Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

283 emaitza honen bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (281)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
beraz.
sense-1
1. (gral.; SP, Urt I 22, Ht VocGr , Lar, Añ, Lecl, VocBN , Hb, Dv, H, A DBols ), beras, beratz (AN-mer), begaz (V), beaz. Ref.: A (beraz, begaz); Bon-Ond 172 (beratz); Gte Erd 239, 245.
Por consiguiente, así pues. "Beraz, que quiere decir 'de manenera que'" IC 59. "Donc" SP, Ht VocGr y Dv. "Donc, par conséquent" H. "Luego, sacando consecuencia", "según eso", "con que, de suerte" Lar. "Ergo", "luego, ergo", "consiguientemente" &c. Añ. "Donc, synonyme du mot arren" VocBN. "Por consiguiente, pues" A. En un pasaje de LE Urt 369: Biaz bear da kuidadoa iduki, ez gorputzarenaz bakarrik, Azkue interpreta erróneamente biaz como variante de beraz, y traduce: "por lo mismo debe tenerse cuidado no sólo del cuerpo"; en realidad "hay que cuidar de los dos (del cuerpo y del alma)". v. bada; 1 arren (4).
tradizioa
Tr. Documentado desde Leiçarraga, es de uso gral. excepto entre los suletinos, en los que sólo lo encontramos en Belapeire y Archu; tampoco parece frecuente en textos navarros: aparece p. ej. en Lizarraga, pero no en Beriain ni Elizalde. La forma beratz sólo se encuentra en Tartas, y begaz en fray Bartolomé. Beaz es empleada por algunos autores guipuzcoanos a partir de finales del s. XIX, como Soroa, Alzaga (STFer 117), Mocoroa (Damu 25), Illarramendi (Pill 5), Orixe, Labayen (EEguna 108), Lekuona, Barriola (Goi 58), N. Etxaniz, Irazusta (Bizia 25) o Etxaide (JJ 51). En DFrec hay 788 ejs. de beraz .

Beraz sori da sabathoetan ungi egitea. Mt 12, 12 (He, TB, Ol, Leon, Or, Ker, IBk, IBe beraz; Ip, SalabBN arren, Echn bada, Ur ala bada, Ur (V) alan bada, Dv hargatik, Hual kala bada, Samper segun kori, BOEanm 1300 geros). Beraz, hire erranaren araura, Iainkoaren botherea eztiagok behin-ere alfer. Ins C 1v. Hik diok beraz, ezen behar zela Iesus Krist gizon egin ledin. Ib. 3v. Nagoen beraz bethi prestik, / Seguranzarik eztenaz geroztik. Mat 324. Nik esan diot eztebala dotoreak kulparik [...]. Esan dit zuk dezula beraz kulpa. (Azpeitia 1622). ConTAV 5.2.9, 126. Alferrik beraz altxatzen tuzte gora bihotzak / Eta alferrik egiten hain aberats emaitzak. EZ Man I 112s. Allegera adi, beraz, / berri hauk entzuteaz. EZ Noel 30. Beraz hunelatan, badu Iainkoaren zerbitzariak bertze mundukoaz gaiñera, mundu hunetan ere zenbait golardoa. Ax 507 (V 326). Zer antsia zen beraz hargatik? Ib. 191 (V 129). Beraz obligadurik gagoz iakiten eta ulerretan ori guztiori. Cap 24s. Beraz eztago sakramentuan ogien eta ardaoen sustanziarik? Ib. 64. Beraz, biho' en' artizarra / Larderi' oro kanpora / Erakutsu zutan den garra, / Eta zure bihotz gora. O Po 44s. Zarela beraz eskerdun dohain xipiena gatik, eta mereziko duzu handiagorik hartu. SP Imit II 10, 5 (Mst, Ip arren). Ea beraz gure obrak, / Lehenak guzietan, / Ditugun beti, Debotak, / Iaunaren ohoretan. Arg DevB 109. Nork egin du beratz, edo nontik jin da herioa? Tt Onsa 154. Huna beraz ahuspez non naizen zure oiñetan, majestate adoragarria. 27. Zergatik beraz, Elizak dioan bezala, hura deitzen die hen sor egüna? Bp II 88. Eliza beraz ezta belzez estalzen, ez eta ülhünki ari kantatzen, lürreko honen galzia gatik? Ib. 128.
( s. XVIII.) Hargatik beraz Aitzindaria edo Buruzagia behar da izan, lehen erran dudan bezala bakharra, baina hura ona eta behar bezalakoa. ES 141. Ensaia zaite beraz arthozki zure baithan garaitzerat bertzeen baithan gehien gaitzesten ditutzun eskasak. Ch I 25, 4. Ea beraz anaiak, goazen elkharrekiñ. Ch III 56, 6. San Ioseph ezta beraz Jesu-Kristoren Aita? CatLav 48. (V 32) Beraz mundura heldu garenean zenbait bekhatuz kargatuak gara? Ib. 43 (V 29). Beraz, Hermogenes, izenak ifintea, ezta iñolaz ere, zuk uste dezun bezala, gauza ariña edo txikia. Lar DT L. Herejia bakoitza da arrats itxia baño illunago [...]. Nolako gaba beraz egingo dute herejiya guziak batean bildurik eta baturik? Lar SAgust 8. Zaude beraz zure buruaren gaiñean erne eta atzarria. He Gudu 125. Beraz, berez gauz ona da kristau-ezkonza. Mb IArg I 178. Ta onek erremediorik ez duela? Beraz nere atsegiñak joan dira. Cb Eg II 192. Orrela beraz nor da Jesu Kristo? Cb CatV 25. Entzun ezazu beraz orai zer manatzen darotzun. Lg I 271. Ez dezazula beraz uste izan Jinkoaz arbuiatua zarela. Mih 47. Bekatü dira beraz plazer satsü güziak? CatLan 94. Berás eztá galzen matrimonioaren ondasungáu [umerik] ez izánes, nola eztén kulparik berén aldétik ez izáteko. LE Matr2 88. Examina dezadan beraz orai ene burua, kontsulta dezadan ene bihotza. Brtc 205. Beharra egiten duan langilleari zor zaio bere saria. Gure onagatik, guri Zerurako bidea erakusteagatik, nekatzen dira [...] Apaizak eta Eliz-gizonak: zor zaie beraz, bizitzeko behar duena. Ub 187.

( s. XIX.) Gu baitan den on guzia / Zerutik heldu zaiku, / Ordean gaixtakeria / gerok obratzen dugu. / Zertaz beraz glorifika? Monho 106. Beraz gure sakrilejioa da ezaguera osoaz egiña, estalgarri edo eskusa gabea. Mg CC 243. Amar orduko lua egin dozu beraz, bada etzun zinian bart amarretarunz. Mg PAb 115. Eragozten digu beraz Jesu-Kristok, alimentu billa geroko nekatzea. Gco I 424. Sinistu diteke beraz, Jaungoikoa bizi dala lurrean gizonakin? AA I 528. Ezin ardiets dezake gozatu nahi luken Jainko hura: beraz herran eta errabian sartzen da haren kontra. Dh 159. Ezin esan ginai, Santubak emongo eutsala libertadia, pekatu egiteko. Begaz ez da pekatu dantzan egitia San Pranzisko Salesen eritxijan. fB Olg 159s. Begaz amau biar ditugu geure burubak Jaungoikua gaiti. fB Ic I 78. Beraz guzurra dinozube dirauskuzunian eztozubela ezer sentietan. Astar II 140. Beraz baduzu zuk Aingiru guardiakoa? CatB 40. Zer egin behar du beraz? CatLuz 23. Dugun beraz izan bethi Ama Dibino harentzat egiazko errespetua. MarIl 65. Zer ez dugu beraz guk egiteko, gu grazian ez borthiztuak [...] eta betheak garenak habitura kriminelez? Jaur 344s. Beraz orrela beti jiraka biraka dabiltza itsasoko urak kurpilla bezala. "Según eso" . It Dial 109 (Ur, Dv beraz, Ip hola arren). Beraz etzaiote bear atxakia egotzi lurrai, zergaitik ez diran artarako gai. Izt C 138. Erradazu beraz, / Zer duzun egunaz / Irabazten. Arch Fab 227. Beraz, ondo ero ta zentzun bagia da [...] zerua galduteko arriskuan jarten dana. Ur MarIl 62. Bakotxa ager bedi beraz, bethi den bezalako. Gy 115. Bada beraz bethi Elizan gidari bat, ageria guzientzat. Hb Egia 115. Frutu ona ematen ez duen arbola, ebaki eta suari emana izango da. Beraz beren frutuetatik ezagutuko dituzute. Lard 385. Ez beraz egon, ordu gaixtoa etzaitzulakoan helduren. Dv LEd 219. Diozu eskolarik ez duzula. Izpiritu saindua mintzo zaizu beraz? Laph 94. Frantzes asko ill dala / diote Austrian, / beraz ez da onezkero / frantzesik Frantzian. Xe 223. Beraz, beste lekuren batean esan bearko didazu? Zab Gabon 73. --Bigar arte, Batista. --Badijoa beaz? Sor Bar 106. Aur au izango da santu aundi bat: guarda biar dezu beraz arrisku guzietatik. Bv AsL 24. Beraz, ez aite Arno i ere, / Ez aite izan aiñ arrua. AB AmaE 102. Egoitea hobe dugu beraz garen lekhuan! Elzb PAd 13. Ageri zen beraz, ezin hobeki, san Benoaten izpiritua eta botherea fraide gazte hura baithan zirela. Jnn SBi 106. Emagun beraz gobernamenduak zinez eta egiazki axola duela. HU Zez 106. Ermitaraño lagunduko dizut beraz. Moc Damu 14. Beraz Eleizea sartu leiteke erreñuetako gauzen zuzenbidean? Itz Azald 211.

( s. XX.) Beraz badire hirur Jainko? CatJauf 51. Eta euskerea erakustearren erderea baserritarren buruan sartzeko aña lan eztogu egingo? Ona dago beraz gure erri zaletasuna! Ag Kr 7. Nahiago hite . ikusi eta haztatu, oinhazerik minenak behar gabetarik jasanikan ere. Erabilzkik beraz aztaparrak! JE Bur 124. Beraz ez dezu familirik? Iraola 121. Zoritsu dira beraz gure ezagunok? Zabaletan bai; obeto eziñ. Ag G 367. Beraz bi amets, bat lotan ta bestea esna egiñ dituzu. Urruz Zer 15. Aspaldijan etxuat euki lanik, eta etxaukuat lauzirikorik, eta beraz etxaukuat nun sartu, zer jan, ta etxakiat zer egin be. Kk Ab I 14. Aurkalarien eleizak ez du ba batasunik ez beren siñisgaietan ezta ere beren Sakramentuetan. Beraz ez da au egiazko Eleiza. Inza Azalp 96. Polliki polliki khentzen ditu beraz bere galtzak, esker eta eskuin behatuz. Barb Sup 46. Ni nauk beraz gezurtia? / Ikusi gaitukanean, / Zer duk ba gorde sakelan? Ox 54. Beraz, itsu gaiztoak nire abotik bere tronpia atara baiño lenago, nire urdailla nastu zan. Or Tormes 29. Karlistak esnatu zirala ikusita itzuli zan Españira, Errekondoren agindupean kapellau izatera. Beaz aurrena kapellau izan zan. Or SCruz 29. Nafartar bat beraz izan da idazle lehena gure mintzaira ederrean. Zub 17s. Deia egin diet ta baiezkoa eman zidaten, beraz laister agertu bear dute. Lab EEguna 68. Zuk, ezkontzarako, gauza bat bakarra dakarzu: burruntzi bat. Beaz, zu, ez zera nere alabaren mallan jartzen. Alz Burr 15. Gixon zurra zara eta beraz, parkatu egitten dautsut. Otx 18. Ementxe itxoingo ziotet, beaz, gure bi mutillai. Lek EunD 45. Beraz aspaldikoa da Euskadin etxe bakanduen oitura. JMB ELG 68. Agertu ziran beraz amaikagarren orduko langilleak eta . denario bana artu zuten. Ir YKBiz 354. Beraz, sendi alogera gizartearen onak eskatzen dau. Eguzk GizAuz 180. Biar bertan etorriko naiz bazkalondoan zure erantzunaren billa. Beraz, biar arte. TAg Uzt 208. Sabeleko debruak itsuturik, gure muttikoa hasten da beraz erhia untzian sar, ahorat ekhar. Lf Murtuts 10. Iduri du beraz . Nive delakoari ez diogula bertze izenik bilatu behar. Zerb Azk 48s. Zorioneko ago beaz alde guztietatik? NEtx Nola 20. Jarrai gakizkion, beraz, ipuiari. Etxde JJ 94. Aitortuko du, beraz, zer dakin eta zer ez dakin. Or Aitork 248. Zorakeri-unen bat izan ete eban, beraz, Aita Bartolomek pulpitoan? Bilbao IpuiB 238. Ez zituan loak artu, beraz, gure mutiko biurriak. Erkiag Arran 58. Txalupa loturik eta burni-besoak gañean gelditu zan, beraz. Anab Poli 24. Ikusten duk beraz aitak ere maite hituela, harek ere baitaki egun batez hunat etorriko hizala. JEtchep 66. Susmo, intuizio ta antzemate sakonen errian gaude, beraz. Vill in Gand Elorri 14. Bere diruak han zituen oso osorik. Ez dute beraz ebasteko hil. Larz Senper 58. Nun zagon beraz nagusia? Ala etzen nagusi? Ardoy SFran 64. Beraz juan nai dezu / laister bazkaltzera? Uzt Noiz 118. Arbolak bizi deno baduke itzala, / beraz balaike fruitu ekar dezakela. Xa Odol 123. Huna beraz nun hasten nizan sugai batzuen muntatzen. Etchebarne 28. Kanpo-naziño orrexek beraz / gure kontrako bidean. FEtxeb 57. Etzuala onartzen suerorik eta ezer ere. Etsipena emanda egon zan, beraz. Albeniz 109.
sense-2
2. Ciertamente.
Gizona aberastutzea, nai izatea baño geiago gabe egin zezaken Jaun aundiak, beraz ta ziñez esku zabala izan zuan gizonarekin. Inza Azalp 45. Artzai arrek siñisten zuan egun artan etzala euririk. Arrek ala uste zuan beintzat. Baño bai al-zekin ziur edo beraz? Ib. 24.
beraz
<< 2 berandu 0 / 0 berbera >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper