Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

283 emaitza honen bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (281)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
sarraski.
sense-1
1. (Lar, H), sarraiski.
Carroña; cadáver. "Cuerpo muerto" Lar.
Ezen non-ere izanen baita sarraskia, hara bilduren dirade arranoak-ere. "Charogne" . Mt 24, 28 (Ol, IBe sarraski; He, Ur gorp(h)utz, TB, Or, IBk gorp(h)utz (h)il, Dv, Leon hiliki, Ip khorpitz, Arriand illotz, Ker gorpu). Aingeruak isur zezan bere anpolá itsasora, eta sarraski baten odola bezalaka zedin. Apoc 16, 3. Arranoari sarraiskiaren ondoren joatea eragozteko. AA III 500. Gripe, zoaz sarraskia yatera, ta azkazalez sabela urra iozu. Or Mi 78. Sarraskia (gorputz illa) dagon lekura biltzen dira arranoak. Ir YKBiz 341. Tzeuren arranoak [...] sarraskitzat eraman. Zait Sof 190. Sorgin-orratz botz, lerdenek / miresten zuten sarraskia [= zakhur hila] . Mde Po 57. Sarraskirik aski bazegoen gerra ondoan pizti-hegazti harrapariek bere gose ase-ezina pixkaren bat berdin zezaten. MEIG IX 28.
sense-2
2. (L, B, BN; Urt V 173, SP (-zk-), VocBN, Dv, H), sarbaski (Lar, H). Ref.: A; Izeta BHizt2.
Matanza. "Carnage, mortalité" SP. "Carnage" VocBN. "Otsoek sarraski izigarriek in tuzte" Izeta BHizt2. .
Harmada hunek Oierriagan izan zuen odol isurizko sarbaskia. ES 113. Egin zen sarraski handi bat etsaietan. Lg I 197. Eman zion bere gogoari behar zituela gal-arazi bi urthe iraganak ez zituzten Bethleemeko eta alde hetako haur guziak. Zer sarraski lastimagarri! Lg II 121. Nork erakuts hik egin sarraskiak, / edo konda hik moztu zintzurrak? Iraultza 17. Hemengo sarraskiak ez nahiz ikusi. FrantzesB II 9. Nihoiz ez da ahantzi eskal herrietan / orduko sarraskia franses soldadutan. Hb Esk 58. Ene arthalde maitea begira zazu, othoi, otso errabiatu horien sarraskitik. Laph 203. Gerla zibilaren harat hunatak eta sarraskiak. Elsb Fram 118. Ez ditake erran zer sarraskiak egin dituen [lur ikarak] . HU Zez 16. Semearen [misionestaren] sarraski gosea. JE Bur 138. Arek egindako sarraskiak eta gogorkeriak egi izan balira. Or SCruz 107. Sarraski odolztatu okaztagarri hori neholere etzuten ikusi nahi. Zub 111 (hablando de una corrida de toros). Milaka eladetar ilak izanak ziran sarraski lazgarrietan. Zait Plat 16. Ukraniako nekazariekin egindako sarraski aiek. Vill Jaink 84. Oillategian egindako sarraskia ta triskantzea. Erkiag BatB 100. Artz itsusiek eztute iñoiz ainbat sarraski egin oianetan barrena. Ibiñ Virgil 99. Gurutze apala, / gogo sarraski honen lekuko bakarra. Azurm HitzB 52.
azpiadiera-2.1
(L, BN, S ap. Lh ; H, Foix ap. Lh.).
Asesinato (sangriento) de una sola persona. "Meurtre, mise à mort avec effusion de sang. Sarraski ala pozoindatze, biak hiltze " Lh.
Gaizki erratea hilltzeka bat da, sarraski bat. He Phil 354. Sarraski horren ondotik bere ama gaixoaren begien aitzinean haren gorphutza erre zuten. Prop 1876-77, 7.
sense-3
3. (G-bet, L, B, BN; Dv). Ref.: A; Izeta BHizt2.
"Blessure sanglante" Dv. "Herida o tajo grande" A. "Heridas grandes" Izeta BHizt2. .
Zilha nazazu zauriez, / sesi dolore gustiez, / haren amorekatik. / Haren odol sarraskiak / eta tromenta handiak / jasanen tut gogotik. 135. Ustez odola zuen eta zerbait sarraski zuelakoan. Dv Dial 21 (It, Ur e Ip zauri). Dena sarraski gero, hila zelakoan, / heldarra zariola, zanpala punp etzan. Ox 131. Ixtripu guzia / zagon ikusia, / zure sarraskia / zutela hunkia: / gorderik zineraman zauri bizia. Xa Odol 167. Zauria zarrapo bat baino gehiago da: sarraski itsusia. Lf ELit 173s.
azpiadiera-3.1
(Fig.).
Bizitze deserregelatu batek sarraski bezenbat ongi egin dezake arimetan bizitze [...] erregelatu batek. Dh 231.
azpiadiera-3.2
Grieta.
Badira [mendixka] itxura guzietakoak, biribilik ez haatik bihi bat, bainan ba dena ozka, dena arrail, dena sarraski. JE Ber 41.
sense-4
4. "Arrebatiña, lo que se arroja o da a muchos para que lo arrebaten" Lar.
sense-5
5. + zarraski (A, que cita a Arr). "Destrucción, desolación, aislamiento" A.
Arri-erauntsiak zurizkatu ditu txint batean belardiak eta soroak. Au da zalaparta! Au da arriaren sarraskia! TAg Uzt 131. Lander eta bakar, / zarpil, / bere biziko zarraski [elorria] . Gand Elorri 40. Edaten doa gauzen zarraski / unkigarri ta zabala. Ib. 199. Aren aoak egundoko sarraskia izan eban; eta agiñak eta ortzak banan banan eta urrengorik urrengo erauziaz, egun gitxiren buruan aren matrailla-azurretako oiak, patata ereiteko gertu dagon soloaren itxurea artu eben. Erkiag BatB 26. Gertakizun bat itxuratu zun Troyako zarraskiari buruz. Gazt MusIx 66.
azpisarrera-1
ODOL-SARRASKITAN. Sangrando.
Heretiko manduel heiek oro sutan eta odol sarraskitan ezartzen zituzten. MarIl 120. Kapetatik beharriradino arrailtzen burua eta odol sarraskitan ematen. Prop 1876-77, 7.
azpisarrera-2
SARRASKIAN.
Hil izan baititut gizon bat ene eskutikako sarraskian, eta gizon gazte bat ene eskutikako kazkakoz. Dv Gen 4, 23 (Urt nik zaurthurikan, Ur egin nion zauri batekin, Ol sakaillez, Ker zauri bategaitik, Bibl ene zauria gatik).
azpisarrera-3
SARRASKITAN (Estar, poner, etc.) sangrando.
Haren gorphutz garbi eta sakratua emana da sarraskitan. Lg II 263. Sarraskitan badabil [zezena], oraino bizia. Hb Esk 225. Gorphutz guzia sarraskitan emana. Lap 260 (V 118). Ez dela gehiago behar ikhusi Uropano bakhar zenbeiten ez sarraskitan ematerik, ez dituztenetarik gabetzerik. Prop 1906, 75.
azpisarrerakoSense-3.1
(Con eman, ezarri, 'masacrar').
Urrun da urrikaltzeko baitziren sarraskitan emanak izan ziren haur inozentak. Lg II 123. Hiri guzia su eta sarraskitan zeramaten. Zby Pel 30.
sarraski
<< sariztatu 0 / 0 sasoi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper