Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

987 emaitza u bilaketarentzat

Sarrera buruan (21)


Sarrera osoan (494)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
bonbila.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales y en Mirande.
sense-1
1. (Lar, Aq 569; -bil V-ger-m-ple-gip, G, L, BN ap. A; Hb).
Botella; garrafón. "Botella" Lar. "Cangilón, botijón, kantxilla, txangilla, murkoa, (V, G) bonbilla " Aq 569. " Bonbil. 1.º (V-ger-m-ple-gip, G-to-bet), garrafón, botijo cilíndrico de tierra, pintado de negro, de dos asas y cabida de unas ocho azumbres (hidria hoy en desuso) [...]. 2.º (Gc, L, BN), botella" A. " Onbilla, onbilla, bonbilla (V-m), proverbio que significa que el que se afana mucho por contraer ventajoso matrimonio se encuentra por fin con la horma de su zapato, litm.: 'en busca de bueno, en busca de bueno, garrafón'" Ib.
Etxean bonbillan badaukazu ardo edo edari onik. AA II 101. Agertzen dira puska / etxeko guztiyak, / tupiña, burruntzali, / padera, paziyak, / eltze, bonbilla, pitxar, / txaltxiñak, kaikubak. Echag 95. Egoten dira berak / [...] / kantatzen pakean / kandela ifiñirik / bonbilla batean. Izt Po 135. Jaun prestu oni eskatu izan niozkan sagardo beretik bi bonbilla. Izt C 144. Ipiñirik bonbillak oñetan ur beroarekin. EE 1885a, 134. Ogi andi bat egal batean, ardao bonbill da ur txangilla ogiaren ondoan edo lurrean. Ag Kr 48. Ordituta neu? Zegaz gero ordituta? Zeuri atzo amantalpetik kalean jausi jatzun bonbillekoagaz? Ib. 68. Amar librako olio ontzia, lau arroako zaragitxoa, ur irazekidun bonbilla motza. Ag G 324. Mutur, kerten ta belarri gabeko pitxar ta bonbillak. Ib. 55. Ez al dek, Antton, nabaritu nork oratu dion gaur aurren-aurrena ardo-bonbilari? A Ardi 36. Irugarren bonbil andia. Ib. 41. Dabiltzala pitxarrak, / igual bonbillak, / zerbait gazigarri ta / bigunak opillak. JanEd II 14. Sagardo bonbil bat. Alz Ram 121. Bonbillak lerroka bazetzaten hauts gainean. Bat atera nuen bere kideen artetik eta lepoa hautsi nion. Mde Pr 110. Ur berozko bonbillaz (botella) epeldu zion oia. Etxde JJ 264. Bonbilla totolo, ginebra edarigaillu lurrezkoak ur goriz beterik, izara artean ipini eutsazan. Erkiag Arran 158. Bonbilla --botella-- beroak ipiñi eustazan. Etxabu Kontu 128.
sense-2
2. (V-gip ap. Elexp Berg ).
Bombilla.
Fundituta egon ete zan ba? Ekarri dozu bonbillia? Kk Ab I 71. Eskallera-buruko bonbilak eskaintzen zion argi ahulean haurraren ohera hurbildu zen. Mde HaurB 16. Ezin, baiña, ezelan be ixetu! Zera biztuko eban! Bonbilleak emongo eutsan ba sua? Bilbao IpuiB 150. Leiotik sartzen zan bonbilla argiaren igesi. Ugald Iltz 64. Atadian egundoko takarradea egin dabe perdigoiak, eta an egon dan argi-bonbillea zazpi zati egiñik, illunpean geratu da etxaleku au. Erkiag BatB 143. Zure etxeko sukaldean egongo da, noski, argi-indarra. Bonbilla ere bai. Illunabarrean zuk argi-giltzari eragin diozu ta bonbilla piztu da. MAtx Gazt 22. Bonbilla botaren barrenean sartuko zuala. BAyerbe 132.
sense-3
3. "Una vez arada la tierra, se desmenuza con una clase u otra de aperos, según la naturaleza de las tierras. En las altas con un rodillo de piedra o de madera (bonbil, bonbilla)" (AN-5vill) Caro CEEN 1969, 219 (v. ilustración).
sense-4
4. " Bonbillak, bombillas, flotadores" Elizdo EEs 1926, 31.
bonbila
<< bokal 0 / 0 borrozkat >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper