OEH - Bilaketa

4 emaitza ogasunik bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (4)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
bidali.
tradizioa
Tr. Más usado al Sur, donde se documenta desde los primeros textos. Al Norte se encuentra ya en Leiçarraga, pero el único autor septentrional en el que parece ser término de uso frecuente es Etcheberri de Ziburu; no hemos encontrado ningún testimonio en dialecto suletino (sí en Oihenart). En cuanto a la distribución de variantes, no se encuentran formas con participio en -i hasta finales del s. XVIII; éstas aparecen primero en autores orientales (Lizarraga de Elcano, Duhalde, Duvoisin), pero a partir del último tercio del s. XIX se van extendiendo entre los occidentales, de forma que desde aprox. los años 30 del s. XX son tan usuales como las formas en -du, tanto al Norte como al Sur. Biral- aparece desde Gamiz en algunos autores meridionales (es la única forma empleada por Añibarro e Iztueta); al Norte sólo lo hallamos en Birjin. Bigal- se encuentra en textos guipuzcoanos (además de algún navarro) desde mediados del s. XVIII. Hemos encontrado además bealdu en Olaechea y en Iturzaeta. En DFrec hay 223 ejs. de bidali, 21 de bialdu, 4 de biali y 2 de bidaldu, todos ellos, menos uno de bidali, meridionales.
etimologikoa
Etim. Relacionado con bidari (derivado de bide ); v. FHV 228, 319.
sense-1
I. (Vb.).
azpiadiera-1.1
1. bidali (G, AN, L-sar, BN, S, Ae; Dv, H, A DBols), bealdu (V-ple), bialdu (V, G, AN, Ae; Lar, Añ, VocCB , Dv, H (V, G), biali (G-azp, AN, Ae; Zam Voc (G)), bidaldu (V, G, AN, B, L-ain; Lcc, Mic, SP, Urt, Lar, Añ, Dv, H), Zam Voc), bieldu (V, G-nav, AN-araq, B), bigaldu (Dv, A), bigali (AN-5vill), bigeldu (AN-olza), bigeli (AN-ulz), bildu (V-oroz-arr, G-nav), biraldu (V-ple-ger; Añ, Dv), birali (AN-gip). Ref.: Bon-Ond 158; A (bidali, bealdu , bidaldu, bialdu, biraldu, bildu); A Aezk (igorri); EI 146; Iz ArOñ (bialdu), UrrAnz (bialdu), Als 49 y 81, Ulz (bigéli); Etxba Eib (bialdu); EAEL 272; Elexp Berg (bialdu).
Mandar, enviar. "Embiar" Lcc y Mic. "Bidaltzea, envoyer en message" SP. "Colonias deducere, koloniak [...] lekhu batetik bertzera [...] bidaltzea [...], bidaleragitea, bidalarazitzea [....] bidalegiteea, bidalegiten, bidalegin" Urt V 372s. "Enviar", "abiar, encaminar", "despachar, enviar" Lar. "Remitir, enviar" Añ. "Avisar, (G, AN) gaztigatu, (c.) abisatu, (V) biraldu" Ib. (por gaztigua biraldu o similar?). "1.º Envoyer. Iaunak bidaldu (id. bidali, part. usuel en L) ohi dik dohain hagitz (EZ Man). Presentak bidaltzea [...] (Harb). 2.º dépêcher vers, adresser à. Ezin lagun zitzaket egiteko hortan, bidaliko zaitut adiskide baten ganat" H. "Igorri significa enviar algo, bidali despachar a personas, enviarlas en comisión, etc." A Aezk. "Bigeli dut eskolára" Iz Ulz. v. igorri.

Bidaldu dogu zeruetara kartea: / Arren diguela gure andrea. MLastur 32s. Etsera bidaldu nau ni. Mondr 53. Milla dukat bidalduko ditugula urte onetan nik uste. fJZ 99. Bear dozu artu errentea eridaiteko ardurea, nik barriz bidaletako. Ib. 99. Iaunaren Zena sainduak haren herio eta pasionera bidaltzen giaitik, hartako berthutean partizipa eta komunika dezagunzát. Ins F, 4v. Ni bidaldu nabela batalla eta gerratako jaikoak. Lazarraga A, 1153v. Aide andiok bidaldu deustae / eskrebidurik kartea. Ib. A24, 1195v. Lau dukat bidalketan dizut. Ib. B5, 1164v. Erregek aren miratzera presiden gazte bat [...] bidaldu duela. CartEsp 463. Dozena bat unzi Lapurdik bidaldu behar lukeiela. Ib. 465. Karta bidaldu nizunean. CartAzp 125. Mundu guztira ontasun hura diat bidaltzen. EZ Man I 25. Faraonen punitzeko bidaldurikakoak. Ib. 104. Bialduko zare [= 'serás enviado'], Joannes / Baptista, aitzinera, / egin beharko dituen / bideen aphaintzera. EZ Noel 31. Alde ezpazakizkit, neure etsaia hil nahiz terrible darrait, eta lurpera bidaldu hurran deraut neure arima. Harb 350. Nai baduzu beste patente bat bidaldu. CartLib 129. Bidaldu zituzanean [Apostruak] predikeetan mundu guztiti. Cap 148. Karta deshonestuak bidaletan dituzala. Ib. 105. Uken zuten manua, / Manu Iaungoiko aitaganik, / Goradanik / Hetara bidaldua. O Po 63. Bidaltzen banaiz zerbait handi direnak gana. SP Phil 217 (He 218 igorzen banaute ). Ene jauna errezebitu ditut lauetan ogei eta lau errugu baba bidaldu ditidazunak. (Vera, 1674). FLV 2006, 264. Bidal ezadazu orren balioa. CartBasa 130. Gorunzean bidaldu yatzun / soldaduzko elia. BBizk 25. Eta Orana lanza banagaz / laurak bidaldutea. Ib. 28. Nere amari bialzen diot orai nere lengu]a[uarekin birreun zorzi errealako. CartNav 138.
(s. XVIII) Eta nola predikatuko zaie, baldin predikariak bidal ez badakizte? eta predikariak bidalduagatik, zer progotxu izanen dute, baldin elkhar adi ez badezate? ES 395. Hark bidalduko dik bere aingerua hire aitziñean. Urt Gen 24, 7. Aita Santo Domingogaz bialdu eutsazan. Urqz 26. Gaztigu geure pekatuakgaiti bialetan deuskuzanak. Ib. 51. Apostoloak edo Kristok bialduak. CatBurg 13. Ordaña bialtzen dizut Azkoitian aurten kantatu diranak. Lar Carta a Gandara 162. Biraldu eidazu karta. Gamiz 228. Hitza diot bidaltzen edo adrezatzen Philoteari. He Phil IX. Maria-gana bidaldu izan zen Mezu edo Enbaxada handiaz. He Gudu 143. Egin behar zutena ongi erakutsi ta erritik bidaldu zituzten enperadorea arkitzen zen toki berera. Mb IArg I 257. Orra zein maite duen Jangoikoak mundua; gal ez dedin igorri ta bidaldu dio gizon egiñik bere Semea. Ib. 364. Bigaltzazkizu <bagalchasquizu> errespuestak Madalenekin. DonGut 112. Ta beraren graziaz eramango ezin degunik iñoiz ere bialduko eztigu. Cb Eg III 284. Luisi bizia kendu, ta betiko bizira edo zeruko gloriara bialdu edo aldatu zuen. Cb Just 11. Jangoikoaen Majestadeak bealduten deuskuzan Krutzeak pazienziagaz igaro. Oe 62 (28 bialdu ). Espiritu Sanduak, bialirik nere ta Aitaren borondátes, etortzendeláik erakutsiko dizie guzia. (1778). LE ( in BOEanm 146 ). Ezta gure ganat heldu azkenari birali zioen guthuna. Birjin 202. Jesu Kristo zala Mesias, edo Aita Jainkoak Mundura bidaldu zuan seme Jainkoa; ta onek bidaldu ziela Espiritu Santua. Ub 100. Orretarako biraldu zizten Profetak. Ib. 46.

(s. XIX) Bializió Jangoikoak Aingerubát ogibatéki. LE Ong 24r. Ona non Jangoikoak bidalduta, eskusarik izan ez nezan, etorri ziñaten zuek erri onetara. Mg CC 128s. Eta erijotzaren bat bialduten badeutsu Jangoikuak? Mg CO 184. Elexa Ama Santeak Sazerdotearen eskuz ta bitartez biralduten deutso Jangoikoari bere Seme maitea. EL1 84. Aingeru bat bidaldu zuen San Pedro libratzera. Gco I 385. Ez nazu alaere betiko su, eta garren artera bidaldu. AA III 328. Erregutzen dio onek Jaunari, bidal dezala gizon aetara itsumena. Ib. 500. Mundurat bidali du bere seme adoragarria. Dh 252. Billanzikuak bialdu ez eutsazalako. fB Olg 24. Errukiz isten deutsa eskolara bialdu baga. JJMg BasEsc 10. Orregaitik gustijak ezin juan badira, bialdu biar dabe norbait. Astar II 243. Iskribatu behar dugu Orteseko parte horri, / Nahi dutenetz bidali protestant bat edo bi. Prot 70. Ez zerutikan Migelek bigaldubas. SMSerm 192. Gero berriz bialtzen / du arrek usoa. It Fab 227. Emen nator berorri / berriz eskatzera, / arren, bidal nazala / beste etxe batera. Ib. 129. Zulo onetatik ateratako arri banaka batzuk biraldu izan ziran Madrillera. Izt C 74. Bialdu egijala sazerdote bat geixo pekatari andi ari adierazotera ondu zeitiala. Ur MarIl 112. Bidal zetzaten gorthera. Gy 122. Eta Jainkoak bialdu nai izan zion atzeneko zauria. Lard 71. Jesusek berriz, ihardetsi zioten: Ez naiz bidalia Israelgo etxetik galdu ardietara baizik. Dv Mt 15, 24 (Ur, Ur (V), Or bialdu, Ol, IBk, IBe bidali; Lç, He, Ip, Echn, SalabBN, Leon igorri, TB, Samper egorri, Hual oiltu ). Amak bigaltzen nau berorrengana. Bil 77. Eta bere tximista eta arraioak gizonai bialdu etzizten? Arr GB 83. Gerrari-talde galant bat bertatik bidaldu zuen. Aran SIgn 8. Denen maisuak orlako ordenak / biraltzen ditu zerutik. Xe 323. Aiek ere buelta / biali digute. Ud 155. Paperak biralduta. PE 66. Europa guztiko prinzipe ta aundizkiai mandatariak bialdurik, Mahometarrai gogor egiteko jendia biltzen. Bv AsL 213. Biali zion zeruak gaitz txar ta luze bat. Ib. 30. Birali Jauna zerorren uso / Pake adierazlea. AB AmaE 55. Onetan Jaunak gaitz estu bat bialdu zion. Arr May 181. Ume onetxek kendu bear digu biziya eta bialdu bear du bere burua kalabozon batera! Apaol 60. Bidali edo igorri ziozkaten mandatariak erratera, jauts zadiela pilar hartarik. Jnn SBi 87. Ezteutsu senargeiak / bialdu kartarik? Azc PB 175. Onetarako Txanton biraldu nai izan eban Txiliren eske edo billa. A BeinB 59. Lotara bialdu ninduen. A BGuzur 137. Osagille on baten billa bialdu dogu Iosepe otseiña. Ag AL 87. Liburu onek artuteko berbatuta dagozanai, egun batzuk barru bialduko iakez. Ezale 1897, 184b. Beste enparau gatxaak, dira Jaungoikoak zuzendu ta bealduaak. Itz Berb I 176. Ezaguturik Jesusen errubakotasuna, bialdu eban Herodesegana. Itz Azald 34.

(s. XX) Egundoko eskutitz larria bialdu eutsien Mañasiri. Ag Kr 151. Birali zion beste abiso bat oraindik zorrotzagoa. Goñi 90. Jaungoikoak mutiko orregaz biraldu deuskula zoriona. Echta Jos 76s. Aldi huntan Canadako berriak [...] bidaltzen daizteiat. JE Bur 118. Bada arri nai niyozkake bigaldu Baserritar pilla bat kofrian. Iraola 30. Nork ez ditzazke biali olako berriak? EEs 1917, 114. Ezkutitztxo bat bidali bezaio berorrek. A Ardi 77. Etxetik txanpon bat bialdu etxakola. Kk Ab I 112. Zertarako bidaltzen ditu Jaunak aingeruak? KIkV 19. Noiz bidali zion Jesukristok Espiritu Santua bere Elizari? KIkG 23. ru erregek bildu gaituz / Limosnatxu bet biule. (V-arr). AEF 1922, 77. Nere Aittak ni bialdu ninduan bezelaxe, bialtzen zaittuet nik ere. Inza Azalp 108. Bai; Jakobek amestu zuen zurubia / Jesusek egiazki dauku bidalia. Ox 83. Berak bidaldutako itzaldia Antonio Pagoaga jaunak irakurri zuan. Muj PAm 9. Urrezko pitxi polittak bidaldu daustaz. Altuna 39s. Biotzez ta aoz otoitz beroak / egan bidali Zerura. Jaukol Biozk 88. Millaka gazteak il, preso atxitu, Cubara bialdu. Or SCruz 22. Amerikatik bidali dute / Ernandorena Jaunari. Etcham 235. Meatze orietako lanen gora-berak zuzendu bearrez an-arat biali zuten gure gizona. FIr 134. Andik onera ezin liteke / diru askorik bialdu. Tx B II 40. Pozik artu neban zeuk / Bidaldu zenduna. Enb 125. Portugaleko erregek zuen bidali Frantses Jabierekoa aipatu ditugun leihor berrietarat. JE Ber 68n. Guk bidali ditugu erretore etxera D. Justorekin itzegitera. Lab EEguna 80. Ikaskizunak egiteko [...] bidaldu ebala Montpeller Parantzekora. Kk Ab II 107. Eta bakaldunak beragana juateko gaztigua bialdu eutsan mutillari. Otx 176. Ebakia igorri eztezakenak, bestela idatzirik biali beza. Ldi IL 99. Bilbaon eskura eman ez ta korreoz bialduko agindu nion. Or BM 8. Yainkoak eztu bere Semea mundura bidali, mundua gaitzestera. Ir YKBiz 63. Ara begiratu bat bialdu bagerik, / ez du Mikelek uzten, amonak esanik. Or Eus 250. Laguntasuna be bialdu yaken, orretan Aita Santua aurrenengo zala. Eguzk GizAuz 131. Gero, ordea, irribarre eztia bialdu ziola. TAg Uzt 270. Baietz eta baietz, guarda-ondoa bera bidali zuten Maria Pipa, Ortzaitzeko sorgin famatuaren ganat. Lf Murtuts 18. Ur laster billa biali zitun, ikuzketa ta ixuriketak egin zitzan. Zait Sof 151. Zinta eder bat biali idazu / borondaterik badezu. (Canc. pop.). SMitx Aranz 193. Ez diot Andimari oraindik bidali. Mde Pr 195. Ni eskolatzeko bialdu omen yun Iainkoak. Or QA 120. Bederatzi t'erdiak jota laister amak bialdu zun goiko larrera Margarita. Etxde JJ 249. Bialduko ditut ara; doazela, autsak begietaraiño arrotuz. Or Aitork 356. Kutxatilla batean sartu, ta azalean Mirenen zuzenbidea jarri ondoren, postaz bidali diot. Txill Let 58s. Emen esaten dan moduan: Bialdu eban autubatzallia txakurran-salan pasiatzera. SM Zirik 37. Mandatari Berezi bat bidali du honera. Arti Tobera 265. Patxi ta Kataliñi aparia sukaldean eman, eta laster biak ohera bidaldu zituzten. Osk Kurl 108. Zeruak ez deutsa seme-alabarik bialdu. Erkiag BatB 131. Harekin komixione zonbeit bialduko dauzkitzut. Larz Iru 54. Oian-zugaitzean bildu amar urre-sagar biali dizkiot aur maiteari. Ibiñ Virgil 39. Erregek soldadu talde aundia bialdu dik gure billa. NEtx LBB 167. Nik ere abisu bat / nai dizut bialdu. Uzt Sas 236. Nik ere sentimentuba / gura dizuet biyaldu. Lopategi ( in Uzt Noiz 54 ). Gure Jainkoak bidaltzen digu / zerutik ainbat abisu. Xa EzinB 75. Dirua bialdu dezaiogun al dan azkarrena. TxGarm BordaB 73. Turroi pillo bat bialdu geuntsen. Gerrika 265. Behin, bihotzeko harpidedun batek bidali zigun halako hitz-andana luze eta beldurgarria. MIH 140.

v. tbn. ArgiDL 24. Lek EunD 36. ABar Goi 24. Ol Gen 24, 7. SMitx Aranz 216. Anab Aprika 71. Berron Kijote 204. JAzpiroz 31. Ayesta 60.
Bialdu: Afrika 124. Aran SIgn 97. Zab Gabon 70. AB AmaE 13. Sor AKaik 122. Urruz Zer 34. Ill Pill 13. Lh Yol 39. GMant Goi 42. Enb 80. Yanzi 133. Laux BBa 72. SMitx Aranz 194. Bilbao IpuiB 56. BEnb NereA 31. Akes Ipiñ 380. Ugalde Iltz 24. Basarri 24. And AUzta 59. Salav 15. Ibiñ Virgil 26. Alzola Atalak 107. Etxba Ibilt 479. Olea 147. Alkain 80. Etxabu Kontu 163. Onaind STeresa 100. JAzpiroz 217. Ayesta 61.
Biali: ArgiDL 124. Inza in Jaukol Biozk XV. MendaroTx 44. JAIraz Bizia 76. Munita 71. Or Aitork 411. Auspoa 77-78, 138. Ataño TxanKan 38. BAyerbe 59.
Bidaldu: Ur Gen 24, 7. Belaus Andoni 3. Lek EunD 48. Auspoa 39, 134.
Bigaldu: Afrika 154. Auspoa 97, 52. Alz Bern 76.
Biraldu: Goñi 113. Ag G 293. Osk Kurl 114. Gerrika 47.
azpiadiera-1.1.1
(V-gip, G-azp, AN-gip, Ae), bialdu (V-m (-ixa-), V-gip, G-azp, AN-gip; VP), bidaldu, biraldu, bigaldu. Ref.: A Aezk (igorri); Gte Erd 10, 162 y 263; Etxba Eib; Etxabu Ond; Elexp Berg (bialdu). Despachar, echar, expulsar. "Harrika bialdu zituen, a pedradas les hizo huir" VP 81r. "Txiskun autsakin bixaldu, mandarlo pitando" Etxabu Ond 106. "Mandoa zubitik alde erazi zuen: bialdu zuen (G-azp, AN-gip), igorri (B), kendu, aldatu (G, AN-5vill-gip, B)" Gte Erd 10. "Etsaiak ihesean ipini zituen: etsaiak aurrean artuta bialdu zitun (G-azp, AN-gip), iesi bidali zituen (G-azp)" Ib. 162. "Behartsuak aberatsek presionatu eta herritik irten erazi zituzten: [...] bi(d)ali egin zituzten (V-gip, G-azp, AN-gip)" Ib. 263.
Finean burua eresi, eta arimea gorputzerean bidaldu eban. " Emisit spiritum" . Cap 152. Finean burua eresi, eta arimea gorputzerean bidaldu eban. " Si je renvoyais" . Birjin 98. Nork behar zintuen bidaldu / Zure herritik ihesi? Monho 46. Juduak, kontrara, aserre biziagoan sarturik, atseden etzuten Apostoluak andik bialdu arteraño. Monho 46. Juduak, kontrara, aserre biziagoan sarturik, atseden etzuten Apostoluak andik bialdu arteraño. Lard 508. Eta bere begietatik bialdu zituen, eskatzen zuten baimena eman gabe. Ib. 67. Eta bere begietatik bialdu zituen, eskatzen zuten baimena eman gabe. Ib. 67. Etxetikan kanpora / eziñ det bialdu. Xe 300. Erregiña emendik / bialdu ta sarri. Ib. 400. Bañan zezena beti zutik, eta bera baño lenago besteren bat mundu ontatik bialtzeko asmuarekiñ. Sor Bar 73s. Zergatik biraldu zuten bada kongregaziyotik Mikela-Iñaxi? [...] etzuten biraldu, baizikan bera atera zan. Moc Damu 25. Esku utsean ezingo dogu etxetik bialdu. Ag Kr 148. Ezagutu nuen langille bat, mutil gazte bikaña, etxe batian lanian, eta etxia oso altxa baña len, bigaldu egin zuten. Iraola 84. Arro etorri zitzaion baño / laister aurretik bialdu. Tx B I 152. Etxetik bialiko autela negar egiten ba dun. TP Kattalin 184. Bultzaka bere erritik / bidaldu ebena. Enb 133. Zuk biali dezu, bai noski, ta ondo egin dezu. Baña nik ez nuen bialiko ordia. Alz Burr 25. Arrikada andi bat emonda bialdu eban txakurra txiliyoka. Kk Ab II 172. Yo zuten, arrika egin zioten, buruan yo zuten ta irañez (itz gaiztoz) ase ondoan, esku utsik bidali zuten. Ir YKBiz 385. Orretarako [...] len zeure olan zeunkazan langille asko bialdu egin bearko zenduzan. Eguzk GizAuz 22. Gure aberriaren arerioak euzko lurraldetik bidalduaz. Euzkadi 24-12-1936 (ap. Alkain 140 ). Zartakoka bialdu nai izan ninduan sagastitik. TAg Uzt 193. Gaisoak uste zukeen hura bere neskametxo bakartzat edukitzekotz bidali zuela atsoa! Mde HaurB 87. Ene etxetik ik bidali, esanik an deus enaizela. Etxde JJ 220n. Istillu berririk ekartzen ba-zion "etxe"-tik kanpora bidaliko zuala. Anab Poli 119. Nagusi batek bere baserritik bialdu zuan maizter baten gertaera. Salav 24. Nagusi batek bere baserritik bialdu zuan maizter baten gertaera. Etxba Ibilt 471. Baldiñ ezpanazute / bialtzen arrika. Olea 196. Etzuten onik izan gu andik / bialdu giñun artian. Uzt Sas 251. Etxetik bialtzeko beldurrak [maizterrak] . Ataño TxanKan 27. Kanpotik etorriak bialduko zaitu etxetik. EZBB II 33. Errepublika-garaian, jesuitak bialdu zituztenean. JAzpiroz 85. Errepublika-garaian, jesuitak bialdu zituztenean. BBarand 45.
azpiadiera-1.1.1.1
Bertso berriak jartzera guaz / arturik geure idiak, / denbora errez bialdutzeko / zer dira gauza obiak? Noe 73.
azpiadiera-1.1.2
"Kali. --Mali. --Jo ta biali (L-ain, BN-baig), [...]. Fórmula con que comienzan los niños este juego" A s.v. kalika.
azpiadiera-1.1.3
Hacer pasar. "Colare amne retibus [...] ibaia sarean vel saretik [...] bidaltzea" Urt V 368.
azpiadiera-1.2
2. ( VocBN Dv). " Bidal, bidali trouver, procurer, se procurer, trouvé, procuré" VocBN .
sense-2
II . (Uso sust.).
azpiadiera-2.1
bialdu (Lar DVC), bidaldu (Añ), biraldu (Añ). Apóstol. "Kristoren bialdua, apóstol de Cristo" Lar DVC 182. Cf. Lar: "Apóstol, ainbat da nola bialdua, egorria, mandataria; baña bereziki ala deitzen dira amabi Apostoluak"; Ub 77: "Apostoluak esan nai du bialdua, zeren gure jaunak bere Apostoluak bialdu zituan, mundu guziari bere legea, ta Zerurako bidea erakustera"; cf. tbn. CatBurg 13: "Apostoloak edo Kristok bialduak". v. bidalkin; apostolu. Tr. Usado por autores meridionales desde principios del s. XIX. Aunque Larramendi lo da como "apóstol", hasta finales del s. XIX sólo aparece en los textos en acepciones menos especializadas.
Iesusen barri onak erakutsi zituan Done Paulo Ientientzat Bialduak. Ag AL 69s. Eliz-ooltz goenean, eskubetan liburua duala, Paulo bialduaren (apostoluaren) iduri galanta agiri da. J.B. Ayerbe EEs 1912, 57. Paul Bidalia. Ayerb EEs 1912, 179. Jazarraldi ontan irabazi zuten bureztu amaigea Biyaldubak (apóstoles) . J.M. Tolosa EEs 1913, 162. Bada Bialduak (apostoluak) orixe egin zuten, Paul Deunak ain ederki dion bezela. JBDei 1919, 290. Bidalien (Apostoluen) Erregiña. ArgiDL 115. Arriturik zeuden berriz Lege berriko Apostolu edo Bialdu aiek ikusten zutenaz. Inza Azalp 49. Judas Bialdu edo Apostolu zikoitzak. Ib. 65. Apostolu edo Bidaliak etzuten ogasunik utzi. EEs 1929, 127. Yainkoaren bialdu aundiaren [Torpinen] abotik ola yario zen olio saindua bezala Yainko-itza. Or Mi 135. Bidalien egiñak. Ol Act tít. (Lç, TB Apostolu sainduen, He, Dv, Ker, IBk, IBe Apostoluen, Arriand beldubaik ). Paulek, bidalitzat deitu ta Yainkoaren Berri Onerako berezia naizan Yesu Kistoren morroi onek. Ol Rom 1, 1. Yainkoaren Bidaliak Yainkoaren itzak esaten ditu. Ir YKBiz 66. Apostolu itzak garbizaleari belarrian min ematen badio, euskera ederrez, latiñ ederrez bezala, bi itzekin esan dezala: Jesukristoren Bialdua. Or MB IX. Esan ere zenien atenatarreri Zure Bialduaren bidez. Or Aitork 169. Hamabi bidaliak eta Jesukristo, mahi handi baten inguruan zauden apaltzen. Osk Kurl 191.
azpiadiera-2.1.1
Enviado, comisionado; diputado. " Bijaldu, diputado" AG 163.
San Gabrielek esan eutsazan Birjiniari Jaunaren bialdu edo enbajadore eta bitarteko legez bere izenian. Astar II 271. Ikusirik Franzesen bialdu, mandatari edo korreoren bat irago biar dala. Ib. VIII. Erri zentzudun, baketsu eta on baten bialdubai jaoken legez. (1864) "Representantes" . BBatzarN 205. Diarteak daukazan Ekautuak edo Biralduak. "Los Diputados o Embajadores que tiene el vulgo" . A Gram 96. Au [aurkezpena] darua Gamboa'tar Peruk, Jaunerri onen bijalduba ta zeure serbitzalle ona dana. AG 163. Erregea onretan dan legez, bere otseinak eta bere bialduak onretan diranean. Itz Azald 82. Orduan nire yaun bialduak, yoko-lekuan egoan astamakil bat artu eban. "El señor comisario" . Or Tormes 107. Egiaz, egiaz, nik esaten dizuet, morroia ezta bere nausia baño aundiago, ezta ere Bidalia bere Bidaltzalea bañoago. (Io 13, 16). Ir YKBiz 440 (Or bialdua;enbaxadorea, He, LE y Dv apostolua, TB bialkindea ). Atean yo dute: zoaz. Agian yaurlariaren bidali bat... Goen Y 1934, 178.
azpiadiera-2.1.2
(Ref. a los ángeles).
Jaungoikoaren bidalien laguntzaz ondo jetxi nintzan, eta eskerrak emana izango nintzan noski. AZink 151.
azpisarrera-1
BIDALTZEKE. Sin enviar.
Zeuk ez dozu piztu goian / eder-eder euzkia? / Zer dagi bere Yaunari / bialtzeke argia? GMant Goi 44. Ez ordea, baso-mendi aietan ala bearrez uzten duten beren Ama Kutunaren Urrategiko kabi goxoari, azken-begirada bat, laztan bero bat bailitzan, bialtzeke. AEmil AndreM 189.
bidali
0 / 0 1 bikain >>

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus

Azkue Biblioteka eta argitalpenak

Maximiza tus ganancias en criptomonedas confiando en Bitplex 360, una plataforma diseñada para el éxito.
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
Library zlibrary project
z-library z-lib project
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper