Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

283 emaitza honen bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (281)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
iralgi.
sense-1
1. (H), iralki (Dv, H).
"Point où une chose naît, sort et se manifeste; origine, source" H, que cita el ej. de Haraneder. Duvoisin (que tbn. cita a He) remite a iraulgi: "Généalogie, descendance, race".
Kastitatea bihotzean datza bere iralkian eta ithurburuan bezala. He Phil 261 (que Harriet traduce 'la chasteté réside dans le cœur à son point de départ et en sa source'; SP Phil 259 bere ithurburuan bezala).
sense-2
2. (H).
"Lignée, race, famille, parenté" H, que cita los ejs. de Larreguy y Lardizabal. Cf. hidalgia, iraulgi.
[Ruth] sartzen da Jesu-Kristoren iralgi loriosoan. Lg I 250. Lanbide onetan Jainkoaren eskua zebillen; onela etxe on artan bere Seme Jesu-Kristoren iralgi zorionekoa gordetzeko. Lard 162. Hitz baten etorkia aurkitzea eta honen "iralgia" garbitzea, hiztegi etimolojiko baten eginbidea da. MEIG VII 90.
sense-3
3. (H), irargi (Vc ap. A), illargi (G-goi ap. A ).
"Indice qui aide à arriver à une vérification, preuve, [...]. Zer iralgi dukegu hura dela ohoina?, quel indice avons-nous (qui nous fasse penser) que c'est lui le voleur? Erraten duzuna sinhesgarri da, bainan iralgirik eztezu: [...] mais vous n'avez pas de preuves. Haztea iralgirik gabe eskuratzeko ardura gauza nekhea, la criance sans titre, chose difficile souvent à recouvrer" H. "Prueba, documento" A. " Irargia ataratea, sacar las pruebas (litm.: la luna [interpretación a todas luces incorrecta]) de un aserto (V-ger)" Ib. (v. tbn. EY III 328). Cf. irargitu.
Gorpuaren kolkoan Done Andresen gorpuzkia irargi (prueba, auténtica) ta guzti aurkitu eben. A Ezale 1898, 179a. Zure eritxian gortxua izatea sarri gauza ona izaten da, eta irargi edo argumentutzat gauza polit batzuk daukazuz. Ib. 104b.
sense-4
4. "Noticia" DRA . Cf. hiralgo.
Batek hau erran, bertzeak aldiz hura konda, [...] funtsean hiriko berri edo iralgi guziak arthoski jorratzen zituzten. GH 1925, 540s.
iralgi
<< 1 irain 0 / 0 irozgarri >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper