Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

283 emaitza honen bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (281)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 autore.
sense-1
1. (Urt), autor (Urt), auktor, auktore.
Autor. "Allegare authores, testes, exempla, autorak, lekhukoak, exenpluak alegatzea " Urt I 520. "Auctor libri, liburu egillea, [...] liburuaren autora " Ib. III 102.
tradizioa
Tr. Al Norte se encuentra gralmente. -or, al Sur -ore. En DFrec hay 74 ejs. de autore, meridionales.

Karitatez mintzo da legiaren autora. Iraultza 80. Arabiako auktor famatu haren erranez. Mong 588. Oraino bertze-alde banituke hainitz autor arrotz ene aiphamen hunen fagoretan deitzeko. ES 109. Halatan beraz baderraket eskuarazko Autoretarik hau [Axular] dela Aitzindaria, Buruzagia eta lehena? Ib. 143. Horla baizen etzen iguriki behar Authoraren jakite eta pietate berezitik. J. Darreche in Ch pról. Katixima akhabatzean on da Eskritura Saindutik edo Autor onetarik atherarikako zenbait Istorio kontatzea. CatLav A 8r (V 9). Anziñako Autore Erretoriko, Poeta ta beste gizon andi lenagoko guzietan ikusi ta ikasi zuena, iñork bestek ez bezala moldaturik eman zigun. Cb EBO 4. Edertasuna, Autoreak diotenez, giza semearen baño geiago zan, edo Aingeruarena zirudien. Cb Just 87. Erran daite Izpiritu saindua bera dela othoitz labur hunen autora eta ithurria. Lg II 100. Orgátik da zenbáit autoreén opinióne salbatzendiréla emastéki yágo gizón baño. LE Prog 116. Plazer eta atenzione handienarekin irakurtu izan dut liburu berri hau; hunen autora sabantegia eta sobera khartsua ezagutzen dut fedearen kontra gauzarik xumeena abantzatzeko. Daguerre in Brtc 3. Autor berak eman dituen koplak aire berean. Monho 30. Ez dira Autoreak iritzi batekoak. AA III 520. Autoreak modu edo kondizio asko dakazte. Ib. 524. Eskuaraz izkiribatu duten Autor guziek, salbu batek, segitu baitute lengoaja huntan frantses orthografa, asko hitzen izkiribatzeko moldean. MarIl VIIs. Autoraren sinadura ez dakharken exenplario bakhotxa ez da izanen hartaz aithortua. Gy II. Belenen, autore batek dionez, agertu zitzaion Jesus aurra bere amarekin. Bv AsL 222. Arrazoinekin erran du autor handi batek Erreboluzionea dela bere funtsez edo berenaz debruzkoa. Elsb Fram 80. Zenbaitek, autor beraren [Bresciani] arabera, norbait hil edo asasinatu baino lehen, ekharri dute bekhatu mortal baten egiterat. Ib. 176s. Gogoan eduki behar dugu [...], indoeuropar jende batzuen hauzoan bizi zirela Vascones izenez Aitzinateko autoreek ezagutu dituzten euskaldun zaharrak. Mde Pr 216. Jasson, olerki honen autorea, bahitu eta hiltzera epaitu zuten frantsesek. Ib. 289. Iñortxo ere eztala arduratu latindar eta grezitar auktoreak euskerara itzultzen. Ibiñ Virgil 22. Detxeparek, lehenengo euskal autoreak, plazara atera nahi zuen euskara etxe zokotik. MIH 164. Lege zaharrei eginahalean eustea da, noski, Euskaltzaindiaren eginbidea [...]. Euskal autore gailenak ditu eredu eta [...] badu hor oinarri sendoa. Ib. 114. Bizkaiko autore zaharretan. MEIG VII 131.
v. tbn. Autor: Tt Onsa 11.
azpiadiera-1.1
(Ref. a Dios).Autor, creador.
Iainkoa bera nahi da hetako author eta iabe ezagutu. Ins G 8r. Konsideratu ondoan, penitentziaren autora, eta buruzagia dela Kristo gure Jauna. ES 153. Naturalezaren autorak hegastinari emaiten baitiotzka hegalak airatzeko, eta hegaldatzeko. Ib. 184. Bizitzearen Ama: Haren Autora Munduari ekharri diozunaz geroz, egidazu arren fabore, [...]. Arg DevB 175. Zu zarela gauza guzien Autor eta Obrari lehenbizikoa eta prinzipala. He Gudu 132 (SP 111 lehen egille eta obratzaille prinzipala). Bihur zaitezen, zu lurretik formatu zaituen, Autor bera ganat. Brtc 264. Meziaren aurkile, ipinzaile edo autore da Jesu Kristo bera. Astar II 209. Egijagaz esan ginaike, Jaungoikua bera dala Abe Marijaren ipinle edo autore. Ib. 271. Bihur zaiten amorea gatik zure autorra ganat zeinak formatu baitzaitu lurrezko baltsatik. JesBih 459. Haren Semeak, zeinak hartzen baitu biztearen eta biziaren autor kalitatea, [...]. Jaur 367. Ezen gauza da klarena / Kasik xoilki dela hura / Animalia guzien / Artean ikhusten diren / Defauten aita eta autora. "C'est le père, c'est l'auteur de tous les défauts" . Gy 292.
v. tbn. autor: Ch IV 1, 4. MarIl 41.
sense-2
2. auktore.
Halaber suplikatzen nitzauzu auktore pare ba[t] nahi derautazun xerkatu neure duhurian. "Un par de actores que quiera buscarlos en mi dinero" . (1595) FLV 1993, 449.
autore
<< aurkezpen 0 / 0 azal >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper