Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

987 emaitza u bilaketarentzat

Sarrera buruan (21)


Sarrera osoan (494)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
buruxka.
sense-1
1. (SP, Hb, Dv), buruska (AN, L, BN ap. A; Lar, Añ, Hb, Lcq 33, bürü- Gèze), buruzka.
Espiga; mazorca. " Buruka, buruxka, épi de ble" SP. " Arto buruxkak " Ib. "Espiga" Lar, Añ y A. "Espigar, coger espigas, buruskak bildu " Lar. "Petit épi, épi laissé aux glaneurs" Hb. " Buruxka ou burutxa ou buruka, épi que l'on glane. Buruxka biltzea, glaner" Dv. v. buru (I, 4), 1 buruka.
Ruth Boozen ogi epailleen ondoan ogi buruzkak biltzen hari zela. SP Phil 188. Ogi buruxka bilzen zebillala. He Phil 190. Ruthek othoitztu zuen Noemi arren utz zezan bihi buruzken biltzerat. Hala beharra: gerthatu zen buruzkak biltzen zituen landa baitzen Boozena. Lg I 245. Ederki biltzen tutzu kanpoko buruxkak. AstLas 74. Oteak ta iratzeak zabaltzen dituzte bere lore, osto ta buruxkak. Lh EEs 1915, 234. Garagardian aizealdiak buruxkek betbetan makurtzen ditun bezala. Or Mi 143. Buruxka batzu bildu bage pobreentzat uztea. A EY I 413. Galtzuartera erori diran buruxkak biltzen. TAg Uzt 81. Hortxe ogi biltzen ari baitire, langileen ondotik galtzerat uzten dituzten buruxkak bilduko ditut. Zerb IxtS 50. Ogi buruxka lotzen ari ginen. Ib. 25. Norbaitzuk ernai egoten dira neguko suaren argitara eta burni zorrotzez (aizkorarekin) buruxken antzeko zuziak egiten ditute. Ibiñ Virgil 75. Botatzen zaizkon bi ogi-bihitarik, batto hartzen du eta bertzetik Jainkoak buruxka bat egiten. EZBB I 74.
azpiadiera-1.1
(bürü- BN-mix, S), buruska (AN-5vill, BN-mix). Ref.: A; A Apend (buruska).
"Espiga de maíz desgranada" A.
azpiadiera-1.2
"Mazorca que no crece" A Apend.
sense-2
2. (S), buruska (A), buska (Lar), buxka (S) Pequeña cantidad, resto; pequeñez, minucia. "Buscar, viene del Bascuence buská, muska, que significa pedazo u pedacito menudo" Lar. "(S), mata [mota?], paja" A (que cita el ej. de Ip). "Bürüxkariari bürüxka, au méticuleux broutilles" Lh s.v. buruxkari. "Büxkoiari büxka, au méticuleux, brindilles" Lh Eusk 1919-1920 (II), 82. Leiçarraga (Decl ã 7v) da buská como equivalente suletino de fitsa. Cf. Buruxkak, tít. de la obra de J. Etchepare; cf. buruxkoi.
Zertako sogiten düzü zure anayiaren begian bürüska bati, eta sumer bat eztüzü zihauren begian ikhusten? Ip Mt 7, 3 (Lç, He, Leon fits, TB, Ur, SalabBN lasto, Dv phits, Echn lasto pizar, Hual nata, Samper bilatxa, Ol agotz, Or, IBk, IBe lasto-izpi, Ker samar). Gero ikhusiko düzü nula idoki bürüska zure anayiaren begitik. Ib. 7,5. Paganorik baizen ez dugun eskualdeetan, multzoka dire konbersioneak! Bainan heretikoz hemen bezala uxadatuak garenean, ezin biltzen da buruxkarik baizik. Prop 1901, 132.
sense-3
3.
( -ea (det.) Lar Izt C 42 y Lcq 99 y 110).
"Cabezuela, hierba de que se hacen escobas, buruxkea <-is->, txillarra " Lar. " Eryngium campestre, cast. cabezuela, eringio, cardo setero [...] buruiska, txillarra " Lcq 99. " Microlonchus salmanticus, cast. cabezuela [...], buruiska (Lar) y txilarra " Ib. 110. Cf. Hb: "Buruiskexilar, chardon à plusieurs têtes", surgido seguramente de una mala interpretación de la entrada de Larramendi.
sense-4
4. buruska (AN-5vill). "Capitulum: cast. cabezuela: reunión de flores sentadas en un receptáculo rodeadas de un involucro común; fr. capitule; vasc. burutxoa (Lar) [en realidad en Larramendi aparece s.v. cabecilla] y en esta localidad buruska" Lcq 34.
sense-5
5. Cabeza (de cerilla).
Piztu gabe gelditu oi zaizkigun, sugaia igurtzi arren, edo buruxkan garra agerturik ere, berela itzali. Or QA 114.
sense-6
6. (PMuj).
Capítulo. v. buru (I, 9).
Axularren liburuak irurogei kapitulu edo buruxka ditu. AIr Egan 1953 (1-4), 4.
sense-7
7. (Dim. de buru).Cabecita, pequeña cabeza. v. burutxo.
Argi ta zeatz asko mintza zaigu gure Eliz Ama Santa, baña bakoitza bere buruxkari lotuak gabiltz, geren buru-xulo ontatik irten ez nairik. EgutAr (V) 17-12-1957 (ap. DRA; cf. buru (I, 2) ).
azpisarrera-1
BURUXKA-BILTZAILE (SP, Dv; buruska-b. Lar). Espigador. "Buruxka biltzailleak, glaneurs" SP. "Respigador" Lar.
Buruxka-biltzaileak arat onata dabiltza yostalari, galburuak eskuan. 'Les glaneuses' . Or Mi 110. Buruxka-biltzalleak, txerri-zaitzalleak... TAg Uzt 239.
buruxka
<< buruindu 0 / 0 dagonil >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper