Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

358 emaitza osorik bilaketarentzat

Sarrera buruan (6)


Sarrera osoan (352)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahaltasun.
sense-1
altasun ().
Poder, facultad, potestad. "Potestad" .
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales desde la segunda mitad del s. XVIII. Al Norte sólo lo emplea Mirande (cf guziahaltasun en Arbelbide).

Jainkuaren altasun edo indar txito andi ta neurri bagiaz. CrIc 136. Begiratuten badeutsazu Jaun andi ta altu guztien altasun jagijari; zeure altasun espirituzkua altsubagua ta jagijagua da. fB Ic III 296. Bere gañean ikuste arren / altasunez zu jarria, / zeradelako España baten / seme aiñ onragarria. AB AmaE 105. Nok eta zeñek aterako au nire eskutik, / naiz ik agertu orren arrorik altasuna? Ib. 451s. Aizkora bat iasoteko altasuna eukan guztia Auñemendira eruan. Ag AL 165. Emoten deutsala artuten dabenari arimako altasun edo eskubide bat. Itz Azald 126. Jaungoikoaren ontasun azkenbagan, bere altasunean eta bere leialtasunean. Ib. 62. Aittak eztu semeak baño jakinduri, altasun edo indar geiago. Inza Azalp 40. Garbitasunen antzikurra ta / egimenetan gorena, / altasunian daukozu, barriz, / azken bagako almena. Enb 111. Berari gura dakijola zure altasuna ta aginpidia egunetik egunera gettutia. Otx 117. Ez agintza beterik ez altasun osorik eztauskula emoten. Ib. 153. Gorputz zuria biluzik erakutsi zionean, bere ahultasunean hain hukigarria, bere ahaltasunean hain jauretsia. Mde HaurB 98. Bizi dan arte ez da ezautzen / gizonaren altasuna. BEnb NereA 141. Eta gaitz batek gortuta laga arren, ez zetsan utsuna onek gitxitu [...] ostiango gauzetan aurrera urtetzeko eban altasun zorrotza. Etxba Ibilt 469.
azpiadiera-1.1
(V-gip ap. Etxba Eib ).
Potencia (del alma). " Arimiak, altasunak dittu iru: oroimena, adimena eta borondatia " Etxba Eib. .
Animaren altasunak dirade iru. Lariz 10.
azpiadiera-1.2
Posibilidad.
Ezintasuna zer dan jakin ezkero, altasuna zer dan jakiña dago, eta bestera. Zink Crit 16. En DFrec hay 3 ejs. más de esta accepción.
ahaltasun
<< ahal 0 / 0 ahamen >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper