Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

178 emaitza inola bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ohartarazi.
sense-1
1. (BN-arb ap. Gte Erd ; Lar, H), oharterazi (Lar, H), oharterazo (Lar, H), oharrarazi (B ap. A ; Dv, H (+ ohar-a . )), oar-erazi, oartu-azi, uarrerazi.
Avisar, advertir; hacer notar, hacer observar. "Advertir a otro" , "sugerir" Lar. " Horrek guzier ohartarazten dauku (BN-arb)" Gte Erd 74.
tradizioa
Tr. Documentado desde mediados del s. XVIII tanto al Note como al Sur. Los autores meridionales lo emplean gralmte. con aux. trans. tripersonal, con el objeto sobre el que se advierte expresado en caso absoluto y la persona advertida en dativo; en el caso en que ésta no es explícita, emplean el aux. trans. bipersonal. La tendencia de los septentrionales (además de Mendiburu y Olabide) es a expresar la persona a la que se advierte en caso absoluto, y el objeto en instrumental (así en Haraneder, JesBih, Prop, Olabide y Zerbitzari) o en dativo (en Hiriart-Urruty, Landerretche y J. Etchepare), o por medio de una oración completiva, siendo el aux. trans. bipersonal. En Duvoisin y Mirande, sin embargo, se encuentra con el objeto en dativo y el aux. tripersonal. En DFrec hay 3 ejs. de ohartarazi y 2 de oharrerazi .

Hark ohartaraziko zaituzte nik erran darozkitzuedan guziez. He Io 14, 26. Uts egiten duena oarterazoaz zuzentzea. CatBurg 31. Soñu ta aize, Espiritu Santua artu zutenak beldurtu ta oar-erazi zituena. Mb IArg I 366. Unzeta jaunak bere ontzatetzean oartarazitzen duen bezala. "Según la idea sugerida" . Izt, carta a JJMg 11. Abusuez ohartaraziko du kontseilua. JesBih 419. Norbait behin edo bietan huts bati ohartarazi diokezunean. Dv Imit 31 (ap. DRA). Eta San Agustiñek Ebanjelioko esan au azalduz, oarterazitzen du ezen [...]. Arr Orac 29s. Ohart-arazteko gure gizona norbait bazuela aldean. Elzb PAd 5. Ustez eta ahantzirik dagoen, beetterak ohartaraazten du. Arb Igand 119. Hastapenetik hunat zeri nahi izan ditugun ohart arazi Eskualdun gure irakurtzaileak. HU Zez 80. Nihor deusetaz ohartarazi gabe. Prop 1895, 244. (ap. DRA; la ref. es incorrecta) Ez gintuzten Euskararen garbitasunari [...] nihork ohart-araziak. Lander RIEV 1910, 601. Zuen igarotzean darkizkizuten (arkitzen dituzuten) gauzak garaiz uarreraztia. "Haceros notar" . Zink Crit 3. Oarpen au [...] iñola eziñak dirala-ta gaitzesten dituztenen bidegetasuna oarterazteko dagit. Ib. 18. Albista onetxek oar-arazi zion bat-batetan, urez beste aldeko kontuakin etzuala geiago zer-ikusirik. Mok 7. Lerro hautan nahi dut beraz oharrarazi zer edadura nasaia duen Nafarroako eskuarak. Zub 104. Ohartarazten gitu emeki-emeki gibeleko paretan bi erretauler. JE Ber 60. Erkiko Aberesendatzalle Ikuslaritzak oar erazi duna. "Lo informado" . EAEg17-10-1936, 67. Idiaren yabeak, orretzaz oarrerazia izanarren, itxita ez bazeukan [idia] . Ol Ex 21, 29 (Urt abertitua, Ur gaztigatua, Ker konturatuta; Dv lekhukotasun egin badiote). Beren biluztasunaz ohartarazi. Zerb IxtS 10. Baiñan auetako batzuetan ez da dudarik, Teresak ere oartarazi zuna. Or QA 166. Gauza bakan bati oharterazten balio bezala mintzo zen. Mde Pr 84. Egunez gaitz zen jarraitzen Engrazi oartu-azi gabe. Etxde JJ 121. Ez nagoke ohart-arazi gabe Platonek nahikundea sar-arazten duela ezagutzan. Lf in Zait Plat XXII. Eguzkiak oartaraziko dizu. Ibiñ Virgil 79. Ohart arazi nahi zaituztet zonbat den gauza tristea. Xa Odol 221. Ez baitute nehor izan euskaraz izkiriatzeari ohart-arazi bederen dituenik. Larre ArtzainE 115. Baina ibilera horiek, aski zoroak izanik, arretaz oharrarazten digu, gaztarokoak dira, ez geroztikoak. MIH 245.
v. tbn. Laph 81. Jnn SBi 12.
azpiadiera-1.1
Amonestar.
Hereje Luterotarretako asko oartuazi eta fede osoko egi ederretara erakarri ta biurtuazitzearekin. 'Reducir' . Aran SIgn 67.
azpiadiera-1.2
Provocar que se dé cuenta.
Konkor bati bere konkorra hunkitzen badiozu, ohartarazi gabe, zerbeit onik gertatuko zautzu. GAlm 1946, 28.
azpiadiera-1.3
Señalar.
Beren egite aundiak ez ezen, burutapenik gordeenak eta aurkeririk ñimiñoenak ere oartarazteko. "Pintaban" (Quijote IX). Or RIEV 1929, 6.
sense-2
2. " Oharterazte, rappeler (S)" Lrq.
ohartarazi
<< oharkabetasun 0 / 0 oin >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper