Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

24 emaitza huskeria bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ados.
sense-1
1. (B ap. Izeta BHizt2 ; Lar, H).
(Estar, etc.)empatado en el juego de pelota (es decir, a falta de dos tantos para ganar el juego; v. Harlh BMB 2012 (I), 89ss). "A dos, en el juego de pelota, ados " Lar. "Égalité, ou égal en points, au jeu de paume. Ados egin dute, ils ont fait autant de points l'un que l'autre. Ados dire, ils sont égaux" Dv. "Terme de jeu de paume: à deux de points" H. "Hacer los mismos tantos en un partido de pelota. Ados erabiltzen da Baztanen, batez ere pilotan, laxoan ari direnean eta berdintzen direnean: Ados yaunek ados! " Izeta BHizt2. . v. allos.
Bi alderdiak kuantean berdintzearekin, biak jausten dire trenterat eta oihu egiten da. ados. Zby RIEV 1908, 88. Erreferaria da / beldur arraiaren, / Eta kuarentaduna / ados jaustearen. Ib. 93. Oraino 24-na ados ziren halere. Arraya Herr 23-3-1961 (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
(Estar, etc.)empatado (siguiendo sistemas de puntuación distintos del tradicional). "Il est loisible d'entendre au cours d'une partie des annonces telles que: Ados Jaunak ados, bosna berdin (égalisation à cinq points)" Harlh BMB 2012 (I), 98.
sense-2
2. (L ap. Lh ; H, Lf Gram 280), adox (Lf Gram 280 y 302).
De acuerdo, conforme.
(Empleado sobre todo en la expr. ados izan; se documentan tbn., en proporción mucho menor, ados bizi, ados jarri, ados egon y ados etorri ).
"Être d'accord, ados izaitea " H. " Konforme, ados, adox, akort, d'accord" Lf Gram 280. v. 1 akort, BAT ETORRI.
tradizioa
Tr. Documentado en Hiribarren y en autores septentrionales del s. XX (tbn. hay algún autor meridional moderno). Hay adox en un ej. de Herria. En DFrec hay 49 ejs. de ados, 43 de ellos meridionales.

Oro badakitzate hitzez, eskarnioz hari dire elkharri, eta hor bakharrik dire egian eta ados. Hb Egia 127. Zure buruaren garaitzen behar duzu ikasi, bertzeekin ados eta bakean nahi bazira bizi. 'Si vis pacem et concordiam cum aliis tenere' . Leon Imit I 17, 1. Bainan Coty jaunak badaki [...] Amerika bertze erresuma gehienekin ados dela, holako balentria baten kontra altxatzeko. Herr 24-4-1958, 1. Zurekin ados niz lana gaitza dela. Herr 28-8-1958, 1. Postdam-eko akordioa egin zutenean, horra nola ziren denak adox Berlinez. Herr 20-11-1958, 1. Beraz, ados gituk! Ene lana pagatzen dautak! Larz Iru 40 (Lek konforme gaituk). Frantzian ala Espainian ba omen ziren aspalditik giristino zirenak... eta gu oraino pagano, "Mars" edo gerlako jainko faltsuarekin frango ados. "Assez d'accord" . Ardoy SFran 11. Auzoak hortzak xorroxturik kanpotik beha, eta barnean Nafartar guziak ondikotz ez ados, batzu "Agramontes" [...] besteak "Bamontes". Ib. 46s. Lorietan ziren bi gizonak, biak ezinago ados aments berean. "On ne peut plus unis dans le même rêve" . Ib. 251. Denak ados ziren erraiteko mereximendu handiak bazituela [...] hein hartarat heltzeko. JEtchep 52. Ez dakit ortan oso ados ote nagoen. Zendoia 184. Ados zirela politikako kargudunak. Larre ArtzainE 229. Alkarrekin ados jarri eziñik. Gerrika 135 (ados egon ib. 175 y 271, ados izan ib. 275). Huskeriak huskeria ados naizela esango nuke guztira, puntu guztietan ez bada ere. MIH 125. Hizkuntzari dagokionez, bat datoz, gutxi gora-behera Munibe eta Larramendi, hura honekin ados datorrela esatea ezbaldin bada zuzenago. MEIG IV 127. Oro har, ados egon gaitezke beronen alderdi kritikoarekin. InMEIG VI 34.
sense-3
3. (Estar, etc.)dispuesto.
Beste bat ere langille fiña / da Elortzatar Milagros, / elizakok ta eliza jazten / beti egon dana ados. Insausti 335. Eta jarri zaitea / entzuteko ados. Ib. 327.
azpisarrera-1
ADOSEAN. De acuerdo.
Venezia ez baitzen ordu hetan Turkoekin adosean. "Car Venise n'était pas alors d'accord avec les Turcs" . Ardoy SFran 128. Bien elgar-lana dute hori, ahalaz adosean, solastatuz, bilatuz, ikertuz eta elgarrizketan hautuak eginez. Larre ArtzainE 193.
azpisarrera-2
ADOS EGIN. Congeniar.
Nork othe daki ongi nor eta zer den atso tzar hori? Bi urthe badu hemen dela [...]. Dena den, Mikaelak eta haren iduriko bertze zonbaitek ados egin dute laster sorgin tzar horrekin. Barb Sup 55.
azpisarrera-3
ADOSETARA (Llegar, etc.) a un acuerdo.
Eztabaida askoren ondoren bazan be, adosetara leena-geruago eltzen giñan. Gerrika 138.
ados
<< HUSKERIAK HUSKERIA 0 / 0 argi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper