Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2 emaitza zahartasun bilaketarentzat

Sarrera buruan (1)


Sarrera osoan (1)

goiburua
zahartasun.
sense-1
(L; SP, Urt I 62, Ht VocGr 436, Lecl, Dv, H (+ -aa-), VocB ), zahartarzun (S; Arch VocGr , VocBN , Gèze), zagartasun ( VocB ), zartasun (V-gip; Lar, , H, Zam Voc), zardasun. Ref.: A; Lrq (zahartarzun); Etxba Eib (zartasuna).
Vejez, cualidad de anciano; vejez, época de la vejez. "Ancianidad" , "senectud" Lar y Añ. "Vejez" . " Zure zahartarzuna errespetatzen dute zure askaziek " VocBN 195.
Gaztetasuna alferra zahartasuna nezesitazua da. Volt 263. Misterio gaztetasunekoak, gizatasun edo adin onekoak, eta zahartasunekoak deit daitezke. EZ Man II 181. Hor heldu da zahartasuna, denbora pausatua, umoa, erhokerien utztekoa. Ax 173 (V 117). Ezta posible sendatzea / zahartasunaren miña. Gç 207. Zahartasunaren dohatsuki iragaiteko. ES 185. [Aita amen] praubezian, zahartarzünian eta eritarzünetan gure sokorriaren emaitia. CatOlo (ed. 1743), 57. Ehortzia izango aiz zahartasun onean. Urt Gen 15, 15 (Dv, Bibl zahartze, Ur zartza, Ol, Ker za(a)rtzaro). Gaztetasuna, zartasonik [sic] bage (Munárriz, 1749). FLV 1989, 110. Noiz hilen naiz? [...] Gaztetasunean, ala zahartasunean? Brtc 116. Zühürtarzüna zereiolakoz zahartarzünian. Egiat 257. Bere zartasuna alde batetik, ta bere griña beste aldetik, eske ta eske dagozka edariaren berotasuna. AA III 384. Ezaina da zartasuna giño Jangoikoa serbitzen ez astea. Añ GGero 137. Bizitza ona da adin aizinatua edo zartasuna. LE Urt 33. Zure aide Elizabetek ere konzebitu du seme bat bere zartasunean. Oteiza Lc 1, 36 (Brunet bere zartasunean; bere zahartzean). Piarres Adameren gaztetasuneko bai eta ere zahartasuneko hitztorio zenbaitez. Elzb PAd 86. Zure küzüña Elizabeth ere bere zahartarzünian haurdüntü düzü. Ip Hil 71. Edo zardasunagatik edo erreumaren bitartez. Aran-Bago ManMed 260. Nik eztot gura zartasunaren gomutarik. Ag Kr 121. Zaartasunaz makurtuta dagoan aitona. Ayerb EEs 1915, 293. Eta, abiatu hizan bidez, ez diok lauzkatze handirik ekharriko haren [aitaren] zahartasunari. Larz Senper 70. Bere zartasunez gain, daben gaixo edo ondoezagaitik. Gerrika 194. En DFrec hay 2 ejs. de zahartasun.
v. tbn. SoEg GH 1959, 259.
azpiadiera-1.1
+ zartasun (Lar). Antigüedad (de cosas). "Antigüedad" Lar.
Spirituzko berritasunetan zerbitza dezagunzát, eta ez letrazko zahartasunetan. "Ancienneté" . Rom 7, 6 (He, Dv zahartasun; TB ez zahartu den letraren arabera). Gauza zaharrak estimatuak baitira [...] zeren gizonak baitu errespetu zahartasunarentzat. ES 97. Emen be parte zar guztia zartasunian zaintzen dabe: kale aldatzak eta traketsak... Gerrika 217. Beste batzuetan elkarren etsai agertzen zaizkigu zahartasuna eta jatortasuna, euskal forma berezia. MIH 107.
azpiadiera-1.2
Edad.
Iruak [Irutasuneko lagunak] dute izate bera, asierarik gabe edo betitik, eta onengatik dira zartasunean berdiñak. Inza Azalp 40.
azpisarrera-1
XAHARTASUN ( (Hb, Dv, H)) (Forma con palat. expr.). "Vieillesse" H.
Bihotzeko eritasuna, xahartasuneko ala beste. Larre ArtzainE 66.
zahartasun
0 / 0 zahartza >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper