Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
auzolan.
sense-1
(V, G, Sal; , VocZeg ), auzalan (V-gip, AN; Lar), aizolan (Gèze), aizalan (R), aizelan (S), auzelan (AN-ulz-araq). Ref.: VocZeg 287; A (aizalan, aizelan, auzolan, auzalan); AEF 1955, 162; Iz Als, ArOñ (ausálana), Ulz (auzelána); Etxba Eib; Satr VocP (auzelan); Elexp Berg.
Trabajo vecinal; trabajo en común. "Trabajo común de todos los vecinos de una República, a que concurren por sí o por otro", "(con) ayuda de vecinos, auzokoen laguntzaz, auzalanez" Lar. "Trabajo común de todos los vecinos" Añ. "Aizo lanak, travaux vicinaux" Gèze. "Fagina" VocZeg. "Trabajo mútuo que se hace entre vecinos, alternando sus campos y costeando cada cual a los invitados" A. "Trabajo de interés común realizado por prestación personal. Se dice lo mismo de los trabajos que recíprocamente llevan en compañía los vecinos, en razón de no venirles al mismo tiempo las cosechas. Etxe onetako guztiak, auzo lanian dira gaur" Etxba Eib. "Trabajo comunitario. Uberako frontoia ta kanposantua auzolanian einddakuak die" Elexp Berg. "Antziñan, gari-joteetan etab. beste baserri batzuetara joanda egin ohi zen lana, gero besteek ere gauza bera egingo zuten baldintzarekin.[...] Ipintzakua ta Zaldumendikua orbel batzen auzolanian. Hilarik auzolanean egiten ziren lanak zeintzuk ziren izendatzen dizkigu: Lurretia bat, gero gari-zimaurketia, gero arto-zimaurketia, gero iittia, gero gari-jotia, da gero udazkenian garo ebaittia" Ib. Cf.VocNav."Trabajo colectivo o vecinal: trabajos que realizan todos los vecinos de un pueblo en beneficio de la colectividad. En Aóiz orzalán. En los pueblos de la Montaña, cuando se hace preciso realizar una obra de interés común, vgr., el arreglo de las calles o de los caminos, el corte de leña en los montes comunes, se recurre al auzalán o auzolán, a la prestación de personal entre los vecinos. De cada casa del pueblo acude un hombre a trabajar, y el que no puede acudir, paga el jornal del obrero que le sustituya".
tradizioa
Tr. Documentado al Sur desde mediados del s. XIX. Al Norte, en los textos lo encontramos sólo en las versiones de Duvoisin e Inchauspe (aizolan ) de los Diálogos basco-castellanos de Iturriaga. En la tradición literaria no se documentan formas con auza- . En DFrec hay 5 ejs. de auzolan .

Nola iñor ez dan oroitzen doakabeaz gerta dediñ arte, bortxaz eragin bear dira onelako gauzak. Oro bat gertatzen da auzo lanakin. It Dial 66 (Ur auzo lanakaz, Dv hauzo lanetan, Ip aizo laneki). Limosnan bildu dituen diruakin eta auzolanean egin dira lan oriek guziak. Otag EE 1884b, 525. Karobia zala, laia zala [...]. Ta berak, etxekoak, egiten zuten dana, batere auzolanik gabe. Ag G 21. Pago zar ori bota genduen [...]jentia pranko auzo-lanian / saiatua da gogotik. EusJok 98. --Egin zezateakean lan geiago egin dutena baño. --Jakintza lana, auzolana dala al deritzaik? Zera, mikeletiak bidaliko zizkoategu zaintzea! Lab EEguna 85. Bigarren naspil ori, bada, zuek eta "E-B"-ek auzolanean sortua dezute. Ldi IL 114. Mondragoirekin alkar arturik / kofradikoak batean / bide urratzen ekin zioten / anaiki auzolanean. Arkaitzak autsi, irauli, jarri... / berebiziko lanean. SMitx Aranz 69. Lau urtoki-depositu ere egin zituzten; [...]. Erritarrak auzolana egin zuten. Munita 115. Arrasate ta Oñatiko jendea alkartuta auzo-lanean. NEtx Antz 56. Aurretik [...] ari izan ziran iakintsuen berri ikasi bear, baita aldi bertan, arekin batera, auzolanari ekin ziotenen berri ere, Platon zain eta muinez ezagutu dezakegun. Zait Plat 28. Esku minduentzako osagarrien billa iñoiz ez iñoiz asi ez zalako. Buruak emon bere ez orrelako auzolanetan jardun bear ebanik. Erkiag BatB 35. Gero asitzen ziran / berriz auzo-lanak, / an bilduko giñaden / ballarako danak. Uzt Sas 96. Andra ezik besteak / euken truke zarra, / auzolana ta beste / mesede samarra. Ayesta 17. Baña [kanposantu] au erriak egin eban osorik, auzolanian eta abar. Gerrika 39. Euskaraz pentsatuak eta esanak dirudite zati askok eta askok. Eta "auzo-lanean" egina izanik ere --eta esan didatenez, nork bere zatia banaka itzuli duelarik-- ez zaio gehiegi nabari batasunik ez hori. MEIG II 84.
auzolan
<< 1 auzi 0 / 0 azpiko >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper