Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

93 emaitza gorotz bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gorotz.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en todas las épocas y dialectos desde Leiçarraga. La forma korotz la emplean autores vizcaínos y Goyhetche. En DFrec hay 4 ejs. de gorotz .
sense-1
I. (Sust.).
azpiadiera-1.1
1. (gral.; Lcc, SP, Lar, Lar in Aq 1383, LE Urt voc., Añ, Lecl, Arch VocGr , VocBN , Dv, H), korotz (V, G-nav, L, B, BN; kh- BN, S; Lcc, Mic 5v, SP, , VocBN .(kh-)H (+ kh-), VocB ), gohotz. Ref.: A (gorotz, korotz); AEF 1925, 95; Lrq; Etxba Eib y Elexp Berg (korotz); Iz Als (auts), ArOñ (kootz), To (gootza).
Excremento (gralmente. ref. al de los animales); estiércol. "Boñiga de buey, idian korotza " , "estiércol" Lcc. " Gorotza, fumier. Korotza, ongarria " SP. "Cagajón" Lar. "Canina, txakur kaka, txakur gorotza " Ib. "Boñiga de buey, bekorotza, gorotza, beikorotza " . "Abono de tierras, sembrados" Ib. " Khorotz, engrais (S), syn. du mot hungarri " VocBN. "(G, L) fumier, (L) bouse" Dv. " Korotza bezin aferra (BN-baig), tan haragán como el fiemo" A. " Saiak jan dost bildotsa, ordeko itxi dost korotza (V-gip), el buitre ha devorado mi cordero, en cambio me ha dado el excremento" Ib. " Gorotz-eskarpitü, ongarria hedatu" Alth in Lander RIEV 1911, 599. " Korotz, excremento duro y menudo. Excremento en general es kaka, siendo su eufemismo loi " Zam Voc. " Korotza, lo que defece el intestino. Ordinariamente se entiende lo que defecan los animales. Ardixan korotza edo pekorotza lako zimaurrik [ez] lorendako, no hay abono como el de las ovejas para las flores" Etxba Eib. Cf. astakorotz, korosmai. v. bekorotz. Cf. JFlor: "Korotzarri, coprolito (Murga Murgategi, Rafael, Donostia, 1894)".
Gauza hauzaz guziozaz neure burua billuzi ukhan baitut eta gorotz bezala edukiten ditut. Lç Phil 3, 8 (Dv gorotz; He, TB ongarri, Ol, Ker, IBk simaur, IBe zabor). Lürreko gaizak oro gorotza bezala etxekiten. Mst I 3, 6 (Ip gorotza). Eskaratzeko gorotz loitsu zikiña. Mb IArg I 195. Zaldi gorotzari. (Berastegi, 1763). ETZ 129. Edertarzüna, gorotz zathi bat, elhürrez estalirik. Egiat 185. Gorotza baño ere ezer ezagoak dira munduko atsegin guziak. AA I 409 (v. tbn. 611 y III 439). "Hurrun hebentik, hurrun elxo txarra / lur gorotza" zioan lehoak elxoari. "Excrément de la terre" . Arch Fab 99 (Gy 299 lurraren korotza). Ezurra, adarra, illea, guztia da ona txit gorotza egiteko. It Dial 50 (Ur zimaur, Dv ongarri, Ip hunkarri). Eman behar zaio lürrari lür berri edo gorotz. Ip Dial 49. [Behien] iphurdi mazela gorotzez betheek. Dv Lab 153. Aberatsentzat arroza, eta pobrientzat gorotza. AJauregi EE 1885b, 215. Korotz pilloak atsa dariela. AB AmaE 259 (v. tbn. 315). Korotzak batzen. Echta Jos 73. Simaurra, abere-gorotza, ez da beti berdiña. EEs 1916, 269. Askok ere ongarri, gorotz edo zimaurpera botatzen dute izenik agurgarrien ori. Inza Azalp 133. Asto-korotzak. Enb 167. Gure bihotzen gorotzak baitu / ongarriztatu. Mde Po 67. Gorotzak eta gernuak. Arti MaldanB 208. Galtzak eratsi eta... korotz morrosko baltza utzi eban. Erkiag BatB 96. Ollarraren korotza. Osk Kurl 102. Gorotzak lapinak salatzen. EZBB I 135. Apirillerako belazetako gorotzak aspaldi atereak izaten ziran. JAzpiroz 74. Hain maite dugun garo-usaina --norbaitek gorotz-usaina esango luke-- zertxobait galtzea. MIH 35.
v. tbn. ConTAV 5.2.9, 141 (AN, s. XVII). Lar Cor 57. Izt C 181. JE Bur 88. Or Eus 318. Ataño TxanKan 108. Korotz: Mg PAb 87. Añ MisE 248. Ag G 274. EZBB I 41. Gohotz: Gazte (Urtarril) 1958 (ap. DRA).
azpiadiera-1.1.1
(Fig.).
Lantzien bein, or, euren korotz batzuk be soltetan zituen. Gerrika 65 (ref. a las bombas arrojadas por un avión).
azpiadiera-1.2
2. " Gorotz, borrachera" Asp Leiz2.
Zazpi [baxoerdi] edo zortziren korotzarekin ordea ardotegitik ateratzen bada. Inzag Kabuxak 85.
sense-2
I I (Adj.).
azpiadiera-2.1
1. " Khorotz (adj.), fainéant. [...] Muthiko khorotza, enfant paresseux" Lh. " Gorotz, haragán" Asp Leiz2. Cf. ALFER-GOROTZ.
azpiadiera-2.2
2. "(BN-ciz), biotz-gorotz, corazón duro" A Apend.
azpiadiera-2.3
3. Inútil, fútil.
Eskuara deusetako ez dela on, deusik ez dela mintzaira alfer eta gorotz bat baizik. Leon GH 1927, 136 (ap. DRA). Cf. HUTS-GOROTZ.
azpisarrera-1
ARDI-GOROTZ. v. arkorotz.
azpisarrera-2
AHUNTZ-GOROTZ. v. ahuntz.
azpisarrera-3
ERLE-GOROTZ. v. erle.
azpisarrera-4
GOROTZ-AITZUR (g.-atxur Izt C 232, H; khorotzaintzur Hb). "Pioche à fumier" Hb. "Bêche à fumier" H.
Belarra metatzekoan, / burnizko gorotz-aitzurrez. "Rastrillos de hierro" . Or Eus 305.
azpisarrerakoSense-4.1
(Uso fig.).
Tira, tira, gorotz-aitzur zarra! --erantzun zuen [...]--, iltze oriek ongi zapa itzazu. 'Vieux croc' . Or Mi 75.
azpisarrera-5
GOROTZ-ATE (g.-athe Lecl, H). "Gorotz athea (S, BN), tas à fumier" H.
[Iob] gorotzate batetan gaiñian hedaturik zagoela harrek haren gorputzeko haragaia bizirik iaten zuela. Tt Onsa 52.
azpisarrera-6
GOROTZ-IRRAPO. "Montoncillo de estiércol" A Apend.
azpisarrera-7
GOROTZ-META. "Tas, monceau de fumier. Syn. ongarri-meta" H.
azpisarrera-8
GOROTZ-MUKURU. "(AN-gip-5vill), basurero al aire libre" A.
azpisarrera-9
GOROTZ-PERRETXIKO. "Korozperretxiko (V-gip), seta gris, verde, azulada, mohosa. En V-gip, var. de gibelurdin" A.
azpisarrera-10
GOROTZ-PILA.
a) "Gorotz-pilla (AN-gip-5vill), basurero al aire libre" A. b) "Gorozpil (G-to), montoncitos de estiércol en el campo" A.
azpisarrera-11
GOROTZ-PUSTILLA. Boñiga.
Abere-usaia aundia, gorotz-pustillak ugari, euliak erruz. Anab Poli 133.
azpisarrera-12
GOROTZ-TOPO (Foix; -tapo S ap. A Apend). "Petit tas de fumier" Foix. "Montón grande de estiércol" A Apend.
[Job] gorotztopoaren gañian. ArmUs 1899, 36. (ap. DRA) [Sugiak] goroztopoetan egiten du bere habia. Eskual 24-7-1908 (ap. DRA).
azpisarrera-13
GOROTZ-URPO (-ph- S ap. Lrq; Foix). "Petit tas de fumier, gorotz ürphoa" Foix.
Gorotz urphoak bezala. Eskual 14-2-1908 (ap. DRA).
azpisarrera-14
ILUN-GOROTZ, TXORI-GOROTZ, HUTS-GOROTZ. v. ilun, txori, huts.
gorotz
0 / 0 abel-gorotz >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper