OEH - Bilaketa

1 emaitza astakerixa bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (1)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
astakeria.
sense-1
(V-ger-gip, G, AN-gip; Urt, Lar, Añ, Hb, Dv, H), astokeria (V-gip, AN-larr-5vill-erro, L, S; SP, Arch VocGr , VocBN , Dv, H). Ref.: A (astokeri), A Apend ; Lrq /aśtokéia/; Iz ArOñ (astakerixa bat); JMB At (astokeri); Etxba Eib (astakerixia, astokerixia); Gte Erd 40; Elexp Berg.
Burrada, majadería, dicho o hecho necio o brutal. "Ânerie" SP, H, Arch VocGr. "Absurditus, desarrazóña, zoraméndua, erhokéria, astokéria" Urt I 63. "Asotia, [...] arlotekéria, astokéria, astakéria" Urt II 404. "Borricada", "majadería" Lar. "Estupidez" Añ. "Ânerie, bêtise" VocBN. "Broma" JMB At. "Astakerixa aundixa eiñ dozuna, orrek lurrok saltziakin" Etxba Eib. "Astokerixa galanta eiñ dabe etxia lagatziakin" Ib. "Insensatez, disparate, burrada. Astakerixa mortalak esan jittuan" Elexp Berg. v. astañakeria.
Tr. Más empleado por los autores meridionales; los septentrionales usan siempre la variante astokeria, que tbn. aparece en Añibarro, Alzaga, Echeita, Etxaburu y algunos ejs. de Otxolua y Anduaga. En DFrec hay 20 ejs. de astakeria y 1 de astokeri, todos ellos meridionales.
Atxurlarien ta nekazarien hitzera dala hura, baserritarra dirudizula, ta milla onelako astakeria. Lar Carta a Mb 279. Zer deritxazue, zuek, altara aurrean auspez belauniko zagozen Angeru santuak, gure astokeria eta lotsa galdu oneri?EL2 96. Bijoa aditzera / jakintsun andiak, / eta ikusiko du / zer astakeriak / aien mingañetatik / dituen aditzen. It Fab 158. Esanaz, guztiz lela eta txit pisua dala, indarrik ez debala [...] eta beste onelako anitz astakeria. Izt C 28. Zamariak berantegi ikhusi zin / Astokeria bat ziela egin. Arch Fab 155. Nere astoa baño aundiagoak / orien astakeriak. Noe 32. Ez gaituzula zoratu zure astakeriyekin. Sor AuOst 77. Baldin Inaziok baleki zer igarotzen dan bere etxean, laister litzake etorri eta galerazi Patxiri astakeri ori egitea. Apaol 89. Sino eta eskarnio horiek iduritu zitzadatzun eni, gauzak bere izenez erraiteko, astokeria handi batzu, eta ez deus bertzerik. Elsb Fram 174s. Haurkeria bat litake, ez balitz astokeria. HU Zez 24. Ezeik orrelango astakeririk esan, Txili. A BeinB 54. Eztozu entzun [...] astakeri ori? Ag Ezale 1897, 75b.
(s. XX) Eztakid gaxki ala onki eskibitandaudan; obroena barragarritako izanenzazka ene astakeriak. Mdg 121. Itxi eutsazan argiari begiak, eta astakeri andiak etorkozan burura. Ag Kr 154. Txorakeri, nasaikeri, astakerietan ibiltzeko egunik egokiena. Ag G 182. Zuk eta senarrak zeuen andikeri ta astokeriakaz, emon deutsazuez orrek naibageok zeuen buruari. Echta Jos 73. Ezkontzea diru harrapatzeko bakarrik; ezkontzea dirurik gabe: bi astokeria. JE Bur 38. Igo da mai gañera eta esan ditu nik eztakit zenbat astakeri. Iraola 128. Astakeri artatikan bere buruba garbitzeko, belzkeri ura kristauai egoztea gogoratu zitzaion [Neroni]. J. M. Tolosa EEs 1913, 162. Dana dala, dijoazela beintzat urruti, emen eztegu orrelako astakeririk bear da. Urruz Zer 144. Nok entzun yok iñoz ori lako astakeririk? Kk Ab I 55. Lagun, kalte aundiyak / ditu erariyak, / ordenaren kontrako / astakeriyak. JanEd II 134. Ori da astakerija! Altuna 76. Arazo untarik astakerik asko darabilgu eta baldin nai badugu zerbeit onik egin, zuurtziari eman gaitezen. FIr 165. Irri karkailetan zauden denak holako astokeritaz. Zub 37. Au laketziaz eingo genduke / Astakeri bat galanta. Enb 37. Astokeririk esan gabe, ixilik zaude! Alz Burr 25. Guzurra dala esan leike ori lango gizon batek bestelako astakeria esan leiala. Kk Ab II 112. Astakeri andi au egin ostian, ba-joian Bertoldin etxerantz. Otx 138 (122 astokeri andi). Baña, ori astakeri bat dala erakusteko eztegu luzaroan ari-bearrik. Ldi IL 53. Ondasunetzazko bardintza ori gizartean indarrez sartu bear zala-ta, astakeri ta gaiztakeri asko egin ebezan batzuk eta besteak. Eguzk GizAuz 15. Astakeri au egiteko, aldezleren bat baduzu. Zait Sof 135. Baina, esan dizudan bezala, ez du balio denbora gal dezagun astakeria horietan. Mde Pr 58. Nola erori gaitezke bein eta berriz astakeria orretan? Txill Let 101. Elektrizidadiari "tximista" esatia astokeri handi bat da. Osk Kurl 118. Azkenean egin duzu astakeri bat. Izeta DirG 108. I beti Juan Kaiku, astakeriak esaten. And AUzta 91 (ib. 84 astokeriak egin). Zer nai astakeri egiteko gertu dago orduan! Lab SuEm 199. Astakeri galanta egingo nuke, orreatik, ortaraiño iritxiko banintza. NEtx LBB 150 (v. tbn. con galanta en Altuna 89, Eguzk GizAuz 98). Emen bezela ez dago egin / bearrik astakeriak. Uzt Sas 75. Dantzan edo baltseoan ebilzanen artean astokeriak egiñaz. Etxabu Kontu 97. Geldi-arazi banu, ez nuen segur astokeria txarra eginen. Etchebarne 131. Astakerin bat esanagatik etzaitez jarri asarre. Insausti 321. "Burulangile ikasiak" "ez jakinen" kontra jartzeari [...], astakeria deritzat politikaren aldetik, eta astakeria horretaz baliatzen hasiak dira eta ez dira berehalakoan geldituko. MIH 120. v. tbn. Lh Yol 25. Anab Usauri 28. Munita 26. BBarand 39.
Estupidez, majadería (cualidad).
Asto batek norbaiti jan zion bizarra, / Astokerian ustez eta zen belharra. Ox 176. Jaun jujia, ezpalitz / mundian jente okerrik / elukezu ordian / ez juje beharrik. [...] Gure astokeriz / beitzirade prebalitzen. PieKat 58. Eskoliak astakeria zabaldu ostera? Zegaitik ez? Liburuetan eta izparringiyetan astakeritan itxelak idatzi izan dira ta idazten dira. Kk Ab II 80.
azpisarrera-1
ASTOKERIAN. Haciendo el burro.
Guk ere deramakigu / naski astoen bizia; / Gaur ere hemen astokerian / bertsutan bainaiz hasia, / beharriz eztut itxurik bañan / astoaren irrintzia. Mattin 136.
astakeria
0 / 0

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus

Azkue Biblioteka eta argitalpenak

Maximiza tus ganancias en criptomonedas confiando en Bitplex 360, una plataforma diseñada para el éxito.
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
Library zlibrary project
z-library z-lib project
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper