Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

987 emaitza u bilaketarentzat

Sarrera buruan (21)


Sarrera osoan (494)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
hurrengo.
sense-1
I. (Adnom.).
azpiadiera-1.1
1. (V, G, AN, B; u- Lar, , Izt 63v, VocCB , Dv, H (s.v. hurrena), Zam Voc), urrungo (V-arrig, G-azp-goi). Ref.: A (urrengo); JMB AEF 1923, 117; EI 172, 205; Iz ArOñ (úrrian), Als ; Etxba Eib , Holmer ApuntV y Elexp Berg (urrengo); Gte Erd 63, 239.
Siguiente, próximo. "Siguiente" Lar, . "Sucesor" . "Inmediata, en la semana inmediata, urrengo astean " Izt 63v. " Urrengo urtin geo fan ginan Martíretaa " Iz Als. v. HURRENEKO (s.v. hurren), HURBILEN.
tradizioa
Tr. De uso general en la tradición vizcaína y guipuzcoana; en la alto-navarra lo emplean Mendiburu, Lizarraga de Elcano, Añibarro (CatAN 69), Goñi e Inza (Azalp 132). Al Norte sólo se documenta en algunos autores modernos como Mirande (Pr 188), Larzabal (Senper 104), Mattin y Xalbador (EzinB 127). En DFrec hay 241 ejs. de (h)urrengo.

Urrengo mandamentura igaro bidi. Cap 91. Argi ura iru egunetan oso; urrengoetara puskatua gelditu zan. Lar SAgust 11. Hau bera agituko zaio urrengo aldian ta urrengo bere kontuzko lan-egite guzietan. Mb IArg I 212. Urrengo Elizaren orazioak esaten dira. Cb Eg III 260. Lenengo Erregea izandu zan Saul, ta urrengoa Dabid. Ub 38. Oneen urrengo lekuba dauko doktrinako librubetan. Zuzaeta 115. Ebék bát banáka explikatukotúgu urrengo platikaetán. LE in BOEanm 152. Guztiak erantzuten dabe urrengo au. EL1 217. Urrengo hitz, Mariak, zer esan nai du? Gco I 459. Erramutik asita urrengo amabost egunen barrunen. AA III 523. Abijetan da gabeko amabijetan, eta dirau urrengo gabeko amabijetaraino. Astar II 238. Izen oentzako zer esanik / izango ez dutela uste det nik; / urrengoentzako ain gutxi. Izt C 18. Etxeetara itzuli ziran, urrengo jaiean aditzeko asmoan. Lard 507. Urrengo egunian emon biar jako purga bat. Ur Dial 76 (It urrengo egunean, Dv biharamunean). Berritu zituzten boto oiek berak urrengo bi urteetan ere. Aran SIgn 74. Zakurrak arengana / urrengo sarrera. Ud 101. Milla zortzireun eta / irurogei urte / igaro ta urrengoa / doiala dot uste. Azc PB 204.
( s. XX.) Egun ura seaskan irago zuen eta urrengo gaba-re bai. Goñi 53s. Urrengo korrida du / emango Madrillen. Urruz Zer 144. Urrengo ziarkaletik bidia laburtu eta beriala barriro aurrian agertu yakezan. Kk Ab II 179. Bata emen jausi, bestia an erori ta urrengua arago amilddu. Otx 156. Urrengo auxe da egia. Ldi IL 61. Istorian aldi batak bestea, aurreragokoak urrengoa [...] nai ta nai ez ekarri dauala. Eguzk GizAuz 73. Baña urrengo eginbearra luzeagoa ta zailagoa zan. TAg Uzt 211s. Urrengo txandan etorri zanean. Etxde JJ 201. Bata bedarrez josia, urrengoa piñadiz eta azkenengoa eukalitu-ondoz ornidua. Erkiag Arran 11. Egin daiguzan gauzak / al danik onduen, / urrengoak be euki / daien akorduen. BEnb NereA 28. Eskatu nion Joxeri urrungo egunean goiz kanposantura laguntzeko. Ugalde Iltz 26. Orduan bukatzen eta urrengo emakume gaztea asi zan, aurrekoari txaloak jota gero. Anab Aprika 32s. Bainan hurrengo goiza arte ez nintzen akordatu. Mattin 48. Urrengo atalburuan datorrena. Berron Kijote 204. Urrengo il osuan treneko kristalak ordaintzeko kendu euskuezan. Gerrika 46s. Orduko eta hurrengo hainbeste urtetako hondamendiez mintzatzea. MEIG IV 128. Nahiz batean nahiz bestean nahiz hurrengo hartan behar bezala egin baitu beti lana zeharo eta zintzoro. MEIG II 129.
azpiadiera-1.1.1
Que viene, próximo. v. HELDU DEN, DATORREN.
Eztakizu aurten, edo urrengo urtean, aste onetan, edo urrengoan, gaur, edo bigar etorriko zatzun erioa. AA III 451. Gerotik gerora zabiltz; aurten gaisto izanik, urrengo urtean ondu ta obetuko zareala diñozu. GGero 118 (Ax 152 urte hunetan [...] dathorkeienean). Aurten osasuna duben gizonak, urrengo urterako esperantza izan lezake. Sor Bar 79. Orain [...], ona emen nire aitta ta arreba legezkoak, eta urrengo astean, Jaungoikoak gura badau, ikusikogu neure amatxo laztana. Echta Jos 362. Agur mutiltxu, urrengo urtera arte. Kk Ab I 36. Urrengo kukua eztau orrek entzungo. (V-ple) "Ése morirá pronto; litm. ése no oirá al siguiente cuclillo" . A EY III 315. Beharbada berpizkundeak urrats gehiago egingo du aurrera hurrengo urteotan. Mde Pr 264. Urrengo domekan, ezin urten ziñegi-ta, zer deritxazu alako meriendatxu bat ipiñiko ba zeuskit. Erkiag BatB 151. Ni ihaz omendu ninduten ta / Mattin urrengo urtean [omenduko dute] . Xa in Mattin 23. Urrengo uda aldera / juan nai det berriz. Uzt Sas 357.
azpiadiera-1.1.2

(Precedido de gen.).
Siguiente a. Cf. frases del tipo orien urrengo bizitza (Mb IArg I 97) 'su vida posterior'.
Erregeen urrengo igandeko irakur-aldia. Mb IArg I 169. Errazoiagaz esango dabe / gure urrengo umiak. AB AmaE 4. Onen urrengoa bost urte ta erdiko mutil bat zan, beronen nebea. A BeinB 108. Astearte orretan El Golea-tik ateratzekoa nintzan ega-ontzian Timimun-erako, onen urrengo txangoa. Anab Aprika 56.
azpiadiera-1.1.2.1

(Uso sust.).
" Ondamendi orren urrengua, aterperik eza " Etxba Eib. .
Miñen urrengoak miñ ez baiña miñ-iturri ziran. Or Aitork 85. Ala dator egitazko kondaira onen urrengoetan. Berron Kijote 162.
azpiadiera-1.1.3
(Precedido de ablativo).
Erramutik urrengo amabost egunak. AA I 477. Andik urrengo nere pausuak / ziran andregaiagana. PE 37. Urkiolan ikusi genduanetik urrengo neguan. Ag G 200. Jakitun egin zan egunetik urrenguan goiz-goixetik jagi. Kk Ab I 75. Andik urrengo jai-arrats batez. Tx B I 165. Ixillaldi osoa da andik urrengoa. Or Eus 57. Andik urrengo urtetarako. Uzt Sas 295. Andik urrengo igandean. Albeniz 117.
azpiadiera-1.1.4

(Precedido de gen.).
De grado inmediatamente inferior. " Erretore(re)n urrengo eiten duna (G-azp)" Gte Erd 63. v. infra (2).
Ta orra, nere urrengo zu Ejiptoko erreinu guzian, ta gaurdanik zu munduko bearren ariñle ta salbale. Mb IArg I 393. Oriek Jangoikoaren oraingo etsairik gaiztoenen urrengoak dira. Ib. 140. Obispoen urrengo presonak ta Jainkoaren Eleizan aurreneko ministro paregabeak zerate. Cb Eg II 4. Ciceronen urrengoa Quintiliano esan edo kontatu oi da. Cb EBO 4. Erregeren urrengo gizon ta adiskide izateraño [Josep] . Ub 23. Ejiptoko erregearen urrengo gizon eta ango agintari izatera eldu zan. Gco II 69. Eleisa-gizonen zer egina da Jaungoikuaren beraren urrengo otseginak edo krijadubak izatia luurrian. fB Ic III 281. Aita Santua Jaungoikuaren / urrengo agintariya. Xe 362. Neskatillea izaten zan edozein iolasalditan guztien Buru; Kose Kusto urrengo. A BGuzur 109. Eliz artako buru . Artzobispoa zegoan, Aita Santuaren urrengo gizona. Ag G 114. Abade ta onein urrengo abadegeiak. KIkV 103. Gotzaiaren urrengoa zan bikarioarengandik jakindako kontua zala. Etxabu Kontu 68.
azpiadiera-1.1.4.1
Diakonutzia da sazerdotetziaren urrengo mailia.fb Ic III 287.
azpiadiera-1.1.5
(u- Lar, , Dv (V, G)).
Inmediato, el más cercano. "Immediato" Lar, . "Qui est près" Dv. Cf. hurren (III).
Joan zen Dabid ur guti zekarren urrengo errekara. Mb IArg I 349. Bere esposoa luzaro kanpoan leku urrinetan egon ezkero [...] ondasun andiz beterik eldu dala urrengo portura, ta ya ur urrean egoala. LoraS 76. Eruan eben urrengo etxera, ta an emon eutsiezan ur-otzaz igurdiak. Kk Ab II 43. Bere urrengo etxeko Mari Iñasi ezkondu zan beste erri batera Antonekin. And AUzta 52.
azpiadiera-1.1.6
(Uso sust.).
Ez baitu urrengorik. "Nec succeditur ei" . Or Aitork 89.
azpiadiera-1.2
2.
(Como segundo miembro de compuestos).
Subordinado, siguiente en grado. "Diaconal, diakonarra, apaiz urrengoarena " Lar.
Kapitan, kapitan-urrengo eta Buruzagiak. EAEg 27-10-1936, 147. Abajo Gomez'dar Koldobika, Atzera-aurreren Ordezkari-urrengoa. "Subdelegado" . Ib. 21-3-1937, 1335.
sense-2
II . (Adv.).
azpiadiera-2.1
1. A continuación. v. HURRENA (s.v. hurren).
Esaten dogu urrengo. Zuzaeta 86. Gabak urrengo dakar eguna. AB AmaE 23. Zelako pozik! a! elduko zan Iratargira! / Ta pozagorik andik urrengo Eguzkira. Ib. 112. Zeiñ zan . Ill gauan urrengo berba egin bear ebana? Ag AL 104. Beingoan iratza zabal berdea, gaztañadi andia urrengo. Ag Kr 138. Kanta ebezan urrengo dagozan Txomiñen koplak. Echta Jos 261. Bidalduko dautzezala urrengo ipinten diran jakin-biar gustijak. ForuAB 79. Urrengo duazen itz-neurtubok. Otx 93. Itzez aurrenik, eta ukabilka urrengo. Or Eus 38. Galdegin zion, urrengo, maiztarrari. TAg Uzt 82. Lenbiziko, semearen poza. Urrengo, alabatxoaren jaiotza. NEtx Antz 82. Txistulariak lendabizi, musika-taldeak urrengo. Erkiag Arran 33. Emen, ganadurik aberatsena ardia da. Ta urrengo, beia. And AUzta 85. Geroago bizia sortu zan; urrengo, abereak. Vill Jaink 54. Lelengo zarra saldu, / urrengo bestia. FEtxeb 175. Neu aurrena naizela eta urrengo nere inguruan zebiltzanak. Albeniz 137. Aurren aurrenik, letratua dugu Oihenart [...]. Hurrengo, bide okerretik ibilia dugu gehienbat. MIH 233s. Rosellini dator hurrengo. MEIG I 196.
v. tbn. A Ardi 114. SMitx Aranz 180. Auspoa 77-78, 268. Uzt Sas 21.
azpiadiera-2.1.1
(V-gip; Lar in Aq 1436, Izt 44r). Ref.: Etxba Eib y Elexp Berg (urrengo); Gte Erd 179.

(Precedido de gen.).
"Subintrar, besteren urrena, urrengo sartzea " Lar in Aq 1436. "A continuación. Egaztixan urrengo jan genduan legatza " Etxba Eib. "Ze dago telediarixuan urrengo?" Elexp Berg. .
Ochoa Onsaluch burua dala, aren urrengo anaje lastanak. (Escrituras de Andramendi) "Después de él" . TAV 3.2.9, 160. Eta oneen urrengo urtengo dabe argitara Don Juan Antonio Mogelen libru famadunak. LoraS 196. Juezen urrengo dira letraubak, eskribauak, prokuradoriak. fB Ic II 167. Zugan bada, Jesusen urreengo, imiñten dot neure esperantzia. JJMg BasEsc 241s. Betor txakolin pitxarkadea / ta aren urrengo lebatza. Azc PB 92. Zergaitik geiyenean errezetan dogu Agur-Maria Aitagurearen urrengo? Itz Azald 69. Abadien urrengo, erriko buru edo . alkatea ta beste udaletxeko gizonak. Ag Kr 47. Okerrerien urrengo, Txomiñek nekaldu nai ebanean. Echta Jos 30. Orren urrengo, ille atan bertan [...], beste bat bidaldu yatzuben. ForuAB 103. Aldra bakotxian buru edo nagusija eukiteben, eta onen urrengo beste malla bat egiteben bik edo iruk. Kk Ab I 116. Ipiñi zituan atarte illun-illunian aulki luze bi, bata bestiaren urrengo. Kk Ab II 165. Euskerari eldu bear izan dio [telefonoz], . quién-aren urrengo. Ldi IL 39. Eta aberrija maitatu, Jaungoikuaren urrengo. Laux BBa 142. Euren etxekoak, erria ta senideen urrengo, arrantzaleak munduko gauzetarik maiteen daben [...] itxaso [...] neurribagea. Erkiag Arran 84. Bazkariaren urrengo, ori yaken atsegiñen jai-egunetan. Bilbao IpuiB 235. Familiaren urrengo, erresumak (estaduak) datoz gizartean. Vill Jaink 169. Lehenbizi edo lehenbizikoaren hurrengo zer datorren erabaki arte. MIH 284.
v. tbn. Astar II 273. KIkV 36. Altuna 78. Enb 164. SMitx Aranz 61. Alzola Atalak 86. Uzt Sas 57.
azpiadiera-2.2
2. (V, G). Ref.: A; Elexp Berg.
La siguiente vez, la próxima vez. "Otra vez" A. "La próxima vez. Eztakitt noiz etorriko naizen urrengo etxera " Elexp Berg. "Gabonetan ikusi neban Tomas eta urrengo San Juan egunian" Ib.
Urrengo noiz etxeratuko zan ezekian. Echta Jos 184. Udabarrian kabi epelean lenbizikoz idoro oi ditugun arrautzatxuak, gu urrengo aen billa joan orduko iges egiñak aurkituten ditugunez. Erkiag Arran 177.
azpiadiera-2.2.1
La siguiente vez que. En las frases como urrengo egin daikedan bekatuan (Añ EL2 161) su valor es ambiguo: puede ser tanto adnominal como adverbial.
Alan bere urrengo konfesetara doianian, agertu biar dau zer jazo zan. Mg CO 212. [Obra] akabatuko digu / naski azkenian, / urrengo diputadu / sartutzen denian. Auspoa 97, 27. Esangotzat urrengo Demikura noanean. Echta Jos 48. Orrelan ba, urrengo zatozen arte! Erkiag Arran 123. Urrengo olan iñor datorrenian jakingo dot pa zelan berba ein. SM Zirik 115. Mutillak urrengo apaiza ikusi zuanean, asi zan esaten "jauna ta berori". And AUzta 68. Da urrengo juan giñanian, ixe metro bi geiagokuak negurtu genduzan. Gerrika 215.
azpiadiera-2.3
3. En primer lugar.
Zuaz eurakgana zerbait itandutera, eranzuten deutsube urrengo burubak emon deijuena. Astar II 38. Edozein gauzagaz [joten ditubez], ukabil, ostiko, makila, burdina edo urrengo eskubak emoten deutsen gauziagaz. Ib. 101. Ipiñi papel txatal baten urrengo burura yatortzuben txarrikeriren bat. Kk Ab I 18.
azpiadiera-2.4
4. La última vez.
Orduan sarri alkar ikusten genduan, baña gero artu zenduan Bermeora bidea, ta aztu jat urrengo noiz ikusi zendudazan. Echta Jos 125s. Arik beste iru illebetegarrenean, joan zan barriro Ermoken, bere alabea ikustera, ta idoro eban, urrengoan baño itxura txarragoaz. Ib. 159.
azpisarrera-1
HURRENGOAN (V-gip ap. Elexp Berg; u- Lar, Aq 656, Añ, H, A (que cita el ej. de Mg PAb)). a) La próxima vez; en otra ocasión. "En otra ocasión. Ez niri urrengoan orrelakorik agindu (G)" Aq 656. "(En otra) ocasión" Lar y Añ. "(Otra) vez" Añ. "Urrenguan kontuz ibilli, badakizu ze pasatzen dan da!" Elexp Berg. "--Noiz etorri bia dau tiok? --Urrenguan etorriko da" Ib.
Zoaz ordu gaistoan emendikan, eta urrengoan jakin ezazu nere euskera [...] hitzegin bear didazula. Lar DT LVI. Asko da gaurko. Urrenguan irakatsiko dogu enparauba. Mg CO 130. Ikasi eikezu urrenguan obeto berba egiten. Mg PAb 70. Zaude bizirik nere onegitasunez, ta urrengoan gorde ezazu burua onelako irriskutik. VMg 9. A ze gogorra dan urlija konfesore, enauka urrenguan artuba. Astar II 132. Urrengoan beste bat / eskarmenta dezan. Bil 123. Urrenguan jarriko / dituztela nago / barrerak estu edo / zezena aundiyago. Xe 204. [Agindurik lau balazo] urrengoan ixillik kaboak esana / egiten ezpaneban bereala dana. AB AmaE 255. Urrengoan ioan ez da kitu. A BeinB 44.
( s. XX.) Urrengoan berba egingogu gauza orren ganean. Echta Jos 129. Nere itz askatuak urrengoan astiroxeago irakurtzea nai nuke. Ldi IL 114. Ondoren oker eta txarrak atera ebazan, urrengoan ikusiko dogunez. Eguzk GizAuz 55. Entzutea gauza ona zan, baña entzute ori erakarriko eben barriro, urrengoan zerbait obeto gertau ezkero. Ag Kr 169. Azketsi neure ixiltasunaz / tamala sortu bayatzu; / ta urrenguan, al dodantxuaz, / gertu egongo naiatzu. Enb 129. Oraingoz zigorkatu gabe uzten badek, urrengoan sorgin orrek lepoa biurrituko ziok. Etxde AlosT 30. Urrengoan bizkortxuago ibilli bear izango dok. Bilbao IpuiB 272. Hurrengoan etzan deskuidatuko. Osk Kurl 185. Urrengoan, iñoren txakurra obeto zaintzen ikasi dagian! Erkiag BatB 62. Urrengoan berri obeak izango al dizkik. NEtx LBB 85. Jornal doblia ekarriko dut / nik etxerat urrenguan! Mattin 134. Berotasun bat alkarrengana / emen guztiok ezarri, / urrengoan guk Urkiolara / poz geiao daigun ekarri. FEtxeb 124. Suerte obea izango / al da urrengoan! Insausti 126. Azken gaiztoa dute, ohi denez, "hurrengoan beste bat eskarmenta dezaten". MEIG I 186.

v. tbn. Kk Ab I 12. Imaz Auspoa 24, 144. Anab Usauri 146. SM Zirik 79.
La siguiente vez (no ref. al futuro).
Urrengoan ez dute / egiten kasorik. It Fab 85. Jakobek urrengoan lenagokoa etzuen egin. Lard 39. Urrengoan, beartsu bati bere janzi eta apainduriya ederrak eman ziozkan. Aran SIgn 19s. Idi, bei, zezen, zekor ta txalakiñ aurten, / urrengoan txarridun, bardiñ zan agertzen. AB AmaE 235. Gaur Billadiegotik, biar Palenziatik, [...], bein Orensetik eta Braganzatik urrengoan. Ag G 120. Ointxe lepuan, gero sorbaldan, urrenguan besuan. Otx 160. Orain beterrian, urrengoan goierrin. TAg Uzt 202. Utzi nionan bigarren itzaldia egin zezan [...], andik zortzi egunera, ta urrengoan eraso nionan alde guzietatik. Or QA 105. Batean bare, bestean asarre, iñoiz loituta eta urrengoan garbi. Erkiag Arran 8 (v. tbn. BatB 65). Batek bein irabazi eta urrengoan besteak. BAyerbe 132. Onan, ba, ofizixue guztiz ikasi neban, eta urrenguen soldata geixago irabazi neikean. Gerrika 28. Hori dela-ta afaritako bildu ginen hurrengoan. MIH 144. Orain eskola bila, presondegi ordez [...] gaizkileentzako; hurrengoan [...] gizonak laurdenkatzen zituzten aldi eder haiekin ametsetan. Ib. 321. v. tbn. Echta Jos 144. NEtx LBB 72. Uzt Sas 149. Etxabu Kontu 130.
b) A continuación.
Dio [...] haragia ahurtaraka harturik, ebakitzen duela. Hurrengoan gorputzaren junturak eta hanturak bederazka mozten ditu. Mde Pr 77s. Hasten zen pijama-samarraren gainetik eskua iragaten [...]. Hurrengoan [...], pijama-samarreko botoiak laxatzen zizkion. Mde HaurB 62.
c) "Urrunguen, hace pocos días (V-ger)" Ort Voc.
Urrunguen, anpurtxu bateitxik eze yoten dot soidxiegaz barruko lagun bet. Ort Oroig 18s.
azpisarrera-2
HURRENGO ARTE (V, G; urrengoorarte V-ger; urrungoarte V-ger; urringuarte V-gip). Ref.: A (urrengo); Etxba Eib y Elexp Berg (urrengo arte); EAEL 234. "Fórmula de despedida: hasta otra vez. Urrengo arte guztiori!" Etxba Eib.
Urrengo arte, illoba. Moc Damu 14. Agur guztiori, urrengorarte. Echta Jos 133. Ezagun ta adiskideai goraintzi ta eskumuñak eman. Urrengoarte. A Ardi 7. Agur, Patxo, urrengorarte! Bilbao IpuiB 135. Urrengorarte ba. Erkiag BatB 49. Bakoitzak bere trasteak artu eta "urrengo arte" esan alkarri. BBarand 98.
v. tbn. Zendoia 224. Urrengora arte: Canc. pop. in BBarand 65. Urrengorarte: Anab Usauri 33. Alzola Atalak 121.
azpisarrerakoSense-2.1
Elkarri agur egin zioten urrengorarte.Ldi IL 94. "Urrengo arte" agur-eginda, laster aldendu zan andik. TAg Uzt 211.
azpisarrerakoSense-2.2
Urrengorarte itxaron egin biarko. Otx 30. Zer egingo dozu ba! Urrengorarte itxaron bearko dozu. Bilbao IpuiB 43.
azpisarrera-3
HURRENGO ARTEAN (V-ple; Añ; urrengorartien V-ger; urrengorarten V-ger). Ref.: Holmer ApuntV (urrengo); EAEL 234. "(A más) ver, hasta que nos veamos" Añ.
Agur, Peru neurea, / urrengo artean. Zav Fab RIEV 1909, 38. Agur, jende noblea, urrengo artean. AB AmaE 412.
azpisarrera-4
HURRENGO BATEAN (A, que cita el ej. de Mg PAb). En otra ocasión (futura). Cf. BESTE BATEAN.
Zuk aterako bazendu ardaua zeure kostura, urrengo baten esango zenduke barberu ta zirujaubak diriala dollor, prestubez, zikotz batzuk. Mg PAb 53 (Azkue traduce "en la primera ocasión"). Zuen txanda izango da / urrengo batian. Xe 290. Urrengo batean beste zerbait emango diyozu. Moc Damu 25. Emakumeak urrengo baten egingo dute beren eginkizuna. Ag G 21. Urrengo baten bere baimenaz / esango ditut bestiak. Urruz Zer 78. Ez da bearrezkoa. Urrengo batean emango dirazu. Muj PAm 72. Egin dezagun ala, urrengo batean egunkariareriko gertu-lanak gaurtik, nere aburuz, nola asi diteken azalduaz. Ldi IL 72. Urrengo batean erantzungo diot zure galdeari. TAg Uzt 61s. Urrengo batean neronekin eramango aut. Etxde JJ 42. Ia noiz ikusi al dogun alkar urrengo baten be. Bilbao IpuiB 277. Bainan orduan lan egin behar zuan. Hurrengo batean eginen zizkion nahi aña. Osk Kurl 41. Urrengo baten nere ondora / beldurrik gabe etorri. In Uzt LEG I 188.
v. tbn. Yanzi 113. Urrengo baten: MendaroTx 201.
azpisarrerakoSense-4.1
En otra ocasión posterior.
Bultzada batez buruz bera bota zun ormagainetik [...]. Urrengo batean, berriz, jostorratz aundi bat erdialderaño sartu zion [...] beste mutiko bateri. TAg Uzt 64s. Urrengo batean ala ari zitzaizun. Anab Poli 129. Eta urrengo batean, ostikadea emon eustan uzkian Olarratz jaunak. Erkiag BatB 83. Amar-amabost urtian eztozu izan eriotzarík etxian, baña urrengo baten bost urte barruan bi edo iru subertau jatzuz. Gerrika 186.
azpisarrera-5
HURRENGO BATERAKO. Para una próxima ocasión.
Urrengo baterako / euki zak goguan. JanEd II 101.
azpisarrera-6
HURRENGO BATEZ. En una próxima ocasión.
Galdunak, argi burua; baiña / nâsia biotz-pilpilla. / Urrengo batez isilduko du / diru-gose ezin-isilla. Or Eus 400.
azpisarrera-7
HURRENGOKO. Siguiente. "Urrengoko egunien (V-ger), al día siguiente" Holmer ApuntV.
Oiñkada zelan bota bai [erren] ak, / kontetan deutsa besteak . bat; / urrengokoan dinotsa bi. AB AmaE 201. Urrengokoa zan andiena / ainbeste gauzen artean. Azc PB 360. Urrun etorren Bermeotar bat / izan zan urrengokoa. Echta Jos 101. Urrengoko asmakizuna. Kk Ab II 136. Ez noia agintzera urrengokoa [liburua] nungo euskeran egingo dodan. SM Zirik 7. Gu be ez gara ia denpora askorako. Urrengokoentzako utzi daiguzan beintzat orainarte errijendien artean bizirik gorde diran jakintza-ondasunak. Alzola Atalak 94. Sortu zan urrengo egunean, edo urrengokoan, automobilka jendea gora Urto aldera asi zan. JAzpiroz 146. Egun bat egin leku baten da / urrengokoan bestera. FEtxeb 47.
azpisarrerakoSense-7.1
Subordinado, siguiente en grado.
Gexotegi artako osalari nagusijak eta bere urrengokoek arduraz begiratu ta ikusi eutsoen iztarra gixon ari. Kk Ab I 21.
azpisarrera-8
HURRENGORAKO ( (V, G ap. A)). a) Para la próxima vez; para otra vez.
Kontu bada urrengorako. VMg 13. Aizak, i, mutill mañontzi, / urrengorako goraintzi. / Ez al akiken or pipa artzia / etzala lizentzi? Xe in MEIG VI 162. Ekarri eiskun, bada, urrengorako txakolin indartsuagoa. A BeinB 40. Bekian itxas gizon orrek nun egozan lanperna zulorik onenak, baña ezeban gura beste iñok jakiterik, urrengorako be. Ag Kr 141. Urrengoa urrengorako utzita. Anab Usauri 139. Jantzi-kontuak urrengorako itxi bearko doguz. Bilbao IpuiB 191. Txarri obia urrengorako / San Antonioi eskatuteko. BEnb NereA 48. Entzule guztien itxaropena hurrengorako luzetuaz. Osk Kurl 176. Urrengorako, alkarrekin ongi itzegin bear diagu. Alkain 117. Ez bedi horrelakorik gerta hurrengorako. MIH 360.
b) "Urrengorako (V, G), [...] para el siguiente (lugar, etc.)" A (s.v. urrengo).
azpisarrera-9
HURRENGORIK HONAKO (Izt 58v). De desde la última vez hasta ahora.
Urte bakotxean artu egun bat, ta guztiau emon arimeko lan ardurazkoan: egun onetan barriztatu urte atako konfesiño guztiak; eta urrengorik onako bekatu guztiak. EL1 76.
azpisarrera-10
HURRENGORIK HURRENGO. Uno tras otro.
Eta euren seme ta alabak, eta urrengorik urrengo, belaunik belaun, ur-ertzean jaio, azi, kozkondu ta bizi izan diran jatorri osoko gizakiak. Erkiag Arran 85. Agiñak eta ortzak banan banan eta urrengorik urrengo erauziaz. Erkiag BatB 26. Urrengorik urrengo, gizakien ardurarik zoliena, geienbat, orixe da-ta, izan bere. Ib. 34. Gizonak eta mutil gazteak, dotoreak oneek bere, urrengorik urrengo, agur txeratsua egiten deutse. Ib. 139.
azpisarrera-11
HURRENGORIK HURRENGORA ( (V-ger-m ap. A)). Uno tras otro. "Urrengorik urrengora, sin interrupción, por orden" A (s.v. urrengo).
Onen-onena, idaztiño bat litzateke, urrengorik-urrengora, S daroen euskerazko itz diranak iminita. Alt EEs 1914, 142. Ondasunak urrengorik-urrengora esku gitxiagotan batuaz joango dira ta. Eguzk GizAuz 62. Zarren bidez urrengorik urrengora lenagokoen gorabera asko eldu yakuz. Akes Ipiñ 28. Urrengorik urrengora ondatu ta egundo geio ez ei-de ixen euren [lamiñen] barririk. Ib. 30.
azpisarrera-12
HURRENGOTAN. La próxima vez.
Urrungotan ikasko dau arek zelako berbak esan imien aurrien. Ort Oroig 19. Urrengotan olakorik egin eztagijan. Otx 177.
azpisarrerakoSense-12.1
La siguiente vez.
Asi ziran mokoka-mokoka askakuari, sist, atzekatxu lenengotan; sast, urrengotan ez ain kezkatsu. Otx 155.
azpisarrera-13
HURRENGOZ. a) La próxima vez.
Ikusiko dogu urrengoz burletan deutsienian! Bilbao IpuiB 42.
b) A continuación.
Lehenengotz Gales Herrian, hurrengotz Bretainan eta azkenengotz 1928garren urtean Kornubian antolaturiko bazkun batzuei. Mde Pr 258.
azpisarrera-14
HUTSAREN HURRENGO. v. huts.
hurrengo
<< hurrendero 0 / 0 hurrentasun >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper