Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

87 emaitza jaka bilaketarentzat

goiburua
1 jaka.
Etim. Préstamo románico; v. DCECH s.v. chaqueta.
Tr. Documentado desde Leiçarraga. La forma mejor atestiguada es jaka; hay xaka en Lizarraga de Elcano. Aunque con algún ej. ambiguo (v. por ej. jakia en Kirikiño), jake es la forma más general en vizcaíno, y se encuentra tbn. en un testimonio guipuzcoano del s. XVI y una balada recogida en Aézcoa (Balad 189). En DFrec hay 3 ejs. de jaka.
sense-2
(V-gip, B, BN; IC 447v, Deen I 75 <giacha>, II 108 <giaka>, Urt, Lar Chaho; i- Volt 119, SP, H (V, G); y- VocBN ), jake (V; Lar, , H (V), Zam Voc), xaka. Ref.: A (jaka, jake); Iz ArOñ; Etxba Eib (jakia); Izeta BHizt (yaka); Elexp Berg (jake).
Chaqueta; jubón, almilla; sayo. "Un sayuelo, vulgo jake bat" (Azpeitia 1560). FLV 1992, 68. "Jaka o jakea, ropilla" IC 447v. "Alicula, haur jáka mahunkadúna" Urt I 488. "Iaka, pourpoint" SP. "Casaca" Lar. "Sayón" Añ. "Habit" VocBN. "Habillement qui descend du cou jusqu'aux genoux ou plus bas" H. "Jákaak, chaquetas (de mujer)" Iz ArOñ. "Jakia jantzitta urten dau eta ziur ez da itxuliko illuntzira arte" Etxba Eib.
Hiri auzi egin nahi drauanari eta eure iaká edeki, utzi iezok mantoa ere. "Saie". Lç Mt 5, 40 (He arroba, TB, SalabBN arropa, Ip saiua, Ol, Leon, BiblE soinekoa). [Seme] ari jakea egin orduko, / alabeorrek gonea. Lazarraga 1196r. Oihalaren parte bat neurtzen eta ordenatzen dugu kapatako, bertze parte bat iakatako. Ax 66 (V 43). Indazu belartezko xakea. Mic 12v. Iauregik iaka bete xingolaz, barnea eztupa et'arkolaz. "Pourpoint". O Pr 262. Ekartzuz, bada, jake zuri alkandoriaren gañekua ta gero gerrestuba. Mg PAb 118. Jake edo almillia eta beste onelako gauza txiki edo txutxerija batzuk. Astar II 159. Jaka edo amilla bost arroba eta erdi kobrerekin egiña zuen. Lard 164. Ikus hezake sotanak balio duela yaka, eta Aita-Sainduak errege. Hb Egia 116. Jakaren poltsikotik. Urruz Urz 32. Kaltza-iake lodi astunak. A BGuzur 114. Lau galtza urdin astegunetan jasteko. Beste lau jaka, oiei dagokizkoenak. Ag G 50. Txapela ta jakia itxulijetara jantzi. Kk Ab I 56. Esposeko jauntziak emanak zituen: pezako jaka, pezako galtzak, barneko motxa dena ttitta gorri eta pherde. Barb Sup 9. Zeramakin jakea eranzten asi zan geldiro. TAg Uzt 228. Jaka estu orlegi (jubón verde) bat gorputzari itsatsita. Etxde AlosT 76. Miñutu batzuek gerotxoago, or datoz jaka illun eta lepa-oridun sei gizon. NEtx Antz 139. Atezaiñak sekulako jake luzangak ditue. Erkiag BatB 126. Iparra dagonean, jakea soiñean. (V-m). EZBB II 23. Jaka lodi bat artuta. Etxabu Kontu 128.
v. tbn. Yaka: Or Mi 36. Jake:MisE 92. Ur MarIl 96. Ezale 1898, 276a. Altuna 67. Bilbao IpuiB 166. Iake: Azc PB 341.
azpiadiera-1.1
"Sorte de robe pour femmes qu'elles portent plus courte que celle de dessus" H. "(L-ain, BN-baig), vestido, ropa (voc. puer.)" A.
azpiadiera-1.2
(Dv, H), xaka (AN-gip-araq). Ref.: Satr VocP (xaka); Garbiz Lezo 52.
"Spécialement, jaquette, robe d'enfants, de filles ou de petits garçons qui ne portent pas encore la culotte. Oraino iaketan zinelarik " H. "Ropa de las criaturas" Satr VocP.
Amaxok bere taulier beheitituaz altzo, nexkek beren jaka laburrez ohantze. JE Ber 32.
azpisarrera-1
JAKA-HEGAL. Borde, parte inferior de la chaqueta.
Goraturík xaka-egála . <ag->, ta erakutsirík bere kostadoko llága. LE Doc 67.
azpisarrera-2
JAKA-GAI ( (SP)). Tela para hacer una chaqueta. "De quoi faire un pourpoint" SP.
Pagadu biar dau zapata, jake edo txupa geija. Astar II 159.
azpisarrera-3
JAKA-GONA (Pl.). Chaqueta y falda.
Neguan jaka-gona bigun lodi berogarriak jantziko zituen. Ag Kr 125.
azpisarrera-4
JAKA-LARRU. "Itxosoko arropak dira [...]: jakenarrua (chaqueta de cuero), frakak, noskoa ta suesta" Holmer ApuntV ASJU 1969, 178.
azpisarrera-5
JAKA LUZE. "Chamberga" Lar. "Casaca, jake luzea" Añ.
azpisarrera-6
JAKAPE (En casos locales de declinación en sing.).
Makallaua atara eutsen mutil areri jakepetik. Kk Ab II 148. Euskaldun bakoitzaren jakapean, "etimologista" bat ezkutatzen dala esan izan da. Lek SClar 117.
azpisarrera-7
JAKA-POLTSIKO. Bolsillo de la chaqueta.
Bota zion oni [...] jaka-poltsiko edo sakelera eskutitz edo. karta bat sillu ta guzikoa. Ezale 1899, 12b.
azpisarrera-8
JAKA-PRAKA (Pl.). Chaqueta y pantalón.
Alkondara zuri garbia, zarra bazan be, ta txintxonezko jaka-prakak. Ag Kr 87.
jaka
0 / 0 2 jaka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper