Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

283 emaitza honen bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (281)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zuzendari.
sense-1
1. (G-azp, AN-gip-5vill; Lar H, Añ, Izt 30r, Hb), zuzentari (LarH). Ref.: Gte Erd 61, 195 y 197.
Director (de una institución, empresa, publicación, etc.). "Director" Lar, . "Enderezador, [...]. Lat., director, instructor" Lar. "Corrector, dirigidor" Izt 30r. " Hiriko bi emisoren zuzendari aukeratu debe (G-azp)" Gte Erd 61. " Notizietako zuzendari (AN-gip-5vill)" Ib. 197. v. zuzenlari.
tradizioa
Tr. Documentado en autores meridionales desde mediados del s. XIX. En DFrec hay 197 ejs. de zuzendari, 8 de ellos septentrionales.

Izan zan Gipuzkoako alkarkida Caracaskoaren lenengo zuzendari. Izt C 458. Conde de Peñaflorida, Euskaldun Laguntza Errealaren lendabiziko ipinle ta zuzendari betikoa. "Fundador y primer director perpetuo" . Ib. 457. Ikasola erreal San Fernandokoaren zuzendari. Ib. 475. Eugiko ekida erreal munizioetakoen zuzendari eta eraontzalle egon. Ib. 490. [Santa Barbarako alkartegiko] zuzendari edo erretore Diego Govea. Aran SIgn 67. Euskal-erria-ren zuzendari jauna. Otag EE 1880a, 112. Euskalerriaren alde deritzaion amabosterokoaren zuzendarien mende. EEs 1911, 604. Bazkintza onen Zuzendarijak dubarik esango dautsiezala [...] zertzelada gustijak. ForuAB 121. Jakin nai duana galdetu bezaio Fraisoro-zuzendariari. ForuAG 241. Bialguntzako Goterki-Zuzendarien (Directores diocesanos) batzar nagusia. JBDei 1919, 251. Españako Misio alkartasun guzien zuzendari erneari. Jaukol Biozk III. Urrezko meatze baten zuzendari berria. FIr 134. Paper geiago bear [egunkariak], zabalkunde sakonagoa, zuzendari ordaindua. Ldi IL 75. Galerazpen onen mende arkitzen dira langilleak lez, lanari, trebe eta zuzendari diranak. EAEg19-2-1937, 1109. Kabareteko zuzendariak galdetzen dio. Mde Pr 73. Garriko egin iaku / entzute aundiko, / zuzendari onak / dauz orretarako. BEnb NereA 69. Ikasguko zuzendaria. Zait Plat 22. Ikastetxeko zuzendariaren bilha. Osk Kurl 205. Txapelketa artako zuzendariak. Salav 43. Donostiko apaizgai aundien zuzendariak. MAtx Gazt 8. Esan eustan museo bateko zuzendari jakintsu batek. Alzola Atalak 139. Banku bat ipiñi eben Ondarroan [...]. Eta [Leibar] bertako zuzendari ipiñi eben. Etxabu Kontu 12. Aurrezki-Kutxako zuzendariak oso ondo artu zuan. TxGarm BordaB 166. [Karzelako] ate guztiak zuzendariaren bulegotik ikusten dira. Gerrika 98. Kasetaren zuzendari lana egiten zuela. Larre ArtzainE 292. Aldizkari honen zuzendariari bidali zion eskutitza. MEIG VIII 24.
azpiadiera-1.1
Director de escena; director de cine.
Ezkaratzari dagozkion etxe-tresnak. Argi-ontzi bat pixtua. Gañerakoan irudi-zuzendariari deritzaion bezela. Alz Ram 21. Amabi urtekin egin eban zuzendari umien teatro batean. Alzola Atalak 97. Eta horretarako gutxi bezalako antzezlari bat aurkitu du zuzendariak: Marlon Brando. MEIG I 124.
azpiadiera-1.2
Tovar izan zela Florentino Castañosek Madrilen aurkeztu zuen tesiaren zuzendari.MEIG VIII 88.
azpiadiera-1.3
Manual de lingüística indoeuropea zelakoan zuzendari eta lankide izanik. MEIG VIII 85.
azpiadiera-1.4
Director de orquesta, coro, etc.
Mako gañean egozan, Andre Mariari lora ta usoak botateko gertauta, zuriz jantziriko neskatillatxu batzuk, eta Mañasi zan euren zuzendari edo erakustzalle. Ag Kr 221. Ezta izango [...] ereslari-talde (orkesta) edo abeslari-talde (orfeoi) zuzendaririk. LzM EEs 1912, 106. Artu zuan zuzendariaren zigorra. A. Pagoaga Itzald II 144. Zuzendariak aginduta ereslariak asi ziran ta jarraigoak elizarako bidea artu zuan. Anab Usauri 33. Abeslari-taldea, Kolonoko agure zarrak osatzen dute, zuzendari . abeslari burua izaki. Zait Sof 103. Sua darioten izar-dantzen zuzendari [...] aizen aur ori! Ib. 193. Euren [musikalarien] zuzendari edo diretoriak. SM Zirik 20. Abes-batzaren zuzendariak Schumann-en sonata bat joten zuan pianuan. Osk Kurl 175. Erregeren jauregiko kantoretaldearen zuzendari be. Alzola Atalak 77. Urrengo [musika bandako] zuzendaria Izeta izan zan. Au zuzendari-zuzendaria zan, ortarako ikasia. Etxabu Kontu 22.
azpiadiera-1.5
Dirigente, gobernante.
Ara or Ametzuko Gaispar, gizon leiala ta zuzendari burutsua [...]; ara or Diego Etxalar da Urdatzko Gonzalo napartarren gidari errimeak. Ag AL 13. Zuzendaririk eza, erriaren ondamena. Ol Prov 11, 14 (Ker zuzendari; Dv manatzaile). [Erri] batak ain aspalditik zuzendari zituenak. Mde Pr 33. Gure erriaren zuzendaritzat / an dago gogoz jarria. Basarri Aranzazu 1951, 46. Erri zuzendari ta gizarte langilleen artean, nor izan da olakorik? Agur 17-2-1973 (ap. DRA). Nevada Estaduko zuzendarien Batzar-Etxiak. Gerrika 214.
azpiadiera-1.6
Guía.
Adimena [...] gure egipenetan zuzendaritzat eman zaigun argia da. Zink Crit 4. Nere begiak ziran oien begien zuzendari ta gudaldian nere ikurriña aien aurrelari. Goen Y 1934, 183. Itsua itsuaren zuzendari, biak zulora baietz jausi. EgutAr 8-1-1970 (ap. DRA; la ref. es incorrecta). Oinkadak zuzen emateko gidari ta zuzendari on bat bear dezu. MAtx Gazt 93.
azpiadiera-1.6.1
Bere animaren zuzendari erretorea zuan. JAzpiroz 64 (v. GOGO-ZUZENDARI).
azpiadiera-1.7
Santo patrón.
Orregatik ipiñi du Eleizak [San Jose] bere Patroi ta zuzendaritzat. Ag Serm 270. [Begoñako Ama] izan dedilla Bizkaiaren zuzendari ta zaintzalle. Ib. 517.
azpiadiera-1.8
Beraren atsegiña zuela oroz lehen bilatzen [emakumeak], gauezko jolasetan bera zuzendari izaki.Mde Pr 179.
azpiadiera-1.9
Itxasontzi bat zuzendari gabe uinen erdian botatzea. "Piloto." Zink Crit 241.
sense-2
2. "Apuntador con escopeta, zuzentaria " Lar.
sense-3
3. "Assentador de cantería, arlanden zuzentaria " Lar.
sense-4
4. "Componedor de contraversias, pacificador, zuzentaria " Lar.
azpiadiera-4.1
Corregidor, antiguo magistrado.
Bizkaiko Zuzendariaren --Korrejidorearen-- aurrean aitortu zuanez. Eguzk RIEV 1927, 423.
sense-5
5. (Adj.).Directivo; director.
Bilgumako Aldimaitz Zuzendariak, egillearen desioai erakidaturik, erabaki du. (Donostia, 1883) JFlor. Zenbait euskozale bioztun eta azkarrek egindako Bazkintza Zuzendaria.Ldi IL 116. Latziñaldari-Alkartasuneko Batzorde Zuzendariarekin. "Junta directiva" . EAEg4-4-1937, 1429. Apaiz zuzendari bati ideki zaiozu zure barrua. MAtx Gazt 83. Manterola beren apez zuzendariarekin. Larre ArtzainE 283.
azpisarrera-1
GOGO-ZUZENDARI. Director espiritual.
Bere gogo-zuzendariei. JBDei 1919, 267.
azpisarrera-2
ZUZENDARI NAGUSI.
Gintza Zaingoko Zuzendari nagusi izendatuaz. "Director general" . EAEg11-10-1936, 19.
azpisarrera-3
ZUZENDARI ORDEZKO. Subdirector.
Carraindi Jainaga'tar Jokin, aberezaintza zuzendari ordezko izendatuaz. EAEg 25-10-1936, 131.
azpisarrera-4
ZUZENDARI OROKAR. Director general.
Lana Zaingo zatiaren Zuzendari orokar Santines Rueda'tar Mikel izendatzen det. EAEg 10-101-1936, 15.
azpisarrera-5
ZUZENDARIPEAN. Bajo la dirección.
Garroko eskolan lehenik [...], andetcheberry apez onaren zuzendaripean. Larre ArtzainE 150.
azpisarrera-6
ZUZENDARI-HURREN. Subdirector.
Zuzendariak, Zuzendari-urrenak, Eikindariak, erantsiak eta abar lanari. EAEg 5-4-1937, 1436.
azpisarrera-7
ZUZENDARI-HURRENGO.
Zuzendari-urrengo eta Ikuslari Nagusi ardura sortu-erazten da. "Vicegerente" . EAEg3-4-1937, 1420.
zuzendari
<< zuzen 0 / 0
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper