Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

283 emaitza honen bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (281)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
banakatu.
sense-1
1. (V, G, AN ap. A ; , Dv, H, Dgs-Lar).
Desunir(se), separar(se). "Desunir" . "Dividir" Dgs-Lar 8.
Desbatu, banakatu edo desunidurik daguan erreinuba banatuko da, eta etxiak etxien ganian jausiko dira. Astar I app. XXI. Egiñeratzen dira bi erreka, zeintzu banakaturik joaten diran bidasti-aldi batean ifarralde ta sortegitik sartaizara ondo ureztatuaz Maiako Erria, eta Errazu. Izt C 120. Non lenago alkar beñere ikusi bageko gizonak adiskide mami betiko egiñik, banakatzen direan nor bere eginkizunetara, batak besteari amodioz esaten diotelarik . Agur ta Agur. Ib. 227. Jainkoak bat egin zituenak, gizonak ezin banakatu ditzake. Lard 421. Zure artaldeai ikusi bat eman, eta ardi nabar guziak banakatu edo apartatu itzatzu. Ib. 38. Bereala banakatu ziran, Dabid basoronz, eta Saul bere errira. Ib. 178. Nator banakatzera semea aitagandik, alaba amagandik. Ib. 395. Bizi-alarguntza ere, desleialtasuna ez, beste edozein bidegatik egitea, debekatzen du, eta onela banakatuai zorrotz agintzen die, ez besterekin ezkontzeko, lena bizi zaion bitartean. Ib. 381. Berba bat bakarturik edo banakaturik dagoanean, ondo aditu edo ulertu ezarren, beste berba batzun ondoan ederto adituten da. Ezale 1897, 105b. Arteratu zan onetan Piela bera, ta [...] banakatu edo berezi ebazan auskari ta destainariak. Ezale 1897, 45a. Zerbait iazoten da maiteak diranak banakatutean. Ag Ioan 109. Ama Birjiñak, bularrean batuak zeuzkan eskuak graziak zabaltzeko bezela banakaturik, begiratu zuen lurrera. Goñi 62. Saill bakoitzeko eleak antxiña ele bat bakarra [...] egiten zuten, eta gerora aldentzen eta banakatzen joan dira. Ayerb EEs 1916, 262. Banakatu ziranean, erraz igarri zitekean Antonioren zama zein zan. Anab Usauri 123. Gutxi-gora-bera orain giputz-izkuntza eta bizkaiera banakatzen diran lerroan. JMB ELG 97s. Gaitz-susmopean dauden abereak banakatzea, lerrokatzea eta ikurraztea. "Aislamiento" . EAEg26-12-1936, 649. Etxerakoan berriz, ibillera beko aldetik egiten zutenean, len aipatutako zelaigunetxoan banakatzen ziran ostera. Etxde JJ 146. Ideia guzien ithurburu balinbada Ideia bakar bat, ezin-aldatuzkoa eta betierekoa, bertzalde haren izaitea balinbada zer nahi izaite aldakor bakotxetan banakatua, nola ditake bakotx horiek ere izaitea? Lf in Zait Plat XXIII.
azpiadiera-1.1
Ordenar, clasificar.
Bear dan lez txukunduak eta banakatuak arki ditezela [giltzak] . "Con el debido orden y separación" . EAEg4-4-1937, 1431.
azpiadiera-1.1.1
Dividir, clasificar.
Edesti-aurrea lau garaitan banakatu edo urgali gentzake. JMB ELG 13.
sense-2
2. (V, G, AN ap. A ; Dv, H).
Diseminar(se). "Séparer un à un, les uns des autres, s'éparpiller" Dv. "Diseminar" A.
Oial zuri batzuk agertu zirean, emen, an da aruntzago guztiz polito banakaturik. Ag Kr 62.
azpiadiera-2.1
Ralear.
Gortu belarriyak, / illiak banakatzen. MendaroTx 230.
azpiadiera-2.2
(Part. en función de adj.).
Or da emen banakatuak agiri ziraden patxara ederreko eta Aitzgorri gañeko elurra baño zuriago ziraden etxeak. Apaol 21. Hemen, etxe berri pollit banakatu andana bat. JE Ber 77. Baionatik Bilboraino itsasoari hurbil banakatuak diren herri guztietan. Ib. 94. [Arlaban-aizkora] danak toki banakatuetan arkituak dira. JMB ELG 59. Zeru-osin unbilla, / odei banakatuz. Gand Elorri 212. Nola sail honen agerraldiak banakatuak urtetzen joan diran. Ugalde in MEIG IX 51.
sense-3
3. Repartir.
Ordena ugarituaz zijuan, ta beragatik zan neke aundiya buru batentzat lan guziak egitia, erabakiko zala orduan, nola lanak banakatuz, askoren buruan aisago ta errezago Ordena gidatzeko bitarteko biar ziranak artzia. Bv AsL 159. Erriko nausijak banakatu dautsiezan okela, ogi ta ardauaz bazkarija atondu dabe. KK Ab I 97. Berriz-en alkarri agur egin eutsoenian, azkari (merienda) on bat eginda, ondiño be [txanpon] apurren batzuk banakatu ebezan. Ib. 95.
sense-4
4. Difundir.
Zein ongi bere edergaiak banakatzen dituan [kantariak], biotzeko zauriak urratuaz! ADonostia Itzald II 23.
sense-5
5. "Contar, numerar" .
sense-6
6. "Particularizar [...], bakoitza berez esatea, banakatu " .
azpisarrera-1
BAT-BANAKATU. v. bat.
banakatu
<< baltseo 0 / 0 baratu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper