Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

987 emaitza u bilaketarentzat

Sarrera buruan (21)


Sarrera osoan (494)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
hemeretzi.
tradizioa
tradizioa
Tr. De uso general en todas las épocas y dialectos. La forma hemeretzü se encuentra en textos suletinos y en Etchart (cf. además emeretzugarren y emeritzugarren en M. Ros). Hay (h)emetzi en Yanzi y Herria (v. infra s.v. HEMERETZI EHUN). En DFrec hay 14 ejs. de hemeretzi .
sense-1
1. (V, G, AN, B, L, BN, Sal; Volt 124, SP, Mic 10, Urt II 385, Lar, Ht VocGr, VocBN , Dv), hemeretzu (R, S (); Gèze, Dv), emiretzi, hemetzi, hamaratzi (VocBN), himeretzu (S). Ref.: A (emeretzi, emeretzu, himeretzu); Bon-Ond 154; ContR 515; Iz ArOñ R 306; Echaide Nav 364. Lafitte recoge también las formas suletinas hunberetzü y humeretzü.
Diecinueve. "Emeretzi, diecinueve" (Tabla del s. XVI). FLV 2008, 296.
Baldin gizon batek ehun ardi baditu, eta hetarik bat errebela badadi, eztitu laurogei eta hemeretziak utziten. Mt 18, 12. Kontentamendu gehiago duela bekhatore baten penitenziaz, laur eta hogoi eta hemeretzi iusturen iustutasunaz baiño. Ax 549 (V 352). Ogei ta emeretzi urteko zalduna. Cb Eg III 227. Israeleko Erregeak izan ziran emeretzi ta emeretziak diranak kondenatu ziran. Ib. 333. Hemeretzü kunka olho, etxerat eramaiteko. Etch 416. Milla zortzi eun ogei ta amairugarrenetik emeretzirañoko sei urteetan. Izt C 31. Lehenak hogoi bat urthe zituen, bigarrenak hemeretzi. Laph 134. Likurgoren oñarri-legeak ogeta emeretzi milla ataletan zatitu ebazan ango lurrak. Eguzk GizAuz 10. Engrazik etzirudik iñolaz ere emeretzi baiño geiago dizkikanik. Etxde JJ 55. Hemeretzi? --Egin zuen kolonelak azken billeta eskuetan zuelarik. JEtchep 102. Emeretzi gizon andi. Etxabu Kontu 131. Emeretzi arruako arriarekin. MMant 72. Alaba bat euki eben, eta emeretzi urtegaz il jakuen. Gerrika 159.
sense-2
2. (Ref. al día del mes).
Abentiaren hemeretzü, milla eta sei ehün eta hamasei gerrenian. Etchart 8.1v. Nobenbreren hemeretzian gaberdi izanen da guarda susuestean denean. INav 161. Zortziko solas berak hemeretzian. HU Zez 128. Heldu nauzula bila, azaroaren hemeretziko. Ardoy SFran 262. Lore-illaren emeretzia / Zubeltzu il zan eguna. Uzt Sas 128.
v. tbn. Laph 87. Arb Igand 116. JE Bur 113. Tx B I 247. Alzola Atalak 103.
azpiadiera-2.1
Andramendiko jauregian, bagilaren emiretzi [sic] egun garrenean.
(Escrituras de Andramendi).
TAV 3. 2. 9 (puede tratarse de una var. facticia, para un texto supuestamente arcaico).
azpisarrera-1
HEMERETZI EHUN. Mil novecientos. "Por 1900 mila eta bederatzi eun o emeretzieun" (Tabla del s. XVI). FLV 2008, 298.
Hola hemeretzi ehun urthe huntan. Hb Egia 106. Beinola, orain emeretzireun urte. A Ardi 129. Emetzi eun urte pasia, / orai dua ogei ta biya. Yanzi 63. Emeretzi ehun eta / Ogoita bederatzian. LuzKant 118. Kristo jaiorik emeretzireun ogei ta amalaugarrena. Or Eus 425. Hemetzi-ehun berrogoi. Herr 10-11-1960, 3. Hemeretzi ehun ta berroitamahiru / Hartan Frantsesenea zen minetan sortu. Larre ArtzainE 352.
hemeretzi
<< hazil 0 / 0 heredero >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper