoa de Arín. La forma badariak es empleada por Etcheberri de Ziburu y Harizmendi, badarikan por Voltoire, bedariak por Goyhetche. Duvoisin cita en su diccionario badanik (Lç Mc 7, 28), pero lo que aparece en dicho pasaje es badarik.
sense-1
(G-to, BN, R ap. A ; SP, Dv, H), badarikan, badariak (H, A), bedariak (Dv, sin trad.; A) De todos modos, con todo, a pesar de todo. "Néanmoins, toutefois" SP. "Pourtant" Dv. "Seulement" Ib. (que cita EZ Eliç; v. infra). "Cependant, toutefois" H s.v. ba. "Siquiera" A. "Bedariak, al parecer" Ib. (seguramente interpretación errónea de algún ej. de Goyetche). v. badanik ere.
Zeru eta lur betatzendu / aren gorputz sanduak, / badarik ematen zaigu / osorik amen batean. (Pamplona, 1609). TAV 3.1.20, 11. Urrerik eta zillarrik eztuena[k] lo egiten du segurki, badarikan ate sarratuari burua gardatua. Volt 170s. Badariak maizkienik hunela duk egiten. EZ Man I 27. Badariak ardiatsi ez badut galdetua, / Zergatik etzaren aski nitzaz suplikatua, / Hartarakotz berriz ere zaitut, Iauna, Othoitzten. EZ Man II 11. Bethiere konpli bedi zure borondatea, Eta nik obedi zeren bainaiz sehi zurea. / Badariak egidazu aitziñetik grazia, / Arimaren aphaintzeko dudan ephe askia. Ib. 82. Badarik ausartatzen naiz / Mana haren lekhuan, / Onthuruntza egitera / Ogi bedinkatuan. EZ Eliç 63 (Duvoisin traduce "j'ose seulement"). Berrogoi urthez ninzaien / Abisatzen egotu: / Badariak hek baziren / Ez ansian gogortu. Hm 39. Arrokak zathi bitezi. / Bai mendiok iharros. / Badariak ni zeruko / Hibaiaren soinuak / Berekin boztuko nauke; / Saindu dira manuak. Ib. 54s. Zeren premiazko atseginak [...] segitu behar direlarik, badarik bihotza eta gogoa eztira nihoiz ere hetan amarratu behar. SP Phil 252 (He 254 halarik-ere). Erran dut arrantzaleak net ontsa egiñ zuela, / segura dudakoan truk nihoiz utzteko eztela. / Bedariak otso batek hau berbera egin zuen. Gy 47. Baiña laur-atzetakotan guziz da estonigarri. / Bedariak hala bada Lafontenek derrana, / haukietan ere osoki gauza ezta ezin-izana. Ib. 127. Eta uren ondo handiak / behar zituen izitu / eta lotsaz herabetu / gure bi marimutillak. / Bedariak lanyer hauk guzien bistan, / finkatzen dire xedean. Ib. 184. Eta arraunak oro geldirik / aurrera badarik zihoan. Mde Po 87.
azpisarrera-1
BADARIK ERE (SP, Lar, Dv, H, A; badarikan ere H). "Néanmoins, toutefois" SP. "Con todo eso" y "pero no obstante" Lar. "Cependant, néanmoins, avec tout cela" Dv. "Badarik ere, badarikan ere [...], cependant, toutefois" H s.v. ba. "Badarik ere, sin embargo" A (que cita Lç 1 Cor 12, 20).
Eta beheititurik ikhus zitzan oihalak aldaratuak: badarik ere etzedin sar. Io 20, 5 (TB baina, LE baña, HeH hargatik, EvS bena). Hala fidelén haurretan-ere badaduka plazer dituenén elejitzeko edo iraizteko botherea. Badarik-ere hala guziei thornu emaiten draue, non nehork ezagut ahal baitezake, ezen promes haur eztela bano ez enganiotako. Ins D 4r. Aditzera emaiteagatik ezen eztuela bere merezituakgatik sufritzen, baina gureakgatik: badarik-ere solemneki kondemnatzen da haren beraren sentenziaz, ageri denzat ezen egiazki gure fiadore dela. Ib. C 4r. Baldin zenbeiten obrá erra badadi, galtze eginen du: baina bera salbaturen da, badarik-ere suz bezala. Lç 1 Cor 3, 15 (Dv hunela bizkitartean). Baina orain anhitz dirade menbroak, badarik-ere gorputz bat. Ib. 12,20. Eta enaizelarik ongi preparatua eta iarria egun oroz meza sainduaren erraiteko, badarik ere ahal guzia eginen dut egun iakinetan Iainkozko misterioen errezibitzeko. "Tamen" . SP Imit IV 3, 3. Eta debozionezko sentimendu hek guziak merezi eztitudalarik badarik ere presentatzen derauzkitzut ene bihotzeko afekzioneak. Ib. 17,2. Manatzen dutelarik armada-legeak hersiki begira ditezin soldaduen artean, badarik ere ezin hala egin dezakete, non ezten zenbait desordenu gertatzen. SP Phil 232. Haren distiadura ezta ageri mundu hunetan; badarik ere neurrigabeki ederra eta aberatsa da. Ib. 278. Modu onetan, bada, explikatzen da Misterio au klarezia, eta notizia geiagorako; badarikan ere (len adbertiturik dagoan bezela) ez daduka jente komunak modu onetan, eta onenbeste menudenziarekin Misterio au ikastera, eta jakitera obligaziorik. OA 32.
badarik
<< badaezpada 0 / 0 bailara >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper