Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2 emaitza zahartasun bilaketarentzat

Sarrera buruan (1)


Sarrera osoan (1)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zahartza.
sense-1
(G-to; H), zartza (V-m, G-to; Lar, Añ, Izt 120v (-rz-), Dv (V), H (V, G)). Ref.: A (zartza); Iz To (zaartza); Etxabu Ond 117.
Vejez. "Vejez, en la vejez, zarzan, zarzaroan " Izt 120v. " Zartzi(a), la vejez" Etxabu Ond 117. v. zahartze.
Txoria, gaztetegian ezpadagik abia, zaarza gatxen eldu dok hire bizia. RS 396. [Gurasoen] zarzan, nezesidade eta geisoetan lagundutea. Oe 106. Zaarzaan, pekaturik egin ezin dogunian, orduban damutuko gara. Zuzaeta 50. Gurasuak isten ditubenak euren premia, biar ordu, eukiez ta zartzan. CrIc 67. Zartzako egunetan. Mg CO 113. Gerora zartzan egon baño besterik ezin duenean. VMg 30 (48 zaartza). Umiak azi ditut, neure zaartzako pozgarritzat. fB Ic I app. 7. Autortu eban bere zartzaan. JJMg Mayatz 213. Izango zera obiratua zartza onean. Ur Gen 15, 15 (Urt zahartasun, Dv, Bibl zahartze, Ol, Ker za(a)rtzaro). Zartzak bere indar eta erruak izozten diozkanean. Arr EE 1882c, 550. Zartzak azaltzen ditu / aje guziyak. AzpPr 32. Gastetatik dijoan bidean joango da gizona zartzako urtietan ere. Ag Serm 563. Zartzara iristen dana, argala ez da. Etxeg EEs 1916, 117. Gazte zanetik gora / bere zartzaraño. Enb 132. Uste eztala [jokuak] kalte aundiak / ekartzen ditu zartzako. Uzt Noiz 14.
azpisarrera-1
XAHARTZA (Forma con palat. expr.).
Eri edo xahartzaz gaur etxe xokoan / dauden artzain maiteak, har, Jauna, gogoan. Xa Odol 238.
azpisarrera-2
ZAHARTZARA. Al envejecer, en la vejez. "Zartzara ez dogu barri onik" Etxba Eib. v. ZAHARTZERA (s.v. zahartze); cf. zahartzara.
Zaartzara egiten diran sakrifiziuak egiya da balio dutela. Bv AsL 113. Baiña zartzara, bere alabeagaz txotxinduta [...], edozetara iarri zan. Ag AL 124. Nork daki zer izango zirean zartzara orreik emakume biok. Ag Kr 161. Orain zartzara obra miserikordiazkoak eitten ei dabill. Urruz Auspoa 291, 28. Zartzara mantentzia / kosta biar zaio. Auspoa 186, 78.
azpisarrera-3
ZAHARTZARUNTZ. Hacia la vejez, al envejecer. "Norbaiti (geienez zartzarutz) gorputza astundu, baldrastu, saskartu edo zatartu, narrastu, pagotu dakionean, cuando a alguien (sobre todo hacia la vejez) [...]" A.
Bestia orra edo ara [dua], ta ez gitxi indijetara ango irabazijakaz bere errira zaartzarutz biurtuteko atsetera. JJMg Mayatz 44.
zahartza
<< zahartasun 0 / 0
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper